NHÂN VẬT LỊCH SỬ: ANH HÙNG LIỆT SĨ CAO BÁ QUÁT
Cao Bá Quát sinh ra trong gia đình nhà nho nghèo hiếu học tại Gia Định - Hà Nội. Từ nhỏ ông đã nổi tiếng khắp đất nước là bậc thần đồng thiên bẩm, thông minh xuất chúng, văn chương trác tuyệt được người đời tôn vinh sánh ngang với Nguyễn Văn Siêu thành cặp đôi 'Thần Siêu Thánh Quát'
I. THÔNG TIN NHÂN VẬT
Họ và tên: Cao Bá Quát (bí danh hoạt động yêu nước là Chu Thần).
Năm sinh: 1809.
Năm mất: 1855.
Quê quán: Làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh (nay thuộc xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội).
II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ
KHÍ PHÁCH KIÊU HÃNH BẤT KHUẤT CỦA BẬC VĂN TÀI XỨ ĐÔNG
Cao Bá Quát sinh ra trong gia đình nhà nho nghèo hiếu học tại Gia Định - Hà Nội. Từ nhỏ ông đã nổi tiếng khắp đất nước là bậc thần đồng thiên bẩm, thông minh xuất chúng, văn chương trác tuyệt được người đời tôn vinh sánh ngang với Nguyễn Văn Siêu thành cặp đôi 'Thần Siêu Thánh Quát'. Sớm bước vào chốn quan trường, ông là vị quan thanh liêm, thẳng thắn, luôn căm ghét những thói tham nhũng tàn bạo, ức hiếp nhân dân của quan lại địa chủ phong kiến triều Nguyễn.
Bất bình trước chính sách bế quan tỏa cảng lạc hậu của triều đình khiến thế nước ngày càng suy yếu, nhân dân lầm than đói khổ, Cao Bá Quát đã dũng cảm từ bỏ áo mũ quan trường, chọn con đường dấn thân đầy gian khổ. Ông đứng lên tập hợp nông dân nghèo, nghĩa sĩ yêu nước khởi binh chống lại triều đình phong kiến tàn bạo tại Mỹ Lương năm 1854 để cứu dân nghèo cứu nước.
Mặc dù cuộc khởi nghĩa gặp muôn vàn khó khăn thiếu thốn vũ khí và bị triều đình huy động lực lượng lớn đàn áp khốc liệt, Cao Bá Quát vẫn hiên ngang chiến đấu ở tuyến đầu trận địa. Ông đã anh dũng hy sinh ngoài mặt trận năm 1855, giữ trọn lời thề trung thực, bất khuất của một trí thức yêu nước kiệt xuất. Câu thơ bất hủ của ông 'Nhất sinh đê thủ bái mai hoa' (Cả đời chỉ cúi đầu trước hoa mai) đã hóa thân thành biểu tượng bất tử cho khí phách của con người Đất Việt.
Cảm nhận sâu sắc: Cuộc đời và khí phách của Cao Bá Quát mang lại cho tôi những xúc cảm vô cùng mãnh liệt. Ông chính là hiện thân cho sự trung thực kiêu hãnh của bậc trí thức yêu nước: thà hy sinh tính mạng chứ quyết không bao giờ cúi đầu khom lưng trước bạo quyền tàn ác hay thói bất công ích kỷ. Khí phách thanh cao tựa hoa mai của ông sáng chói mãi mãi giữa trời xanh, là bài học lớn lao về phẩm giá của con người.
Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Chi đoàn Trường Tiểu học Ngô Quyền lấy tấm gương trung thực, thẳng thắn của Cao Bá Quát làm nòng cốt giáo dục đạo đức học sinh. Chúng tôi hướng dẫn học sinh rèn luyện nếp sống trung thực, dũng cảm nhận lỗi, biết bảo vệ lẽ phải và có ý thức bài trừ các thói xấu ích kỷ trong học đường, hướng tới xây dựng thế hệ học sinh có nhân cách cao đẹp, tự tin tiến bước.
