“Nhân chứng sống” của thời hoa lửa
Trong căn nhà nhỏ ở khu phố 4A, phường Tân Phong (thành phố Biên Hòa), ông Nguyễn Văn Chương - cựu chiến binh từng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, vẫn cẩn thận lưu giữ cuốn nhật ký ố vàng, nhiều trang bị rách nát, nhòe mực, cùng album ảnh ghi lại những khoảnh khắc của một thời hoa lửa. Mỗi lần xem lại các kỷ vật, những dòng hồi tưởng về quá khứ hào hùng lại sống dậy trong ông. Hơn ai hết, ông càng trân trọng quá khứ, quý trọng những điều may mắn mà cuộc sống dành cho mình.
Ông Chương cho biết, ông quê ở Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ, sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo nhưng giàu truyền thống cách mạng. Năm 18 tuổi, ông tình nguyện đứng vào hàng ngũ quân đội, trở thành người lính đặc công đóng quân tại Hà Tây (nay là Hà Nội). Năm 1972, đơn vị của ông được lệnh chuyển vào Nam chiến đấu.
Ông Chương nhớ lại, thời điểm tháng 3-1975, đơn vị của ông nhận nhiệm vụ bảo vệ cầu Ghềnh - một trong những cứ điểm quan trọng của quân ta. Trước khi diễn ra Chiến dịch Hồ Chí Minh, suốt ngày đêm, đặc biệt là ở khu rừng ông đóng quân vang vọng tiếng gầm rú của xe tăng, xe kéo pháo. Tiếng súng của quân địch nổ liên hồi. Trong những giây phút ác liệt ấy, ông cùng đồng đội đã chuẩn bị tinh thần “một đi không trở lại”.
“Cuộc tổng tiến công lần này được xác định là phải toàn thắng nên tôi cũng xác định có thể đây là lần cuối cùng đồng đội chiến đấu. Tôi và bộ 3 bạn thân rủ nhau đi chôn đồ đạc và dặn “còn sống về lấy, nếu chết thì người sống có trách nhiệm báo tin cho gia đình. Đêm 29-4, Biên Hòa dậy lên trong ánh chớp, pháo của quân ta dội vào, hướng Hố Nai súng rền sáng rực. Đơn vị của tôi triển khai đội hình còn lại, địch rút chạy khỏi cầu Ghềnh. 12h trưa 30-4, những ổ quân địch cuối cùng tại Biên Hòa đã rút lui” - ông Chương xúc động kể.
Không chỉ có ông Chương, nhiều cựu chiến binh trên địa bàn tỉnh đã và đang lưu giữ những kỷ vật thời chiến với sự trân trọng và yêu thương đặc biệt. Dù thời gian có phôi pha, những kỷ vật ấy vẫn nguyên vẹn giá trị lịch sử và tình cảm thiêng liêng. Nhiều kỷ vật vô giá được các cựu chiến binh trao tặng lại cho hệ thống bảo tàng, để từ đây những câu chuyện lại được tiếp tục kể và lan tỏa về một thời hoa lửa của cha ông…
Trong đó có chiếc cà men của ông Nguyễn Văn Tiếp (ngụ phường Suối Tre, thành phố Long Khánh) được các chiến sĩ Tiểu đoàn 28 Đặc công, Sư đoàn 5 tặng lại chiến trường Long Khánh vào năm 1968. Chiếc cà men được ông Tiếp sử dụng để đựng thức ăn, nước uống, nấu cơm… đảm bảo sức khỏe, thực hiện nhiệm vụ ở đơn vị lực lượng Huyện đội Đồn Điền (1968-1971) và sau này là Ban Kinh tài của huyện Đồn Điền, Long Khánh từ năm 1971 đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng.
