NHÁNH BẠCH ĐẰNG BÊN VĨ TUYẾN

Chương 1: Tiếng còi tàu năm ấy

Ga Hàng Cỏ năm 1972 khói kolen mù mịt. Tiếng còi tàu rúc lên từng hồi dài, xé toạ

cái không khí oi nồng của một đêm mùa hạ. Trên sân ga, người ta chen chúc nhau,

những chiếc ba lô sờn cũ, những chiếc mũ tai bèo nhấp nhô như sóng lượn.

Thạch đứng lẫn trong đám tân binh của Trung đoàn Triệu Hải. Cậu mười chín tuổi, bàn

tay vẫn còn vương mùi mực máy của phòng thiết kế nhà máy cơ khí. Chiếc áo lính rộng

thùng thình ôm lấy bờ vai gầy, nhưng đôi mắt cậu thì rực sáng, cái nhìn vời vợi gửi vào

khoảng không gian của thủ đô đang mùa rải thảm bom B-52.

"Thạch! Cầm lấy cái này!"

Một giọng nói thanh nhẹ nhưng vội vã vang lên. Thạch quay lại. Là Nhã. Cô bạn cùng

phố, người con gái có mái tóc dài thoảng mùi hương nhu, người mà chiều nào Thạch

cũng lén nhìn qua khung cửa sổ lớp học. Nhã chạy đến thở hổn hển, gương mặt rám

hồng vì nóng và vì cả sự ngượng ngùng. Cô dúi vào tay Thạch một cuốn sổ tay bìa bọc

nylon xanh và một nhánh bạch đàn nhỏ còn nguyên lá xanh ngắt.

"Vào trong đó... nhớ viết thư về. Nhánh bạch đàn này, tớ bẻ ở cái cây đầu phố mình. Cầm lấy cho đỡ nhớ Hà Nội."

Thạch chưa kịp nói lời nào, dòng người đã xô đẩy cậu tiến về phía cửa toa tàu. Cậu chỉ

kịp giơ cao nhánh lá bạch đàn, hét to qua tiếng ầm ầm của động cơ: "Nhã ơi! Đợi tớ về!"

Đoàn tàu chuyển bánh, mang theo những chàng trai mười tám, đôi mươi lao vào lòng

chảo lửa Quảng Trị. Đêm đó, Hà Nội lùi lại phía sau với những vạt tự vệ trực chiến trên

mâm pháo, và phía trước là bầu trời vĩ tuyến rực hồng lửa đạn.

Chương 2: Đất trời Quảng Trị và màu xanh trong lòng túi áo

Tháng 7 năm 1972. Mặt trận Thành cổ Quảng Trị.

Nếu có một nơi nào trên trái đất này được gọi là địa ngục trần gian, thì đó chính là mảnh

đất này trong 81 ngày đêm mùa hè đỏ lửa. Trời Quảng Trị không có mây, chỉ có một

màn khói xám xịt của bom thảm, bom napalm và pháo hạm từ biển bắn vào. Đất đá bị

cày đi xới lại đến mức tơi tả như cám. Người ta bảo, mỗi mét vuông đất ở đây phải gánh

chịu hàng chục quả bom, pháo.

Thạch lúc này đã là chiến sĩ thông tin của Tiểu đoàn 4. Nhiệm vụ của cậu là giữ vững

đường dây liên lạc từ hầm chỉ huy ra các chốt cao điểm. Đó là một công việc đánh cược

mạng sống bằng từng giây. Cứ một loạt pháo đi qua, dây đứt, Thạch lại phải ôm cuộn

dây, ngậm ống nối, bò trườn trong bùn đất và máu để nối lại mạch máu thông tin.

Sau một trận đánh ác liệt bảo vệ chốt ở ngã ba Long Hưng, Thạch bò được về hầm. Toàn

thân cậu bê bết bùn đen và khói súng, đôi bàn tay rớm máu vì cào vào mảnh bom sắc

lẹm. Cậu kiệt sức, tựa lưng vào thành hầm sập một nửa.

Trong bóng tối om của hầm chữ A, Thạch run rẩy thò tay vào túi áo ngực. Cậu lấy ra

cuốn sổ tay nhỏ. Nhánh bạch đàn Nhã tặng ngày nào giờ đã khô cong, chuyển sang màu

nâu xỉn, nhưng khi Thạch đưa lên mũi, cậu vẫn ngửi thấy một mùi hương thanh khiết,

cay cay. Mùi của Hà Nội. Mùi của những con đường lộng gió, của hồ Tây bảng lảng

sương sớm, và mùi tóc của Nhã.

