NHÂN VẬT LỊCH SỬ: ANH HÙNG TRẠNG NGUYỄN HIỀN
Nguyễn Hiền sinh trưởng trong một gia đình bần nông mồ côi cha nghèo khó tại vùng đất Nam Định yêu nước hiếu học. Từ thuở nhỏ, dù gia cảnh nghèo túng không có tiền mua sách vở cắp sách đến trường học hành chu đáo như bạn bè cùng trang lứa
I. THÔNG TIN NHÂN VẬT
Họ và tên: Nguyễn Hiền (được người đời tôn vinh gọi là Trạng Hiền).
Năm sinh: 1235.
Năm mất: Thế kỷ XIII.
Quê quán: Làng Dương A, huyện Thượng Hiền (nay thuộc xã Nam Dương, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định).
II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ
TRẠNG NGUYỄN NHỎ TUỔI NHẤT LỊCH SỬ KHOA BẢNG NƯỚC NAM
Nguyễn Hiền sinh trưởng trong một gia đình bần nông mồ côi cha nghèo khó tại vùng đất Nam Định yêu nước hiếu học. Từ thuở nhỏ, dù gia cảnh nghèo túng không có tiền mua sách vở cắp sách đến trường học hành chu đáo như bạn bè cùng trang lứa, cậu bé Hiền đã bộc lộ tư chất thần đồng thiên bẩm xuất chúng, thường đứng nép ngoài cửa lớp của thầy đồ làng nghe giảng và dùng gạch vẽ chữ lên đất cát.
Khoa thi Đinh Mùi (1247) thời vua Trần Thái Tông - kỳ thi quân sự đặc biệt tuyển chọn hiền tài để chuẩn bị kháng chiến chống Nguyên Mông, Nguyễn Hiền khi ấy mới tròn 12 tuổi (tuổi ta là 13 tuổi) đã dũng cảm ứng thí và xuất sắc thi đỗ ngôi vị Trạng nguyên. Ông chính là vị Trạng nguyên trẻ tuổi nhất, nhỏ tuổi nhất trong suốt hàng ngàn năm lịch sử khoa bảng nước Nam.
Với trí tuệ thông minh và mẫn tiệp nhanh trí phi thường và khả năng đối đáp bang giao lỗi lạc, ông đã nhiều lần chỉ ra lời giải cho những câu đố hóc búa mang tính ngoại giao thách thức hiểm nguy của sứ giả phương Bắc, buộc chúng phải cúi đầu kính phục thán phục tài trí con người Đất Việt. Cuộc đời ông tuy ngắn ngủi nhưng đã thắp sáng mãi ngọn đèn hiếu học vượt khó, khẳng định bản lĩnh kiêu hãnh của tuổi trẻ nước nhà trước thế giới.
Cảm nhận sâu sắc: Câu chuyện về Trạng nguyên Nguyễn Hiền luôn mang đến cho tôi niềm tự hào to lớn và niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh trí tuệ của con người Đất Việt. Một cậu bé nghèo mồ côi cha dũng cảm tự học vươn lên thành Trạng nguyên khi mới mười hai tuổi đầu là minh chứng sống động nhất cho chân lý: tài năng không đợi tuổi, và gian khổ khó khăn chính là mảnh đất tốt nhất để rèn giũa bản lĩnh anh hùng.
Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Tại Trường Tiểu học Ngô Quyền, tấm gương hiếu học vượt khó phi thường của Trạng nguyên Nguyễn Hiền được đặt làm biểu tượng cho các phong trào thi đua 'Hoa điểm mười', 'Học sinh vượt khó học giỏi'. Chúng tôi giáo dục các em tự tin vào trí tuệ của bản thân, kiên trì tự học chăm chỉ, sẵn sàng chinh phục mọi đỉnh cao tri thức để mang tài trí dựng xây quê hương ngày càng giàu mạnh.
