NHÂN VẬT LỊCH SỬ: THÁI PHÓ TÔ HIẾN THÀNH (?-1179)

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Tô Hiến Thành.

Năm sinh: Chưa rõ tư liệu xác định chính xác.

Năm mất: 1179.

Quê quán: Làng Hạ Mỗ, huyện Đan Phượng (nay thuộc xã Hạ Mỗ, huyện Đan Phượng), thành phố Hà Nội.

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

ĐỨC TÍNH CHÍ CÔNG VÔ TƯ VÀ KHÍ TIẾT KIÊN TRUNG CỦA BẬC CÔNG THẦN

Tô Hiến Thành sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Đan Phượng, Hà Nội giàu truyền thống lịch sử văn hóa yêu nước cách mạng bền bỉ. Sớm bộc lộ tư chất thông minh xuất chúng, giỏi cả văn chương lẫn võ nghệ binh pháp, ông gia nhập triều đình nhà Lý và nhanh chóng trở thành một danh tướng chỉ huy kiệt xuất, nhà chính trị tài ba lỗi lạc. Ông đã lập nhiều chiến công oanh liệt đánh dẹp các cuộc quấy nhiễu biên cương phía Nam của quân Chiêm Thành và Ai Lao, củng cố bộ máy hành chính vững chắc, được nhà vua vô cùng kính trọng tin tưởng phong giữ chức Thái phó phụ chính đại thần - người đứng đầu gánh vác việc triều chính quốc gia trong những thời khắc hiểm nghèo giông bão của đất nước.

Tên tuổi sáng chói của Tô Hiến Thành khắc sâu vào sử sách muôn đời qua đức tính chí công vô tư, trung trinh tuyệt đối thượng tôn phép nước. Khi vua Lý Anh Tông băng hà, di chiếu truyền ngôi lại cho thái tử Lý Long Cán mới 3 tuổi và giao Tô Hiến Thành làm phụ chính giúp đỡ vua nhỏ cai trị đất nước. Chiêu Linh thái hậu muốn phế truất Long Cán để đưa con ruột mình là Long Xưởng lên ngôi hoàng đế, nên đã lập mưu tổ chức nhiều cuộc mua chuộc dụ dỗ ông. Bà đã đem hàng trăm lạng vàng bạc châu báu, bọc lót tinh vi đút lót cho ông hòng thay đổi di chiếu vương triều. Thế nhưng, trước núi vàng bạc cám dỗ, Tô Hiến Thành vẫn đứng vững vàng sừng sững như cây sồi cổ thụ, đĩnh đạc tuyên bố đanh thép: 'Làm việc bất nghĩa để ăn vàng bạc thì còn mặt mũi nào đứng trước tiên đế dưới chín suối?'. Ông kiên cường vượt qua mọi áp lực chính trị tàn bạo, giữ đúng phép nước nghiêm minh lập Long Cán lên ngôi (vua Lý Nhân Tông).

Suốt quá trình phụ chính giúp đỡ vua nhỏ cai trị, Tô Hiến Thành luôn đặt lợi ích quốc gia và hạnh phúc nhân dân lên trên hết, chí công vô tư trong việc chọn cử cán bộ hiền tài phục vụ đất nước. Khi ông lâm bệnh nặng sắp qua đời, Chiêu Linh thái hậu đến thăm và hỏi nếu ông mất thì ai sẽ là người thay thế ông phụ chính quốc gia. Dù được người hầu cận tận tụy chăm sóc ngày đêm là Vũ Tán Đường kề bên giường bệnh hết lòng cơm nước, nhưng Tô Hiến Thành không hề thiên vị cá nhân, ông đã dõng dạc tiến cử Trần Trung Tá - một người tuy không ở bên cạnh ông nhưng lại là người có tài mưu lược xuất chúng, gánh vác được việc nước. Hành động chí công vô tư vĩ đại ấy một lần nữa làm rúng động triều đình, khiến thái hậu phải nghiêng mình khâm phục tấm lòng son vì nước vì dân của ông.

Năm 1179, ngôi sao sáng Tô Hiến Thành tạ thế, để lại niềm tiếc thương sâu sắc vô hạn trong lòng nhà vua và nhân dân cả nước. Đạo đức sáng ngời, nếp sống thanh liêm và khí tiết kiên trung bất khuất của ông đã đặt nền móng vững chắc cho sự hưng thịnh thái bình của triều đại nhà Lý. Tấm gương của vị phụ chính đại thần chí công vô tư mãi mãi là bài học đạo đức học đường vô giá, răn dạy thế hệ hôm nay sống chân chính, kỷ luật thượng tôn pháp luật và sẵn sàng cống hiến sức trẻ dựng xây đất nước ngày càng giàu mạnh.

Cảm nhận sâu sắc: Đức tính chí công vô tư và tinh thần kiên trung thượng tôn pháp luật của Thái phó Tô Hiến Thành gieo vào tâm hồn tôi niềm kính phục sâu sắc vô song. Trong vòng xoáy cám dỗ của vàng bạc và quyền lực cực đỉnh thời đại, ông vẫn giữ trọn lòng trung thực thanh cao, bảo vệ lẽ phải và phép nước nghiêm minh đến hơi thở cuối cùng. Hành động từ chối núi vàng của thái hậu và việc tiến cử người tài không thiên vị cá nhân giường bệnh là bài ca tuyệt đẹp tôn vinh phẩm giá kiêu hãnh của người Việt Nam.

Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Chi đoàn Trường Tiểu học Ngô Quyền lấy tấm gương chí công vô tư, trung thực của anh hùng Tô Hiến Thành làm bài học giáo dục đạo đức cốt lõi cho học sinh tiểu học. Chúng tôi dạy các em rèn luyện tính trung thực trong học tập thi cử học tập tốt, tinh thần tự giác tôn trọng luật lệ trường lớp và biết đặt lợi ích của tập thể lên trên cá nhân. Các em học được bản lĩnh biết từ chối những hành vi sai trái, biết nhường nhịn yêu thương bạn bè và nỗ lực rèn luyện để xứng đáng trở thành những người con ngoan trò giỏi có ích.