NHÂN VẬT LỊCH SỬ: ANH HÙNG LIỆT SĨ: NGUYỄN DU (1765 - 1820)

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Nguyễn Du (tự Tố Như, hiệu Thanh Hiên, Đại thi hào dân tộc).

Năm sinh: 1765 (Sinh ngày 3 tháng 1 năm 1766).

Năm mất: 1820 (Mất ngày 16 tháng 9 năm 1820).

Quê quán: Làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Sinh ra tại Bích Câu, Thăng Long (Hà Nội).

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

TÂM HỒN ĐẠI THI HÀO THẤM ĐẪM NỖI ĐAU NHÂN THẾ

Đại thi hào Nguyễn Du (Tố Như) là danh nhân văn hóa thế giới kiệt xuất, nhà thơ lớn nhất của dân tộc Việt Nam, người đã nâng vẻ đẹp, sự tinh tế giàu nhạc điệu của tiếng Việt văn học lên đến đỉnh cao bất tử muôn đời. Sinh trưởng trong một gia tộc trâm anh thế phiệt quyền quý bậc nhất thời bấy giờ tại Hà Nội (cha là tể tướng Nguyễn Nghiễm), cuộc đời ông sớm gặp cảnh loạn ly dâu bể của thời đại Lê - Trịnh sụp đổ, phải phiêu bạt lặn lội mưu sinh vất vả qua nhiều vùng quê nghèo khổ suốt nhiều năm liền. Chính mười lăm năm sống chan hòa lam lũ giữa đời sống khổ cực của nhân dân đã bồi đắp trong ông một trái tim nhân đạo vĩ đại và sự cảm thông sâu sắc tột cùng trước nỗi đau của con người.

Tác phẩm vĩ đại nhất của ông chính là truyện thơ lục bát kiệt tác 'Truyện Kiều' (Đoạn trường tân thanh) - đỉnh cao rực rỡ nhất của nền văn học trung đại Việt Nam. Bằng ngôn từ lục bát trau chuốt rạng rỡ, giàu cảm xúc, Truyện Kiều không chỉ là câu chuyện về cuộc đời chìm nổi mười lăm năm lưu lạc của nàng Vương Thúy Kiều thanh bạch, mà chính là bản tố cáo đanh thép tội ác áp bức bất công của xã hội phong kiến tàn bạo, khẳng định khát vọng độc lập, tự do tự chủ và tình yêu đôi lứa tự do trong sáng cao đẹp vô song. Từng câu thơ lục bát của ông đã thấm sâu vào máu thịt của hàng triệu tâm hồn người Việt suốt bao thế kỷ qua.

Dưới triều Nguyễn, ông được triều đình nhà Nguyễn bổ dụng làm quan làm đến chức Tham tri bộ Lễ và vinh dự được cử làm sứ thần dẫn đầu đoàn sứ bộ sang triều kiến nhà Thanh năm 1813. Trên chặng đường đi sứ vất vả dạn dày sóng gió, ông đã viết nên tập thơ chữ Hán 'Bắc hành tạp lục' tuyệt tác bộc lộ tầm nhìn triết học nhân văn sâu sắc về thời đại. Nguyễn Du qua đời năm 1820 tại Huế trong niềm thương tiếc vô bờ bến của dân chúng. Năm 2015, ông vinh dự được UNESCO cùng cả thế giới trọng thể tổ chức lễ kỷ niệm vinh danh là Danh nhân văn hóa thế giới.

Cảm nhận sâu sắc: Đọc lại từng câu thơ lục bát rực rỡ nhân văn trong Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du, tôi luôn cảm thấy tâm hồn mình như được gột rửa bởi một tình yêu thương con người vĩ đại bao la của ông. Trái tim nhân đạo thiết tha ấy đã vượt lên trên mọi rào cản thời đại phong kiến cứng nhắc để nói lên tiếng khóc căm hờn trước những bất công và khẳng định vẻ đẹp thánh thiện của con người. Tiếng thơ lục bát kiêu hãnh của ông chính là biểu tượng bất diệt bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt quê hương.

Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Tại Trường Tiểu học Ngô Quyền, chúng tôi lấy tấm lòng nhân đạo cao cả và tình yêu tiếng Việt thiêng liêng của đại thi hào Nguyễn Du làm nền tảng phát triển các bài học giáo dục đạo đức nhân ái và bồi dưỡng lòng yêu thích văn học tiếng Việt cho học sinh. Chúng tôi dạy các em học sinh biết trân trọng giá trị tiếng Việt, học cách sử dụng ngôn từ văn minh, lịch sự lễ phép, luôn giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt quê hương trên con đường học tập rèn luyện tốt.