"Cái gì đấy Thạch? Bùa hộ mệnh à?" – Tiếng Vinh, cậu bạn cùng tiểu đội, quê xứ Nghệ, giọng khản đặc vì khói súng.

Thạch cười, hàm răng trắng bóng nổi bật trên khuôn mặt lem luốc: "Không, là Hà Nội

đấy. Nhìn này, lá bạch đàn phố Khâm Thiên."

Vinh ghé mũi ngửi thử, rồi thở dài một hơi trường đoạn: "Thơm gớm mày ạ. Gió Lào ở

đây nó thổi rát cả ruột gan, ngửi cái mùi này thấy mát hẳn. Tao thèm một gáo nước giếng

quê tao quá..."

"Rồi tụi mình sẽ về mà." Thạch nói, mắt nhìn lên những ánh chớp pháo sáng ngoài cửa

hầm. "Khi nào hết chiến tranh, tao sẽ dẫn mày ra Hà Nội, uống bia tạ hiện, ăn kem Tràng

Tiền."

"Nhớ giữ lời đó nghe bay..." Vinh bỏ lửng câu nói, mắt nhắm nghiền tranh thủ chợp

mắt. Ở đây, người ta không biết ngày mai mình còn sống hay đã hòa vào lòng đất mẹ.

Chương 3: Khúc tráng ca bên dòng Thạch Hãn

Đêm ngày 15 tháng 8, trời tối như mực. Sông Thạch Hãn cuộn chảy như một con quái

vật hung hãn dưới những trận pháo kích dữ dội của địch. Nhiệm vụ của tiểu đội Thạch

là đón một toán tân binh và vận chuyển đạn dược từ bờ Bắc sang bờ Nam để tăng cường

cho Thành cổ.

Nước sông lạnh ngắt, sực mùi thuốc súng và cả mùi tử khí. Thạch cùng Vinh vừa bơi

vừa đẩy chiếc bè chuối kết bằng những thùng đạn. Pháo sáng từ phía bên kia sông bắn

lên, soi rõ mồn một từng gợn sóng.

"Bùm! Bùm!"

Hai quả pháo rót ngay gần vị trí của bè. Nước bắn lên tung tóe, cao hàng mét.

"Thạch! Cẩn thận!" Vinh hét lên rồi dùng hết sức đẩy Thạch ra xa.

Một mảnh pháo vấp vào mặt nước, găm thẳng vào ngực Vinh. Thạch bị sóng đánh dạt

ra, khi định thần lại, cậu thấy Vinh đang chìm dần. Thạch điên cuồng bơi ngược dòng

nước, tóm lấy cổ áo Vinh, kéo bạn vào một bãi sỏi ven bờ Bắc.

"Vinh! Vinh ơi! Tỉnh lại đi mày!" Thạch khóc nghẹn, hai tay ra sức ép ngực bạn.

Ánh sáng pháo lóe lên, Thạch thấy máu từ ngực Vinh ướt đẫm cả khúc sông. Vinh mở

mắt nhìn Thạch, đôi môi mấp máy không ra tiếng. Cậu cố gắng giơ bàn tay run rẩy lên,

chỉ vào túi áo của Thạch, nơi có nhánh lá bạch đàn khô.

"Hà Nội... mát... quá..."

Vinh trút hơi thở cuối cùng trên tay Thạch, mắt vẫn nhìn về hướng Bắc, hướng của quê

hương, của gia đình mà cậu chưa kịp trở về. Đêm đó, Thạch không khóc thành tiếng.

Nước mắt cậu hòa vào nước sông Thạch Hãn. Cậu hiểu rằng, xương máu của những

người bạn như Vinh đang hòa vào từng tấc đất, từng ngọn sóng nơi đây để giữ cho Thành

cổ vững vàng trước mưa bom nát đá.

Cậu cẩn thận đặt Vinh nằm lại cùng các đồng đội ở bờ Bắc, rồi lẳng lặng nhét nhánh

bạch đàn vào sâu hơn trong ngực áo, bơi ngược trở lại bờ Nam. Trận chiến vẫn đang

chờ.

Chương 4: Lá thư viết bằng máu và mực lính

Mùa mưa Quảng Trị ập đến. Những trận mưa xối xả làm sụt lở các căn hầm. Nước ngập

đến ngang thắt lưng, sực nức mùi bùn và mùi vôi vữa nát. Thạch ngồi trong một góc

hầm chữ A, dưới ánh sáng leo lét của ngọn đèn tự chế bằng vỏ đạn cao xạ và dầu cặn.

