Nhân vật Lịch sử : Võ Thị Sáu

"Mùa hoa lê-ki-ma nở / Ở quê ta miền đất đỏ / Mùa hoa lê-ki-ma nở / Già trẻ gái trai vẫn truyền tụng câu chuyện về người thiếu nữ..." Những giai điệu tha thiết của nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn từ lâu đã khắc sâu vào tâm khảm bao thế hệ người Việt. Bài hát không chỉ là một giai điệu đẹp mà còn là khúc ca ca ngợi chị Võ Thị Sáu – người nữ chiến sĩ công an xung phong nhỏ tuổi nhưng mang trái tim quả cảm lớn lao. Cuộc đời và sự hy sinh anh dũng của chị đã viết nên một trang sử vàng chói lọi, làm rạng danh khí tiết của người phụ nữ Việt Nam. 

Ánh trăng cuối tháng chạp bị mây mù che khuất, bỏ lại trên vai cô gái nhỏ một khoảng đêm sẫm màu và ẩm ướt của vùng Đất Đỏ. Căn nhà tranh nhỏ nép mình bên rặng tre xì xào trong gió. Sáu – tên gọi thân thương mà gia đình vẫn hay gọi – khẽ chỉnh lại nếp áo, nhét gọn chiếc khăn thun vào gấu quần rồi bước nhanh vào bóng tối. Mới mười bốn tuổi, đôi bàn chân ấy đã quen thuộc từng lối rón rén qua các đồn bốt Pháp, từng hốc cây giấu thư liên lạc cho lực lượng Công an xung phong.

Đó là những năm tháng mà tiếng súng thực dân dội lên từng mái nhà nghèo. Sáu lớn lên không phải bằng những câu chuyện cổ tích nhẹ nhàng, mà bằng gánh bún bì chả nhọc nhằn của mẹ, bằng tiếng xe ngựa lọc cọc đêm muộn của cha, và bằng hình bóng các anh trai nối tiếp nhau thoát ly vào khu kháng chiến. Cô gái nhỏ sớm hiểu rằng, muốn có tự do để đi lại bình yên trên chính mảnh đất quê hương mình, người ta không thể khoanh tay đứng nhìn.

Ngày 14 tháng 7 năm 1949, giữa không khí náo nhiệt của buổi lễ kỷ niệm Quốc khánh Pháp do chính quyền thực dân tổ chức tại Đất Đỏ, một tiếng nổ vang dội làm rung chuyển cả khán đài. Giữa làn khói mù mạt và sự hoảng loạn của sĩ quan Pháp lẫn lực lượng tay sai, bóng dáng nhỏ nhắn của Sáu nhanh chóng hòa vào dòng người náo loạn rồi biến mất sau dãy phố chợ. Trận đánh ấy không chỉ làm xôn xao cả vùng Bà Rịa mà còn khắc sâu tên tuổi của người nữ chiến sĩ trẻ vào lòng nhân dân.

Những chuyến công tác nối tiếp nhau cho đến một ngày cuối năm. Trong một đợt tập kích tại phiên chợ Tết Canh Dần, Sáu bị kẻ địch bao vây và bắt giữ.

Những chuỗi ngày sau đó là chuỗi thử thách nghẹt thở tại khám đường Bà Rịa, rồi khám Chí Hòa. Đối diện với những trận đòn tra tấn dã man và những lời dụ dỗ xảo quyệt, người thiếu nữ vẫn giữ trọn sự kiên trung. Trước Tòa án binh của quân đội Pháp, khi các luật sư cố gắng viện dẫn lý do cô chưa tròn 18 tuổi để xin giảm án tử hình, Sáu chỉ nhìn thẳng vào hội đồng phiên tòa, cất lời đanh thép: "Tôi không có tội. Tôi chỉ ân hận là chưa tiêu diệt hết bọn thực dân cướp nước và lũ tay sai bán nước."

Rạng sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952, sóng biển Côn Đảo rì rào vỗ vào bờ đá lạnh ngắt. Sáu bị đưa ra sân Banh III phụ để thi hành bản án tử hình. Gió biển thổi tung mái tóc ngắn. Khi viên sĩ quan hành quyết bước đến định dùng dải vải đen buộc mắt chị, Sáu gạt đi, ánh mắt rực sáng giữa bình minh đang hửng đỏ phía chân trời: "Không cần bịt mắt tôi. Hãy để đôi mắt của tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng. Và tôi có đủ can đáp để nhìn thẳng vào họng súng của các người!"

Tiếng súng vang lên giữa không gian Côn Đảo, nhưng tinh thần và khí tiết của người con gái Đất Đỏ thì sống mãi. Người thiếu nữ ấy nằm lại giữa lòng đất Hàng Dương, trở thành một huyền thoại bất tử trong tâm khảm của hàng triệu người dân Việt Nam.