Nhàn Tĩnh Phu nhân: Châu Thị Vĩnh Tề

Trên mảnh đất phương Nam, nơi sông nước mênh mông và những cù lao xanh tươi, có một người phụ nữ kiên cường, tâm huyết với công cuộc khai hoang mở cõi: bà Châu Thị Vĩnh Tế. Bà sinh năm 1766 tại làng Thanh Bình, huyện Vĩnh Trị (nay là xã Thanh Bình, huyện Vũng Liêm, Vĩnh Long), trong một gia đình đã nhiều đời lập nghiệp trên cù lao Dài. Từ nhỏ, bà được nuôi dưỡng trong tinh thần hiếu học, yêu quê hương và hiểu rõ giá trị lao động của người dân. Năm 1788, bà lập gia đình với Thống binh Cai cơ Nguyễn Văn Thoại. Nhưng bà không chỉ là người vợ hiền, mẹ đảm; bà còn là người cộng sự tận tụy trong những công trình lớn của chồng. Năm 1818, khi dự án đào kênh Long Xuyên – Rạch Giá (87 km) được khởi công, bà vận động lực lượng dân công, cả nam lẫn nữ, cùng tham gia, đảm bảo công trình tiến triển thuận lợi. Không dừng lại, trong giai đoạn 1819-1820, bà tiếp tục động viên và trực tiếp giám sát công việc đào kênh Châu Đốc – Hà Tiên dài 97 km, một dự án quan trọng giúp dân khai thác đất trồng trọt và lập làng mới. Nhờ công lao của bà và chồng, vùng đất Nam Bộ được khai phá rộng lớn, phục vụ sản xuất và định cư. Nhà vua đã đặt tên kênh Long Xuyên – Rạch Giá và ngọn núi Sập theo tên chồng bà – Nguyễn Văn Thoại, còn con kênh Châu Đốc – Hà Tiên, núi Sam và một làng bên chân núi Sam được đặt tên bà – Vĩnh Tế hà, để ghi nhớ công lao của bà. Bà Châu Thị Vĩnh Tế mất năm 1826, thọ 60 tuổi, được an táng tại Châu Đốc. Mười năm sau, vua Minh Mạng truy tặng bà danh hiệu “Nhàn tĩnh Phu nhân” như một minh chứng cho tấm lòng và công sức bà đã cống hiến cho dân, cho đất nước. Câu chuyện về bà Châu Thị Vĩnh Tế là minh chứng sống động cho lòng tận tụy, trí tuệ và tinh thần tiên phong của phụ nữ Việt Nam: không chỉ giữ gìn gia đình, mà còn chung sức cùng chồng làm nên những công trình mở cõi, phục vụ dân sinh và để lại dấu ấn bất tử trên đất phương Nam.