NHÂN VẬT LỊCH SỬ: ANH HÙNG DÂN TỘC NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Nguyễn Đình Chiểu (được nhân dân Nam Bộ kính trọng gọi là cụ Đồ Chiểu).

Năm sinh: 1822 (Sinh ngày 01/07/1822).

Năm mất: 1888 (Mất ngày 03/07/1888).

Quê quán: Làng Tân Thới, hữu ngạn bến Nghé, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định (nay là phường Cầu Kho, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh). Quê gốc của dòng họ ở xã Bồ Điền, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

NGỌN BÚT CHIẾN ĐẤU CỦA ĐỒNG BÀO NAM BỘ GIA ĐỊNH

Nguyễn Đình Chiểu sinh trưởng trong một gia đình nhà nho nghèo yêu nước tại Gia Định. Cuộc đời ông gặp nhiều biến cố đau thương: năm 26 tuổi, khi đang chuẩn bị vào kinh kỳ thi hội thì nhận tin mẹ qua đời. Vì quá thương xót mẹ khóc hết nước mắt trên đường trở về chịu tang, ông bị đau mắt nặng rồi vĩnh viễn bị mù lòa hai mắt. Không cam chịu số phận gông cùm, ông mở trường dạy học, bốc thuốc chữa bệnh cứu người và dùng ngòi bút tài hoa của mình làm vũ khí chiến đấu sắc bén.

Khi thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm thành Gia Định rồi lan rộng ra ba tỉnh miền Đông Nam Bộ, cụ Đồ Chiểu đã cùng các sĩ phu yêu nước và nhân dân đứng lên kháng chiến. Ngòi bút của ông đã trở thành vũ khí đắc lực, tạc nên bức tượng đài bất tử về người nông dân nghĩa sĩ dũng cảm qua tác phẩm lỗi lạc 'Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc'. Những áng văn thơ ngập tràn hào khí ái quốc của ông như 'Lục Vân Tiên', 'Dương Từ - Hà Mậu' đã thổi bùng ngọn lửa căm thù giặc cực độ trong lòng đồng bào Nam Bộ.

Nhận thấy uy tín khổng lồ của cụ Đồ Chiểu trong nhân dân, thực dân Pháp và chính quyền tay sai tìm mọi cách mua chuộc, dụ dỗ ông. Tên tỉnh trưởng Bến Tre Michel đã đích thân đến gặp, hứa trao lại ruộng đất cũ bị tịch thu và cấp dưỡng bổng lộc suốt đời cho ông. Thế nhưng, cụ Đồ Chiểu đã khảng khái từ chối đanh thép bằng câu nói bất hủ: 'Đất chung của vua còn bị các ông chiếm mất, đất riêng của tôi có nghĩa lý gì'. Ông sống cuộc đời thanh bạch, giữ trọn thanh danh trung trinh với Tổ quốc cho đến hơi thở cuối cùng tại Ba Tri, Bến Tre.

Cảm nhận sâu sắc: Đứng trước cuộc đời đầy giông bão của cụ Đồ Chiểu, tôi vô cùng khâm phục ý chí nghị lực phi thường và lòng yêu nước sắt son của ông. Dù mù lòa hai mắt và phải chịu đựng muôn vàn bất hạnh riêng tư, ông vẫn giữ trọn khí tiết của một bậc sĩ phu trung nghĩa, biến ngòi bút thành 'thanh bảo kiếm' sắc bén quất thẳng vào mặt kẻ thù xâm lược. Câu nói khảng khái từ chối bổng lộc của giặc thể hiện cốt cách cao đẹp của người trí thức yêu nước Nam Bộ, là tấm gương ngời sáng cho thế hệ mai sau noi theo.

Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Tại Trường Tiểu học Ngô Quyền, câu chuyện của cụ Đồ Chiểu là bài học vô giá giáo dục học sinh về tinh thần vượt khó, ý chí nghị lực phi thường và lý tưởng sống đẹp. Chúng tôi rèn luyện cho các em lòng biết ơn, ý thức học tập chăm chỉ và lòng tự hào dân tộc sâu sắc. Noi gương cụ, tập thể sư phạm và học sinh trường quyết tâm thi đua học tập tốt, rèn luyện chăm, vượt qua mọi nghịch cảnh để cống hiến sức trẻ xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh.