Bài viết

NHÂN VẬT LỊCH SỬ: ANH HÙNG LIỆT SĨ NGUYỄN BÁ NGỌC

Làng Ngọc Trà bên bờ sông Yên là một vùng đất giàu truyền thống cách mạng nằm trên tuyến giao thông huyết mạch của Quốc lộ 1A

Thanh Hóa03/09/2026Đoàn phường Ninh Kiều (Đoàn phường Ninh Kiều)9 lượt xem0 lượt chia sẻ

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Nguyễn Bá Ngọc.

Năm sinh: 1952.

Năm hy sinh: 1965 (Hy sinh ngày 05/04/1965).

Quê quán: Làng Ngọc Trà, xã Quảng Trung, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa.

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

NGƯỜI THIẾU NIÊN DŨNG CẢM TRÊN TRẬN TUYẾN PHÀ GHÉP

Làng Ngọc Trà bên bờ sông Yên là một vùng đất giàu truyền thống cách mạng nằm trên tuyến giao thông huyết mạch của Quốc lộ 1A. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khu vực bến phà Ghép là điểm nối giao thông đặc biệt quan trọng để vận chuyển lương thực, vũ khí từ miền Bắc vào chi viện cho chiến trường miền Nam ruột thịt. Chính vì thế, đế quốc Mỹ đã tập trung oanh tạc điên cuồng, trút hàng ngàn tấn bom đạn cày xới nát từng tấc đất nơi đây hòng cắt đứt mạch máu giao thông huyết mạch này.

Sáng ngày 4 tháng 4 năm 1965, hàng chục tốp máy bay Mỹ bất ngờ gầm rú ập đến, trút bom bão đạn mịt mù khói lửa xuống bến phà Ghép và xóm làng Ngọc Trà bình yên. Lúc bấy giờ, hầu hết người lớn trong làng đều đã ra đồng sản xuất hoặc tham gia chiến đấu bắn trả máy bay địch ở các khẩu đội pháo bộ binh, chỉ còn lại người già và trẻ nhỏ trú ẩn trong các hầm đất đơn sơ. Nguyễn Bá Ngọc khi ấy mới 13 tuổi, là một học sinh lớp 4B chăm ngoan học giỏi, đang ở nhà cùng mẹ đưa các em nhỏ của mình xuống hầm tránh bom dưới lòng đất.

Tiếng bom đạn gầm rú xé toạc bầu trời, mặt đất rung chuyển chao đảo. Ngay sau một loạt bom bi nổ dạt chát chúa sát cạnh bên, Ngọc bỗng nghe thấy tiếng khóc thét thảm thiết, hoảng loạn của trẻ con phát ra từ ngôi nhà đang đổ sụp của người bạn hàng xóm tên Khương. Không một chút chần chừ hay sợ hãi hiểm nguy, cậu bé Ngọc dũng cảm đội chiếc mũ rơm, nhảy vụt lên khỏi hầm nhà mình, dấn thân chạy băng qua sân đầy khói bụi, mảnh đạn đang găm loang lổ khắp nơi để chạy sang cứu bạn.

Tới nơi, Ngọc bàng hoàng chứng kiến cảnh tượng thương tâm: người bạn Khương đã bị trúng bom tử vong ngay tại chỗ, còn ba người em nhỏ của Khương là Oong (6 tuổi), Đơ và Toanh đang bơ vơ gào khóc giữa ngôi nhà đổ nát bốc khói nghi ngút. Ngọc vội vàng bế xốc bé Oong chạy băng qua làn bom đạn để dìu em xuống hầm trú ẩn an toàn. Không quản ngại hiểm nguy rình rập, Ngọc lại dũng cảm lao ra ngoài lần thứ hai để tìm cứu các em còn lại. Em tìm thấy em Đơ bơ vơ, lập tức ôm lấy em, dùng chính thân mình làm lá chắn che chở cho em rồi bò từng chút một về hầm cứu hộ.

Đang bò được một đoạn, phát hiện em Toanh bị thương nặng, toàn thân bê bết máu, Ngọc không ngần ngại quay lại, bảo Toanh túm chặt lấy lưng mình rồi cố sức rướn mình kéo cả hai em nhỏ về hầm trú ẩn. Các em nhỏ đã được cứu sống an toàn trong hầm đất, nhưng Nguyễn Bá Ngọc khi ấy đã bị một viên bom bi của giặc găm trúng vào ngực bên phải, máu chảy đầm đìa làm ướt sũng chiếc áo học sinh. Mặc dù đã được các y bác sĩ tận tình cứu chữa tại bệnh viện dã chiến, nhưng do vết thương quá nặng và mất máu nhiều, em đã anh dũng hy sinh vào lúc 2 giờ sáng ngày 5 tháng 4 năm 1965.

Sự hy sinh oanh liệt quên mình cứu người của Nguyễn Bá Ngọc khi mới bước sang tuổi 14 đã trở thành biểu tượng kiệt xuất về lòng nhân ái, sự quả cảm phi thường của tuổi trẻ Việt Nam. Hành động lấy thân mình che chở cho các em nhỏ của em đã lay động trái tim hàng triệu học sinh cả nước, trở thành nguồn cảm hứng thôi thúc thế hệ trẻ thời kỳ ấy vững vàng xung trận, xả thân bảo vệ quê hương Tổ quốc.

Cảm nhận sâu sắc: Đứng trước tấm gương hy sinh oanh liệt của anh hùng thiếu niên Nguyễn Bá Ngọc, tôi không khỏi nghiêng mình xúc động và cảm phục sâu sắc trước tình yêu thương con người vô bờ bến của một cậu bé mới 13 tuổi. Trong ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết, khi bom đạn giặc đang gào rú hung tàn, em đã không hề nghĩ đến an nguy của bản thân mà chỉ đau đáu một niềm thương cảm, quyết tâm cứu sống các em nhỏ bơ vơ. Sự hy sinh dũng cảm hiến dâng tấm thân làm lá chắn che chở cho bạn là minh chứng hùng hồn nhất cho vẻ đẹp thánh thiện, tinh thần nhân ái vĩ đại vô song của con người Việt Nam.

Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Đối với các em học sinh Trường Tiểu học Ngô Quyền, câu chuyện của Nguyễn Bá Ngọc là bài học vô giá về lòng nhân ái, tình đoàn kết, tương thân tương ái và lòng dũng cảm bảo vệ lẽ phải. Chúng tôi giáo dục cho học sinh biết yêu thương, sẻ chia với bạn bè, sẵn sàng ra tay giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn hoặc những em nhỏ tuổi hơn mình. Tinh thần của em được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực hàng ngày như phong trào 'Bạn giúp bạn', giữ gìn nếp sống văn minh học đường, rèn luyện lối sống có trách nhiệm và giàu lòng nhân ái từ những hành động nhỏ bé nhất.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn