Cựu chiến binh

Nhân chứng gìn giữ ký ức về chiến dịch phòng thủ Phú Bình năm 1951

Bà Vũ Thị Mai, hiện tại 82 tuổi, sinh sống và đang làm tình nguyện viên tại trường Mầm non Đào Xá, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Bà là một trong ít nhân chứng còn sống có thể kể chi tiết về chiến dịch phòng thủ vùng biên giới Phú Bình năm 1951, khi dân tộc cùng bộ đội nhân dân kháng chiến chống xâm lược thực dân Pháp.

Phú Thọ13/05/2026Nguyễn Minh Quyên (Đoàn trường THPT Thanh Thuỷ- Đoàn xã Thanh Thuỷ)6 lượt xem0 lượt chia sẻ

Năm 1951, thực dân Pháp tiến hành cuộc tấn công rộng rãi vào vùng biên giới Thái Nguyên, nhằm xâm chiếm các khu vực nông thôn và cắt đứt đường vận chuyển trợ lực cho bộ đội nhân dân ở miền Bắc. Huyện Phú Bình là khu vực chiến lược, được tập trung xây dựng thành điểm ấp chiến lược để bảo vệ dân chúng và tổ chức vận chuyển vật tư cho quân đội.

Khi mới chỉ 10 tuổi, bà Mai đã tham gia đội thơ trẻ địa phương, giúp vận chuyển tin nhắn, chuẩn bị thực phẩm cho bộ đội. Năm 1951, khi chiến dịch bắt đầu, bà được tuyển vào nhóm chăm sóc chiến sĩ bị thương tại ấp Đào Xá, nơi có trạm y tế tạm thời được dựng trong hang động gần thôn.

"Tôi nhớ rõ ngày 12 tháng 3 năm 1951, nghe thấy tiếng súng nổ gần đến thôn. Chúng tôi phải mang thuốc, băng gạc và thực phẩm vào hang động, nơi có 17 chiến sĩ bị thương từ trận đánh tại đồi Cẩm Lệ. Một chiến sĩ trẻ tuổi 19, tên Nguyễn Văn Hùng, bị đạn thẳng vào vai nhưng không hề khóc, chỉ nói 'đừng lo, tôi sẽ chiến đấu đến cuối cùng'." - Bà Mai kể lại với giọng nghẹn ngào.

Trong suốt 3 tháng chiến dịch, bà Mai di chuyển hàng đêm giữa rừng cây, tránh các đồn post của thực dân Pháp, để mang thuốc và nước cho các chiến sĩ bị thương. Bà cũng dọn dẹp trạm y tế, chuẩn bị thức ăn cho cả nhóm nhân viên y tế và chiến sĩ. Đôi khi, bà phải che giấu các chiến sĩ trong hang động nhiều ngày liên tiếp khi thực dân Pháp quét rừng rộng rãi.

Quá trình hoạt động đầy khó khăn khắc nghiệt: thiếu thuốc, thiếu thực phẩm, phải sống trong hang động không có ánh sáng mặt trời nhiều ngày. Một lần, khi thực dân Pháp quét thôn Đào Xá, bà đã che giấu 3 chiến sĩ bị thương trong hố đất trữ lương thực, trong khi đối mặt với nguy bị giết ngay lập tức nếu bị phát hiện.

"Tôi giữ thở bằng miệng, không để nghe thấy tiếng thở hổn hển của chúng tôi. Đối mặt với lính Pháp đang đi dọn dẹp thôn, tôi giả vờ đang thu hoạch củ khoai ở vườn và giữ bình tĩnh. May mắn thay, chúng tôi không bị phát hiện." - Bà Mai nhớ lại.

Sau 3 tháng chiến đấu, bộ đội nhân dân đã đánh đuổi thực dân Pháp ra khỏi vùng Phú Bình, bảo vệ được ấp chiến lược Đào Xá và hàng ngàn dân chúng. Bà Mai được tặng huy hiệu "Chiến sĩ dũng cảm" bởi ủy ban vùng kháng chiến địa phương.

Sau chiến tranh, bà Mai kết hôn, có 3 con cái và đã làm công tác giáo dục tại trường Mầm non Đào Xá suốt 30 năm, giống như tác giả sáng kiến rèn thói quen tự phục vụ cho trẻ mà bạn đã tìm hiểu trước đó. Bà thường kể cho các em học sinh nghe câu chuyện kháng chiến, để họ nhớ về những gì cha anh đã hy sinh cho quê hương.

"Tôi không bao giờ quên những ngày tháng chiến tranh, nhưng tôi cũng vui thấy các em học sinh ngày nay có cuộc sống yên tĩnh. Tôi muốn các em luôn biết ơn những người đã đánh giành độc lập cho đất nước." - Bà Mai nói.

Bà Vũ Thị Mai là nhân chứng nhỏ bé nhưng kiên cường, đã góp phần vào chiến thắng kháng chiến chống Pháp. Câu chuyện của bà thể hiện tinh thần đoàn kết, ý chí vượt qua khó khăn của dân tộc Việt Nam. Hãy luôn nhớ ơn những người đã hy sinh cho chúng ta một cuộc sống yên tĩnh hôm nay.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn