Nhân dân xã Bản Hồ tham gia kháng chiến (1947 - 1950)
Ngày 03/02/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời. Với đường lối chiến lược và sách lược cách mạng đúng đắn của Đảng đã chấm dứt thời kỳ phong trào yêu nước Việt Nam bế tắc về đường lối giải phóng dân tộc. Đường lối cách mạng của Đảng trở thành ngọn cờ tập hợp mọi lực lượng nhân dân, tạo nên sự chuyển biến về chất cho phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược. Là địa bàn vùng cao, giao thông đi lại khó khăn, kinh tế nông nghiệp tự cung tự cấp, cơ sở công nghiệp chưa có, thông tin lại bị kẻ thù bưng bít nên trong những năm 1930-1945, ánh sáng của Đảng chưa tới được khu vực xã Hường Vĩnh nói chung và khu vực Bản Hồ nói riêng.
Cách mạng Tháng Tám nổ ra và nhanh chóng giành thắng lợi trên cả nước. Ở Lào Cai, tổ Việt Minh hoạt động tích cực, nhưng do cơ sở cách mạng chưa rộng khắp, đội ngũ cán bộ cốt cán lại mỏng, thông tin bị che đậy, đặc biệt theo Hiệp ước Đồng minh, cuối tháng 8/1945 quân Tưởng Giới Thạch đã tràn vào Lào Cai nên trong tháng 8 và tháng 9/1945 việc giành chính quyền cách mạng ở Lào Cai không được thực hiện.
Đầu tháng 10/1945, Xứ ủy Bắc kỳ cử đoàn cán bộ lên Lào Cai tổ chức thành lập chính quyền cách mạng. Cuối tháng 10/1945, Chính quyền cách mạng Lào Cai và chính quyền các huyện: Bảo Thắng, Sa Pa, thị xã Lào Cai được thành lập. Chính quyền đứng ra vận động thành lập đội tự vệ, thành lập các tổ chức đoàn thể Cứu quốc: Thanh niên, phụ nữ, nông dân... Ở thị trấn Sa Pa, chính quyền chỉ đạo đội tự vệ và các tổ chức đoàn thể tổ chức giữ gìn trật tự trị an, ổn định tư tưởng nhân dân, thực hiện Tuần lễ vàng do Trung ương phát động...
Trong lúc phong trào cách mạng ở Lào Cai đang phát triển thuận lợi thì bọn Việt gian phản động Quốc dân Đảng núp sau quân đội Tưởng Giới Thạch tràn vào Lào Cai ra sức phá hoại thành quả cách mạng. Được quân Tưởng hỗ trợ, chúng ngang nhiên lôi kéo, tập hợp bọn lưu manh, côn đồ tiến hành bắt bớ. Khủng bố cán bộ cách mạng, thành lập chính quyền quốc dân Đảng ở thị trấn; chính quyền cách mạng của ta ở Sa Pa bị chúng tẩy chay. Trước sự khủng bố, đàn áp của Quốc dân Đảng, đầu tháng 12/1945 chính quyền cách mạng ở Lào Cai, Sa Pa và Phố Lu phải rút vào hoạt động bí mật.
Tháng 6/1946, sau khi quân đội Tưởng Giới Thạch rút về nước, Trung ương Đảng quyết định tấn công quân Quốc dân Đảng trên toàn miền Bắc. Tháng 11/1946, bọn Quốc dân Đảng bị đánh bật ra khỏi địa bàn Lào Cai, tỉnh Lào Cai trong đó có địa bàn Sa Pa được giải phóng sau một năm bọn Quốc dân Đảng chiếm đóng. Sau khi Sa Pa được giải phóng, chính quyền cách mạng và các đoàn thể cứu quốc được khôi phục, Huyện bộ Việt Minh được thành lập. Ủy ban hành chính quân quản cho viết sao thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thiếu nhi Sa Pa ngày 19/11/1946 thành nhiều bản và cử cán bộ xuống các làng bản tuyên truyền vận động giác ngộ cách mạng cho người dân. Lần đầu tiên, người dân Bản Hồ xã Mường Bo được biết về đường lối cách mạng của Đảng, được biết Chủ tịch Hồ Chí Minh và chính sách của Mặt trận Việt Minh.
Cùng lúc này, thực dân Pháp trở lại đánh chiếm miền Bắc nước ta. Đêm 19/12/1946, kháng chiến toàn quốc bùng nổ, sáng ngày 20/12 Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi toàn quốc kháng chiến, ngày 22/12 Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra Chỉ thị “Toàn dân kháng chiến”.
Tháng 01/1947, Khu ủy Khu 10 quyết định thành lập Tỉnh ủy Lào Cai lâm thời thay cho Ban Cán sự Đảng. Ngày 5/3/1947, Tỉnh ủy Lào Cai chính thức được thành lập. Đảm đương nhiệm vụ lãnh đạo xây dựng lực lượng chuẩn bị bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Để chuẩn bị bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Tỉnh ủy chỉ đạo củng cố chính quyền cách mạng các cấp, Chính quyền đã cùng với các đoàn thể Cứu quốc: Nông dân, Phụ nữ, Thanh niên đứng ra phát động toàn dân tham gia các phong trào cách mạng như: Bình dân học vụ, phát triển tăng gia sản xuất, giữ gìn trật tự an ninh, xây dựng lực lượng tự vệ ở các xã chuẩn bị bước vào kháng chiến. Để ổn định đời sống nhân dân, Tỉnh ủy chỉ đạo hủy bỏ tất cả các thứ thuế, phu phen, tạp dịch do Pháp, Nhật đặt ra trước đây; chỉ đạo tổ chức cứu đói, cung cấp muối, dầu hỏa... cho nhân dân. Ủy ban hành chính - kháng chiến huyện Sa Pa đã mở cuộc vận động xóa mù chữ trong nhân dân, một số cán bộ được cử xuống các xã vừa củng cố cơ sở, vừa tham gia dạy chữ cho nhân dân, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền chính sách của mặt trận Việt Minh; tích cực vận động nhân dân tăng gia sản xuất, tham gia cứu đói; vận động thanh niên tham gia lực lượng vũ trang, gia nhập đội cánh vệ địa phương. Ở xã Mường Bo, trong đó có các thôn ở khu vực Bản Hồ, nhân dân được cung cấp lương thực cứu đói, được mua muối, dầu hỏa giá rẻ. Nhưng hoạt động tích cực của chính quyền và đội ngũ cán bộ cách mạng đã gây được uy tín trong nhân dân, được nhân dân ủng hộ. Nhân dân các Bản Hồ lần đầu tiên được đón nhận ánh sáng cách mạng, dưới sự lãnh đạo của Huyện bộ Việt Minh Sa Pa, lực lượng tự vệ các xã cùng các tổ chức đoàn thể Cứu quốc đứng ra kêu gọi các chức dịch cũ ra đầu thú cách mạng. Ở xã Mường Bo ta đã kêu gọi được đồng chí Lý trưởng Đào Vĩnh Phúc và phó lý ra trình diện cách mạng.
Tháng 9/1947, thực dân Pháp đánh chiếm Yên Bái, bọn phản động trên địa bàn Lào Cai ra sức bắt liên lạc với Pháp, ráo riết chuẩn bị lực lượng, chiếm quyền chỉ huy đội cảnh vệ địa phương, vừa kiềm chế hoạt động của cán bộ cách mạng, vừa phản đối các chính sách của ta để lôi kéo nhân dân.
Ngày 06/10/1947, quân Pháp chia thành 2 mũi tấn công lên Lào Cai. Cùng ngày, 300 lính Pháp chia thành 2 mũi: Từ Bình Lư (Lai Châu) và từ Mường Hum (Bát Xát) đánh sang Sa Pa. Với tinh thần quyết tâm đánh địch, lực lượng vũ trang của ta ở Sa Pa đã chủ động tổ chức chiến đấu bằng trận đánh lớn ở Ô Quý Hồ gây cho địch nhiều thiệt hại. Mặc dù rất kiên cường đánh địch, nhưng trước thế áp đảo của quân Pháp, quân ta đã rút lui xuống xã Mường Bo để bảo toàn lực lượng. Ngày 15/10 địch chiếm Bát Xát, ngày 17/10 địch chiếm Sa Pa, ngày 28/10 giặc chiếm thị xã Lào Cai. Ở phía đông Lào Cai, ngày 10/11/1947 các thổ ty phản động tổ chức Hội nghị bàn kế hoạch chống phá cách mạng, tuyên bố giải tán chính quyền các cấp.
