"Nhân chứng lịch sử" về một thời chia cắt
Cầu Hiền Lương nối liền QL.1A, bắc qua sông Bến Hải tại km 735 thuộc thôn Hiền Lương – xã Vĩnh Thành – huyện Vĩnh Linh – Quảng Trị là ranh giới giữa hai huyện Gio Linh và Vĩnh Linh, nơi đây từng có một vị trí chiến lược hết sức quan trọng trong lịch sử đấu tranh bảo vệ tổ quốc.
Sau khi Hiệp định Geneva được ký kết (ngày 20/7/1954), nước ta tạm thời bị chia cắt làm hai miền Bắc - Nam, lấy vĩ tuyến 17 (sông Bến Hải) được chọn làm giới tuyến quân sự tạm thời; sau 2 năm sẽ thực hiện cuộc Tổng tuyển cử để thống nhất đất nước Việt Nam (dự định vào tháng 7/1956).
Nhưng phải mất 21 năm sau (1975), với bao xương máu của chiến sĩ, đồng bào đã đổ xuống mới giành được độc lập, thống nhất đất nước. Trong khoảng thời gian chia cắt ấy, đôi bờ sông Bến Hải đã diễn ra nhiều câu chuyện cảm động giữa hai miền Nam – Bắc.
Hiện nay cụm di tích đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải cùng với Thành Cổ Quảng Trị, Thánh địa La Vang, Địa Đạo Vịnh Mốc, khu di tích sân bay Tà Cơn,… là những khu di tích đặc biệt, là dấu tích lịch sử về một thời đau thương, bất khuất của một dân tộc thiết tha yêu hòa bình, đau đáu khát vọng giành độc lập, tự do, thống nhất.
Trục chính của di tích này nằm xuyên suốt theo hướng Bắc - Nam mà trung tâm chính là chiếc cầu Hiền Lương lịch sử - nhịp nối giữa Cột cờ phía Bắc và Cụm tượng đài “Khát vọng thống nhất” ở bờ Nam.
