NHÂN VẬT LỊCH SỬ: ANH HÙNG LIỆT SĨ VỪ A DÍNH

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Vừ A Dính.

Năm sinh: 1934 (Sinh ngày 12/09/1934).

Năm hy sinh: 1949 (Hy sinh ngày 15/06/1949).

Quê quán: Bản Phiêng Pi (hoặc Đề Chia), xã Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, tỉnh Lai Châu (nay thuộc tỉnh Điện Biên). Xuất thân trong gia đình người dân tộc Mông có truyền thống cách mạng kiên cường.

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

NGƯỜI THIẾU NIÊN ANH HÙNG CỦA ĐẠI NGÀN TÂY BẮC

Vừ A Dính sinh trưởng trong một gia đình dân tộc Mông kiên cường có truyền thống yêu nước sâu sắc tại bản Pú Nhung. Cha anh là ông Vừ Chống Lầu - một cán bộ Việt Minh cốt cán bị thực dân Pháp bắt, giam cầm và thủ tiêu dã man tại nhà tù Sơn La năm 1949. Mẹ anh là bà Sùng Thị Plây - một cơ sở kháng chiến tiêu biểu đã bị thực dân Pháp bắt giam tại đồn Bản Chăn và sau đó bị xử bắn cùng 21 đồng bào yêu nước yêu cách mạng khác. Lớn lên trong ngọn lửa căm thù giặc bùng cháy và truyền thống cách mạng oanh liệt của gia đình, Vừ A Dính đã bộc lộ sự thông minh, nhanh nhẹn, dũng cảm phi thường từ lúc nhỏ.

Chưa đầy 13 tuổi (năm 1947), Vừ A Dính đã xung phong xin hoạt động cách mạng làm liên lạc, canh gác và tiếp tế lương thực. Anh nhanh chóng trở thành đội viên liên lạc nhỏ tuổi nhất nhưng mưu trí nhất của Đội vũ trang huyện Tuần Giáo. Địa bàn hoạt động của đội rất rộng lớn và hiểm trở, từ Điện Biên ra Tuần Giáo ngược lên Tủa Chùa. Với đôi chân thoăn thoắt vượt qua dốc cao đèo thẳm và khả năng ngụy trang tài tình, anh đã nhiều lần vượt qua các đồn bốt, mạng lưới mật thám dày đặc của quân Pháp để truyền đạt thư từ, mệnh lệnh kháng chiến an toàn.

Sự kiện hy sinh oai hùng của anh diễn ra vào ngày 15/6/1949. Khi đang thực hiện nhiệm vụ truyền đạt mệnh lệnh khẩn của Huyện ủy Tuần Giáo và mang sau lưng bọc đạn do mẹ trao cho, do trời giăng sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn, anh bất ngờ rơi vào ổ phục kích của một toán lính Pháp từ đồn Bản Chăn. Thằng đội Tây mừng rỡ gầm lên tra hỏi anh về vị trí đóng quân của du kích và các cán bộ cốt cán. Trước những trận đòn roi, tra tấn dã man túi bụi của kẻ thù suốt từ sáng đến trưa, người chiến sĩ liên lạc 15 tuổi vẫn thản nhiên im lặng, kiên cường chỉ trả lời duy nhất hai chữ: "Không biết!".

Tức giận vì không khai thác được thông tin gì, một tên lính ác ôn dùng báng súng đánh gãy nát một bên chân của anh. Để bảo vệ căn cứ và kéo dài thời gian cho đơn vị rút lui an toàn, Vừ A Dính đã dũng cảm bày mưu đánh lừa giặc. Anh giả vờ đồng ý chỉ đường, bắt bọn lính phải khiêng anh vượt qua đèo cao suối sâu ròng rã suốt một ngày trời mệt lả, rồi cuối cùng dẫn chúng quay lại đúng vị trí bốt phục kích ban đầu nơi cây đào cổ thụ. Biết mình bị lừa, tên đồn trưởng Pháp điên cuồng ra lệnh bắn chết anh và treo xác anh lên cây đào cổ thụ tại Khe Trúc khi anh chưa đầy 15 tuổi. Sự hy sinh oanh liệt của anh đã hóa thành tượng đài bất tử soi sáng núi rừng Tây Bắc.

Cảm nhận sâu sắc: Đứng trước câu chuyện hy sinh dũng cảm vô song của người thiếu niên Mông Vừ A Dính, lòng tôi trào dâng niềm xúc cảm nghẹn ngào và kính phục tột cùng. Làm sao một cậu bé chưa đầy 15 tuổi lại có thể mang một ý chí thép, một khí phách hiên ngang quật cường trước những đòn tra tấn dã man nhất của quân thù? Hành động dũng cảm bắt kẻ thù khiêng mình đi loanh quanh suốt một ngày để bảo vệ đồng đội thể hiện một trí tuệ nhạy bén và tinh thần xả thân vì nước cao cả vô ngần. Anh ngã xuống bên gốc đào Khe Trúc nhưng tên tuổi anh đã hóa thân thành ngọn đuốc rực sáng truyền lửa cho thế hệ trẻ.

Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Chi đoàn Trường Tiểu học Ngô Quyền coi câu chuyện về anh hùng Vừ A Dính là tư liệu quý giá giáo dục tinh thần vượt khó, nghị lực vươn lên và lòng dũng cảm cho các em học sinh. Quỹ học bổng mang tên anh được thành lập từ năm 1999 đã nâng đỡ ước mơ cho hàng nghìn học sinh dân tộc thiểu số học giỏi vượt khó trên khắp cả nước. Chúng tôi khuyến khích các em học sinh học tập tinh thần kiên cường, nỗ lực phấn đấu vượt qua mọi bài toán khó, đoàn kết giúp đỡ bạn bè cùng tiến bộ để xứng đáng với sự hy sinh vĩ đại của thế hệ cha anh.