Sau khi hoàn thành đánh chiếm Lào Cai, thực dân Pháp tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chính sách chia để trị. Chúng chia Lào Cai thành xứ Thái tự trị và xứ Nùng tự trị, huyện Sa Pa thuộc thuộc xứ Thái tự trị. Chúng tiếp tục sử dụng bọn phản động làm tay sai, để thiết lập chính quyền thống trị mới. Ở Sa Pa, Pháp cho tên Đào Vĩnh Phúc (con trai Đào Quang Hiển ở Mường Bo) làm bang tá Sa Pa. Chúng ra sức khủng bố cán bộ cách mạng, gây chia rẽ dân tộc nhằm phá vỡ khối đoàn kết của nhân dân ta. Chúng treo giải thưởng bằng muối và bạc trắng để khuyến khích lùng bắt cán bộ cách mạng. Trước sự o ép đàn áp của địch, cán bộ cốt cán của ta ở Sa Pa cùng cán bộ của tỉnh phải rút sang Lục Yên (Yên Bái). Tình hình Sa Pa cũng như cả tỉnh Lào Cai lúc này phức tạp, cách mạng đứng trước hoàn cảnh rất khó khăn. Ngày 04/11/1950, Tỉnh ủy quyết định thành lập Ban Cán sự Đảng huyện Sa Pa. Ban Cán sự Đảng huyện Sa Pa do đồng chí Trần Long - Phó trưởng Ban Tuyên huấn Tỉnh ủy phụ trách, Sự kiện thành lập Ban Cán sự Đảng huyện Sa Pa - tổ chức tiền thân của Đảng bộ Sa Pa là mốc son thứ hai trong Lịch sử Đảng bộ Sa Pa (Mốc son ban đầu là thành lập Chi bộ Đảng Sa Pa ở Mường Bo tháng 5/1949), đánh dấu bước trưởng thành của phong trào cách mạng Sa Pa trong tiến trình kháng chiến chống thực dân Pháp ở địa phương.
Huyện Sa Pa trong đó có xã Mường Bo được giải phóng chậm 60 năm đô hộ của thực dân Pháp. Thắng lợi giải phóng Lào Cai trong đó có Sa Pa và các xã trong huyện Sa Pa là kết quả của việc phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng tại chỗ với bộ đội chủ lực. Được lực lượng hùng hậu tại chỗ ở Sa Pa - Mường Bo là do ban đầu có những cán bộ nòng cốt được Tỉnh ủy cử vào Sa Pa tuyên truyền, xây dựng cơ sở và lực lượng, được nhân dân các dân tộc trong các thôn bản giúp đỡ nuôi dấu, che chở và hết lòng ủng hộ.
Lào Cai - Sa Pa - Mường Bo, trong đó có các thôn bản khu vực Văn Hồ... được giải phóng góp phần xứng đáng vào thắng lợi của chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950, mở ra bước ngoặt mới cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc ta trên địa bàn miền núi Tây Bắc.
Thực hiện Chỉ thị số 11- CT/TU ngày 30/10/1950 của Tỉnh ủy Lào Cai về phối hợp công tác địa phương trong chiến dịch, ngày sau khi thành lập, Ban Cán sự Đảng huyện Sa Pa tập trung cùng Ủy ban hành chính huyện và 03 xã trong huyện.
Ngày 16/11/1950, tại thị xã Lào Cai Tỉnh ủy Lào Cai tổ chức lễ mít tinh chào mừng ngày giải phóng. Ở Sa Pa, Ủy ban hành chính kháng chiến huyện do ông Lữ Đức Quang là Chủ tịch; Ủy ban hành chính xã Mường Bo do ông Chảo Lùng Siêu là Chủ tịch, ông Hoàng Đức Độ là Phó Chủ tịch, các ông: Phan Văn Pú, Má Cháo Lin, Hoàng Đức Sơn là ủy viên ra mắt quần chúng nhân dân. Nhân dân các dân tộc xã Mường Bo, trong đó có nhân dân các bản khu vực Bản Hồ... vui mừng trước thắng lợi của cách mạng.20:31
/-strong/-heart:>:o:-((:-hĐã gửi



