NHÂN VẬT LỊCH SỬ: ANH HÙNG LIỆT SĨ NGUYỄN VĂN THẠC

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Nguyễn Văn Thạc.

Năm sinh: 1952 (Sinh ngày 14/10/1952).

Năm hy sinh: 1972 (Hy sinh ngày 30/07/1972).

Quê quán: Làng Bưởi, Hà Nội (quê gốc xã Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm, Hà Nội).

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

KHÚC CA TUỔI HAI MƯƠI DƯỚI CHÂN THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ

Nguyễn Văn Thạc sinh ra trong một gia đình thợ thủ công nghèo khó đông con tại Hà Nội. Sớm trải qua những ngày tháng sơ tán gian khổ do chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ ở miền Bắc, gia cảnh khánh kiệt, anh phải vừa đi học vừa đi làm thuê cắt cỏ giúp mẹ kiếm sống. Bù lại, Nguyễn Văn Thạc nổi tiếng là một học sinh thông minh xuất chúng, học giỏi toàn diện tất cả các môn. Suốt 10 năm học phổ thông anh đều đạt loại giỏi xuất sắc, từng đoạt giải Nhất cuộc thi học sinh giỏi Văn toàn miền Bắc lớp 10 năm học 1969 - 1970.

Với học lực xuất chúng, anh vinh dự được tuyển chọn đi đào tạo tại Liên Xô nhưng theo chủ trương chung của đất nước, anh đã lựa chọn ở lại xếp bút nghiên đăng ký thi và đỗ thủ khoa vào khoa Toán - Cơ khóa 15 Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Giữa lúc cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt khốc liệt nhất, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng cứu nước của Tổ quốc, người trí thức trẻ đầy tài hoa ấy đã từ biệt giảng đường đại học mơ ước, tình nguyện lên đường nhập ngũ ngày 6 tháng 9 năm 1971 để ra mặt trận chiến đấu.

Trong suốt hành trình hành quân vượt dãy Trường Sơn hiểm nguy mang nặng hành trang gian khổ, Nguyễn Văn Thạc luôn thể hiện tinh thần lạc quan hào sảng của tuổi trẻ cách mạng. Anh tận dụng mọi thời gian nghỉ ngơi hiếm hoi sau các trận càn quét bom đạn để ghi chép đều đặn cuốn nhật ký dày 240 trang viết tay bằng nét chữ nhỏ li ti mà anh đặt tên là 'Chuyện đời'. Cuốn nhật ký ghi lại một cách chân thực, xúc động tâm tư tình cảm gia đình, tình yêu đôi lứa trong sáng lãng mạn cùng lý tưởng cách mạng sục sôi cháy bỏng của cả một thế hệ vàng thời hoa lửa.

Một chi tiết vô cùng kỳ diệu khiến nhiều thế hệ sau phải kinh ngạc là trong những lá thư gửi cho người bạn gái thân thiết thời học sinh Phạm Như Anh vào cuối năm 1971, Nguyễn Văn Thạc đã có lời hẹn ước đầy tiên cảm chính xác đến kỳ lạ: '30/4/1975 Thạc sẽ trả lời cho P. câu: hạnh phúc là gì?'. Lời hẹn ước viết trước gần 4 năm trời ấy đã trở thành một dự báo lịch sử chính xác tuyệt đối trùng khớp với ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước.

Tháng 4 năm 1972, đơn vị anh hành quân áp sát chiến trường Quảng Trị - nơi diễn ra cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ khốc liệt và ác liệt nhất lịch sử. Trước khi bước vào làn ranh sinh tử, ngày 3 tháng 6 năm 1972, tại Ngã ba Đồng Lộc rực lửa, anh đã gửi cuốn nhật ký quý giá về cho anh trai mình để tiếp tục xung trận chiến đấu. Chỉ chưa đầy hai tháng sau, ngày 30 tháng 7 năm 1972, trong một trận chiến đấu oanh liệt dưới chân Thành cổ Quảng Trị, anh bị trọng thương do mảnh pháo cắt nát đùi trái.

Mặc dù được đồng đội tận tình băng bó cứu chữa nhưng do mất máu quá nhiều, người chiến sĩ trẻ tuổi dũng cảm ấy đã anh dũng hy sinh khi chưa đầy 20 tuổi đời và chưa tròn 10 tháng tuổi quân. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, anh vẫn vô cùng tỉnh táo dặn dò đồng đội: 'Mình tỉnh thế này tức là sắp chết rồi... Chỉ tiếc là không còn được chiến đấu được nữa...'. Cuốn nhật ký của anh sau này được xuất bản dưới tên gọi 'Mãi mãi tuổi hai mươi' năm 2005, trở thành hiện tượng văn hóa sâu sắc thắp sáng lý tưởng sống, khát vọng cống hiến tuổi xuân cho Tổ quốc của hàng triệu thế hệ trẻ Việt Nam.

Cảm nhận sâu sắc: Đọc những dòng nhật ký đầy lãng mạn, tinh tế và ngập tràn nhiệt huyết cách mạng của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc, tôi như được tiếp thêm một nguồn sinh lực tinh thần vĩ đại. Anh chính là hình mẫu tuyệt đẹp đại diện cho thế hệ học sinh, sinh viên trí thức Hà Nội thời hoa lửa: xếp bút nghiên lên đường chiến đấu, sẵn sàng hy sinh ước mơ giảng đường và những hoài bão khoa học rực rỡ để đổi lấy nền độc lập tự do cho Tổ quốc. Sự hy sinh oanh liệt của anh ở tuổi hai mươi đẹp đẽ mang lại bài học sâu sắc về lẽ sống đẹp, nhắc nhở thế hệ hôm nay biết nâng niu và sống xứng đáng với xương máu cha anh.

Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Tại Trường Tiểu học Ngô Quyền, câu chuyện về người chiến sĩ cầm bút Nguyễn Văn Thạc là tư liệu quý giá giáo dục lòng hiếu học, tinh thần tự học, tự rèn luyện và xây dựng hoài bão lớn cho các em học sinh. Chúng tôi rèn luyện cho học sinh thói quen đọc sách, viết nhật ký ghi lại những điều tốt đẹp mỗi ngày, rèn luyện kỹ năng viết văn sáng tạo. Qua tấm gương của anh, học sinh học được tinh thần vượt khó học giỏi đều các môn học, nỗ lực chinh phục tri thức để chuẩn bị hành trang cống hiến cho sự nghiệp xây dựng đất nước ngày càng văn minh, giàu đẹp.