NHÂN VẬT LỊCH SỬ: NGUYỄN TRI PHƯƠNG

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Nguyễn Tri Phương (tên thuở nhỏ là Nguyễn Văn Chương).

Năm sinh: 1800 (hoặc 1796).

Năm hy sinh: 1873 (Hy sinh ngày 20/12/1873).

Quê quán: Làng Đường Long (nay thuộc xã Phong Chương), huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

DANH TƯỚNG BA ĐỜI VÀ TRÁI TIM KIÊN TRUNG QUYẾT TỬ VỚI HÀ THÀNH

Nguyễn Tri Phương sinh trưởng trong một gia đình nghèo khó làm nghề chài lưới và nông nghiệp tại Thừa Thiên Huế. Xuất thân bần hàn, không qua khoa bảng cử tử nhưng nhờ mưu lược hơn người, đức tính ngay thẳng, dũng cảm phi thường và tài thao lược quân sự kiệt xuất, ông được triều đình trọng dụng và thăng tiến qua các chức vụ lớn dưới ba triều vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức. Ông trở thành vị danh tướng tổng chỉ huy tối cao của quân đội triều đình đứng đầu nhiều mặt trận chống xâm lược Pháp khốc liệt nhất.

Trong sự nghiệp binh nghiệp hiển hách của mình, Nguyễn Tri Phương đã trực tiếp chỉ huy quân dân anh dũng chặn đứng bước tiến của quân viễn chinh Pháp tại Đà Nẵng năm 1858, đắp phòng tuyến kiên cố giữ vững Gia Định năm 1860. Đến năm 1873, khi đại úy thủy quân Pháp Francis Garnier ngang ngược đem quân ra Bắc Kỳ gây hấn và nổ súng đánh chiếm thành Hà Nội, Nguyễn Tri Phương lúc này dù tuổi già sức yếu đã được vua Tự Đức giao trọng trách vô cùng nặng nề làm Tổng đốc trấn giữ thành Hà Nội.

Sáng sớm ngày 20/11/1873, quân Pháp bất ngờ dồn hỏa lực pháo binh cực mạnh từ tàu chiến nã dập dồn và ồ ạt tấn công vào cửa thành phía Đông và phía Bắc. Nguyễn Tri Phương bất chấp hiểm nguy, trực tiếp lên mặt thành chỉ huy tướng sĩ anh dũng chiến đấu chống trả quyết liệt. Giữa làn bom đạn khốc liệt, ông bị trúng đạn pháo xé rách nát đùi phải và ngã nhào trên trận địa. Lợi dụng lúc thành vỡ do chênh lệch vũ khí quá lớn, quân Pháp đã xông vào bắt giữ ông đem về cứu chữa hòng dụ hàng.

Kẻ thù dùng đủ mọi thủ đoạn dụ dỗ dâng hiến chức tước, cho bác sĩ Pháp tận tình chăm sóc và dâng đồ ăn ngon hòng khuất phục người hổ tướng. Thế nhưng, Nguyễn Tri Phương đã khảng khái gạt phăng mọi sự cứu chữa, nhịn ăn ròng rã suốt một tháng trời và dõng dạc tuyên bố câu nói bất hủ truyền đời: 'Nếu ta sống mà không giữ được thành thì sống làm chi? Ta thà chịu chết chứ quyết không chịu khuất phục dưới bóng cờ giặc!'. Ông anh dũng hy sinh vào ngày 20/12/1873 do mất máu và kiệt sức, giữ trọn khí tiết kiên trung son sắt vô song với non sông Tổ quốc.

Cảm nhận sâu sắc: Ý chí kiên trung lẫm liệt, thà nhịn ăn đến chết chứ quyết không chịu khuất phục để giặc Pháp cứu chữa của hổ tướng Nguyễn Tri Phương mang lại cho tôi niềm xúc động dâng trào và sự kính trọng vô bờ bến. Ông là hiện thân vĩ đại cho khí phách anh hùng bất khuất của dân tộc Việt Nam trước mọi thế lực bạo tàn xâm lược. Cái chết hiên ngang tự nguyện của cụ chính là bản tuyên ngôn bằng máu rực sáng về danh dự thiêng liêng của một người lính quyết tử bảo vệ đất nước.

Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Chi đoàn Trường Tiểu học Ngô Quyền coi tấm gương dũng cảm phi thường của anh hùng Nguyễn Tri Phương là bài học sâu sắc nhất để giáo dục học sinh về tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm bảo vệ của công và giữ gìn danh dự bản thân. Chúng tôi rèn luyện cho các em lòng biết ơn, ý thức học tập chăm chỉ và rèn luyện thể chất dẻo dai. Noi gương danh tướng kiệt xuất, học sinh trường lớp quyết tâm thi đua học tập tốt, ngoan ngoãn lễ phép, bảo vệ cảnh quan trường lớp xanh sạch đẹp để xứng đáng với xương máu cha anh.