Cậu mở cuốn sổ tay bìa xanh. Những trang giấy đã ố vàng vì nước mưa và ẩm mốc.

Thạch lấy cây bút bi sắp hết mực, nắn nót viết những dòng chữ gửi về Hà Nội:

"Nhã kính yêu,

Quảng Trị hôm nay mưa thối đất thối cát Nhã ạ. Tớ vẫn giữ nhánh bạch đàn Nhã cho.

Mỗi lần ngửi thấy mùi hương của nó, tớ lại tưởng như mình đang đi dưới rặng cây phố

mình, nghe tiếng tàu điện leng keng. Ở đây khốc liệt lắm, nhưng Nhã yên tâm, tớ và

đồng đội vẫn vững vàng. Tớ đã thấy những người anh em ngã xuống mà tay vẫn ôm

chặt súng. Tớ không sợ hãi, chỉ càng thêm yêu cái bình yên của Hà Nội hơn.

Nếu một ngày tớ không về... Nhã đừng buồn nhé. Tớ sẽ hóa thành một làn gió, hoặc một nhành cây nhỏ bên bờ sông Thạch Hãn, để giữ mãi màu xanh cho đất nước này..."

Viết đến đó, một trận pháo hạm từ biển lại dội vào. Sức ép của quả đạn nổ gần khiến

căn hầm rung chuyển dữ dội. Đất đá trên trần hầm sụp xuống. Đèn tắt phụt. Thạch bị

hất văng vào vách hầm, đầu đập vào một khối bê tông vỡ.

Trong cơn mê sảng, Thạch thấy mình đang được đi trên đường Hoàng Diệu ngày lộng

gió. Nhã đứng đó, mặc chiếc áo dài trắng, mỉm cười và vẫy tay gọi cậu. Gió thổi tung

mái tóc cô, và cả không gian sực nức mùi bạch đàn thơm mát.

Epilogue: Khúc vĩ thanh ngày hòa bình

Ba mươi năm sau. Năm 2002.

Hà Nội một chiều thu lộng gió. Ga Hàng Cỏ giờ đã đổi tên thành Ga Hà Nội, khang

trang và hiện đại hơn xưa rất nhiều. Tiếng còi tàu vẫn rúc lên, nhưng không còn cái

không khí hối hả, nghẹn ngào của những ngày ra trận.

Một người đàn ông trung niên bước xuống từ toa tàu Thống Nhất. Ông bước đi hơi tập

tễnh, một bên ống quần bên trái trống không, được găm gọn gàng bằng một chiếc kim

băng. Đó là Thạch. Ông đã may mắn sống sót qua mùa hè đỏ lửa năm ấy, dù đã gửi lại

một phần thân thể nơi chiến trường Quảng Trị.

Thạch đi bộ về phía con phố cũ. Khâm Thiên bây giờ đã thay da đổi thịt, những ngôi

nhà cao tầng mọc lên san sát, không còn dấu vết gì của những hố bom năm 1972. Nhưng

ở đầu phố, cây bạch đàn già năm xưa vẫn còn đó. Thân cây xù xì, đầy những vết sẹo của

thời gian, nhưng tán lá vẫn xanh mướt, lao xao trong gió thu.

Dưới gốc cây bạch đàn, một người phụ nữ tóc đã điểm bạc đang đứng đợi. Trên tay cô

không còn là nhánh lá non của ba mươi năm trước, mà là một bó hoa thạch thảo tím

ngát.

Nhã nhìn thấy Thạch. Đôi mắt họ gặp nhau. Không có những tiếng khóc nấc, không có

những cái ôm cuồng nhiệt, chỉ có một nụ cười bình yên và những giọt nước mắt hạnh

phúc lăn dài trên những nếp nhăn thời gian.

"Cậu về rồi..." Nhã nói khẽ.

Thạch đưa tay vào túi áo ngực, lấy ra cuốn sổ tay bìa xanh năm nào. Giữa những trang

giấy ố vàng, nhánh bạch đàn khô ngày ấy đã mục nát thành tro bụi, nhưng mùi hương

của ký ức, mùi hương của một "thời hoa lửa" kiên cường và bất tử thì vẫn còn vẹn

nguyên trong tim họ.

Họ đã đi qua những năm tháng thanh xuân đẹp nhất bằng tình yêu và lòng quả cảm, để

đổi lấy một ngày hòa bình bình dị như chiều nay.