Nhân vật khai thác thông tin: Nữ du kích Nguyễn Thị Chiên (1930 – 2016)

Thái Bình là miền quê giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Đến giờ, sử sách vẫn còn ghi danh biết bao người con ưu tú của vùng đất “quê hương 5 tấn” trong những cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm, trong đó không thể không nhắc đến nữ Anh hùng Nguyễn Thị Chiên.

Bà Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 trong một gia đình cố nông tại xóm Trại Đồng, xã Tán Thuật (nay là thị trấn Thanh Nê, huyện Kiến Xương). Sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đất nước có chiến tranh, bố mẹ mất sớm, cuộc sống rất thiếu thốn, từ nhỏ, bà đã phải đi ở đợ cho gia đình người khác.

Cách mạng tháng Tám thành công, bà Chiên trở về nhà làm ăn, sinh sống. Sau khi được tuyên truyền giác ngộ cách mạng, hiểu rõ nguồn gốc sự cực khổ của người nghèo và người dân mất nước, bà đã hăng hái tham gia vào đội du kích ở địa phương.Ngoài việc rải truyền đơn, thành lập và mở rộng phạm vi hoạt động, bà Chiên cùng với các chị em trong đội du kích còn được làm quen với các loại vũ khí, từ dao, kiếm đến súng, đạn, lựu đạn, mìn… để cùng với bộ đội tham gia phá hủy các đồn bốt của địch.

Thời điểm lúc bấy giờ, chính quyền về tay nhân dân chưa được bao lâu thì Chính phủ đã kêu gọi toàn quốc kháng chiến, thực hiện phương châm “Toàn dân là chiến sĩ, mỗi làng là một pháo đài”, Xã đội Tán Thuật đã tích cực luyện quân, rèn cán, cùng bà con đẩy mạnh sản xuất, dự trữ lúa gạo để xây dựng làng kháng chiến

Tháng 4-1950, trên đường đưa cán bộ về hoạt động tại xã, bà Chiên bị địch bắt. Địch dùng nhiều thủ đoạn từ dụ dỗ đến tra tấn dã man, song nữ du kích gan dạ vẫn kiên quyết không khai nửa lời. Hồi tưởng về những ngày lao tù, bà nhớ nhất là những lần bị địch buộc tay chân vào cây tre rồi đem vứt xuống sông; chờ bà sắp chết ngạt dưới nước, chúng lại vớt lên, nhưng địch vẫn không moi được thông tin gì từ bà. Địch còn giả vờ đưa bà đi bắn tới 3 lần, chúng trói bà vào gốc xoan, lấy băng đen bịt mắt rồi nổ súng sát tai để dọa, song bà vẫn không sợ. Không có chứng cứ để buộc tội, địch buộc phải thả bà ra sau hơn 3 tháng giam cầm, tra tấn.

Rời nơi giam cầm của địch, nữ du kích Nguyễn Thị Chiên càng thêm hăng hái hoạt động cách mạng. Điển hình là trong trận phục kích đánh địch trên Đường 39 vào tháng 10-1951, bà trực tiếp bắn bị thương một tên địch, bắt sống 6 tên, thu 4 khẩu súng. Cuối năm 1951, khi địch lùng sục vào làng, bà tiếp tục chỉ huy du kích phối hợp cùng bộ đội chủ lực phục kích đánh địch và trực tiếp bắt sống 4 tên.

Với những thành tích xuất sắc trong kháng chiến chống thực dân Pháp từ năm 1946 đến 1952, nữ du kích Nguyễn Thị Chiên được tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhất, 2 Huân chương Kháng chiến hạng Nhất. Tháng 5-1952, Trung đội trưởng du kích Nguyễn Thị Chiên vinh dự là đại biểu nữ du kích duy nhất được chọn báo cáo điển hình tại Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất tổ chức ở Việt Bắc. Tại đại hội, cùng với các đồng chí: La Văn Cầu, Cù Chính Lan, Nguyễn Quốc Trị, nữ Trung đội trưởng du kích Nguyễn Thị Chiên trở thành một trong 4 Anh hùng LLVT nhân dân đầu tiên của Quân đội. Tấm gương nữ du kích Nguyễn Thị Chiên được Bác Hồ trực tiếp viết bài đăng trên Báo Nhân Dân, số ra ngày 5-6-1952 để tuyên truyền tấm gương gan dạ, dũng cảm, nhiều thành tích trong chiến đấu.

Gan dạ, dũng cảm trước quân thù, ấm áp, bình dị giữa đời thường. Đó là lời nhận xét, đánh giá của nhiều đồng đội, đồng chí về nữ Anh hùng Nguyễn Thị Chiên. Giờ, bà không chỉ là niềm tự hào riêng của người dân quê lúa Thái Bình, mà còn là tấm gương tiêu biểu về người phụ nữ Việt Nam với những phẩm chất cao quý mà Bác Hồ đã trao tặng “Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang”.