Nhành cỏ non bên dòng Thạch Hãn

Quảng Trị tháng 7 năm 1972, bầu trời không bao giờ có màu xanh, chỉ có màu xám xịt của khói bom B-52 và màu đỏ quạch của bụi gạch vụn. Đơn vị tôi chốt giữ ở một góc tường thành đổ nát phía Đông. Quân số hao hụt mỗi giờ, nhưng lệnh của chỉ huy vẫn vang lên đanh thép: "Còn người là còn trận địa!".

Trong tiểu đội tôi có Tiến, một sinh viên khoa Văn trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Tiến gầy gò, đôi kính cận dày cộm luôn được buộc chặt bằng sợi dây chun để không bị rơi khi lăn lộn dưới chiến hào. Giữa những đợt pháo kích dữ dội, Tiến vẫn tranh thủ lôi từ trong túi áo ngực ra một cuốn sổ tay nhỏ thấm đẫm mồ hôi.

Cậu ấy khẽ đọc cho tôi nghe những dòng thơ vừa viết: "Mai sau hòa bình, mình sẽ về viết một cuốn sách về những nhành cỏ non ở đây. Anh Nam ạ, cỏ ở đây xanh lạ lùng, dù bom đạn cày xới thế nào, chỉ cần một trận mưa là nó lại vươn lên". Tôi cười, vỗ vai cậu ấy: "Mày lo mà giữ mạng để về mà viết, đừng có mơ mộng quá!".

Đêm ngày 16 tháng 8, địch mở đợt tấn công lớn vào sát chân thành. Tiến xung phong ôm thủ pháo lao lên để chặn một mũi xe tăng đang tiến vào cổng chính. Một quả pháo nổ ngay sát cửa hầm, hất văng Tiến xuống dòng sông Thạch Hãn đang cuồn cuộn chảy.

Khi tôi lao đến bờ sông, chỉ thấy một mảnh khăn rằn vướng lại trên bụi cỏ gai. Tiến đã tan vào dòng nước, tan vào đất đá Quảng Trị khi chưa kịp viết xong trang cuối của cuốn sổ tay. Cậu ấy ra đi khi tuổi đời vừa tròn 20, mang theo cả bầu trời tri thức và những ước mơ giản dị của một chàng sinh viên Thủ đô.

Hòa bình lập lại, mỗi khi nhìn thấy màu xanh của cỏ non, tôi lại như thấy gương mặt hiền lành của Tiến sau làn kính cận. Máu của các em đã hòa vào dòng Thạch Hãn, để cỏ xanh mãi tận chân trời, để Thành cổ Quảng Trị mãi mãi là biểu tượng của ý chí kiên cường dân tộc.