"Nhật Kí Đặng Thùy Trâm"

Có một cuốn nhật ký đã đi qua chiến tranh, vượt qua một đại dương và trở về Việt Nam sau hơn ba mươi năm để tìm lại người đã viết nên nó.

Đó là cuốn nhật ký của Đặng Thùy Trâm, một nữ bác sĩ trẻ đã sống và làm việc tại chiến trường Quảng Ngãi trong những năm kháng chiến chống Mỹ.

Sinh năm 1942 tại Hà Nội, Đặng Thùy Trâm tốt nghiệp Đại học Y khoa Hà Nội năm 1966. Không lựa chọn một cuộc sống bình yên sau khi tốt nghiệp, chị tình nguyện vào chiến trường miền Nam, trở thành bác sĩ phụ trách một bệnh xá tại Đức Phổ, Quảng Ngãi.

Ở nơi bom đạn ngày đêm, công việc của một bác sĩ chiến trường không chỉ là chữa bệnh.

Đó là những ca cấp cứu trong điều kiện thiếu thốn, những thương binh được đưa về từ trận địa, những đêm thức trắng và cả những khoảnh khắc phải đối diện với sự sống và cái chết.

Trong những năm tháng ấy, Đặng Thùy Trâm đã viết nhật ký.

Chị viết về chiến tranh.

Viết về những người đồng đội.

Viết về bệnh nhân.

Viết về nỗi nhớ gia đình.

Và viết cả những rung động, day dứt rất riêng của một cô gái trẻ giữa chiến trường.

Những trang viết ấy không chỉ có bom đạn và mất mát. Trong đó còn có tình yêu, niềm tin, những ước mơ và khát vọng được sống một cuộc đời bình thường.

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trên đường công tác tại Đức Phổ, Đặng Thùy Trâm bị quân đối phương phát hiện và hy sinh khi mới 27 tuổi.

Hai cuốn nhật ký của chị khi ấy rơi vào tay quân đội Mỹ.

Một người lính Mỹ tên Frederic Whitehurst, khi đó là một nhân viên tình báo, đã nhận được những cuốn sổ này. Thay vì tiêu hủy chúng, ông giữ lại.

Nhiều năm sau chiến tranh, ông cùng gia đình bắt đầu tìm cách đưa những cuốn nhật ký trở về Việt Nam.

Năm 2005, nhật ký của Đặng Thùy Trâm được xuất bản với tên “Nhật ký Đặng Thùy Trâm”.

Những trang viết của cô bác sĩ trẻ đã trở về với đất nước sau hơn ba thập kỷ.

Một cuốn nhật ký từng nằm giữa chiến trường.

Một người đã hy sinh.

Một người ở phía bên kia chiến tuyến.

Và một ngày, những trang giấy ấy đã trở thành cây cầu nối hai con người từng đứng ở hai phía của cuộc chiến.

Có những điều tưởng như đã bị chiến tranh vùi lấp nhưng cuối cùng vẫn tìm được đường trở về. Cuốn nhật ký của Đặng Thùy Trâm không chỉ kể về những ngày tháng khốc liệt của chiến trường mà còn cho chúng ta nhìn thấy một con người rất trẻ với những tình cảm rất đỗi đời thường: biết nhớ nhà, biết yêu thương, biết đau trước mất mát và vẫn giữ niềm tin vào điều mình lựa chọn. Điều đặc biệt hơn cả là những trang viết ấy đã được một người từng đứng ở phía bên kia chiến tuyến gìn giữ và trao trả sau chiến tranh. Hơn ba mươi năm sau khi Đặng Thùy Trâm hy sinh, những dòng chữ của chị vẫn có thể chạm đến trái tim của những người chưa từng biết chiến tranh là gì. Có lẽ đó cũng là sức mạnh kỳ diệu của ký ức: con người có thể mất đi, chiến tranh có thể kết thúc, nhưng những điều được viết bằng sự chân thành vẫn có khả năng vượt qua thời gian, vượt qua khoảng cách và cả những ranh giới từng chia cắt con người.