Nhật ký chiến đấu của người điều khiển tên lửa SAM

Nhật ký chiến đấu của đồng chí Lê Văn Khánh. Ảnh BT PK - KQ. Trong cuốn Nhật ký chiến đấu, đồng chí Lê Văn Khánh đã ghi về tham số các trận đánh của Tiểu đoàn 64, đặc biệt ghi rõ các thủ đoạn hoạt động, gây nhiễu của máy bay B-52 và các loại máy bay khác của Mỹ, những kinh nghiệm bắt mục tiêu B-52 trong nhiễu và cách đánh B-52 của Tiểu đoàn 64 trong Chiến dịch Trị Thiên năm 1972. Đó là những kinh nghiệm thực tiễn, tư liệu vô cùng quý báu được ghi chép lại góp phần vào việc đối phó với máy bay B-52. Ngày 5/12/1971, Đại tá Lê Văn Tri, Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân giao nhiệm vụ cho Trung đoàn tên lửa 236 hành quân tham gia Chiến dịch Trị Thiên năm 1972. Nhiệm vụ của Tiểu đoàn 64 trong đội hình Trung đoàn 236B cơ động chiến đấu, đánh thắng ngay từ trận đầu, bảo vệ được mục tiêu, bắn rơi bằng được máy bay B-52 của địch. Ngày 1/3/1972, cụm 236B triển khai chiến đấu ở Đồng Hới, phối thuộc với Sư đoàn Phòng không 363B. Đêm 13/3/1972, hành quân vào Đường 10 trực thuộc Sư đoàn Phòng không 365. 11 giờ 30 phút ngày 30/3/1972, quân ta nổ súng mở màn Chiến dịch. Máy bay B-52 không hoạt động. 16 giờ, Tiểu đoàn 64 được lệnh có thể đánh máy bay cường kích. Trong sổ nhật ký ghi: 16 giờ 38 phút, tại một trận địa thuộc Vĩnh Linh, dưới sự chỉ huy của Tiểu đoàn trưởng Phạm Trương Uy, sỹ quan điều khiển Lê Văn Khánh, các trắc thủ Xuân, Nghĩa, Thạ đã đánh 2 đạn bắn rơi tại chỗ 1 máy bay F-4. Đây là chiếc máy bay bị bộ đội tên lửa phòng không bắn rơi đầu tiên trong Chiến dịch. Đồng chí Khánh ghi: “Sau một năm học và 3 năm ra chiến đấu, hôm nay mới phóng quả đạn đầu tiên đi vào mục tiêu” Ngày 2/4/1972, tại trận địa Mễ Tre, Tiểu đoàn 64 dưới sự chỉ huy của Tiểu đoàn trưởng Phạm Trương Uy, sỹ quan điều khiển Lê Văn Khánh các trắc thủ Xuân, Thi, Thạ bắn rơi 1 máy bay F-4 tại chỗ. 15 giờ 25 phút, Sở Chỉ huy lệnh cho Tiểu đoàn 62 và 64 phối hợp đánh máy bay B-52. Kíp chiến đấu Tiểu đoàn 64 đã phóng 2 đạn, giãn cách 6 giây, bắn rơi 1 máy bay B-52 ở độ cao 11km. Kíp chiến đấu Tiểu đoàn 64 gồm các đồng chí Uy, Khánh, Nghĩa, Xuân, Thạ: ngày 3/4/1972, đánh liên tiếp 3 trận, bắn rơi tiếp 3 máy bay Mỹ gồm 1 máy bay trinh sát OV-10, 2 máy bay F-4; ngày 4/4/1972, đánh 2 trận vào các tốp máy bay B-52 của địch; ngày 6/4/1972, đánh 3 trận, bắn rơi 1 máy bay F-4. Trong sổ nhật ký chiến đấu, đồng chí Khánh đã ghi rõ tham số trận đánh. Ngày 11/4/1972, Sư đoàn 365 tổ chức rút kinh nghiệm đánh B-52 cho các Trung đoàn tên lửa tham gia Chiến dịch Trị Thiên. Đồng chí Lê Văn Khánh đi dự Hội nghị và đã ghi chép vào sổ nhật ký những ý kiến phát biểu tại hội nghị, rút kinh nghiệm đánh máy bay trong Chiến dịch Trị Thiên (từ ngày 30/3/đến ngày 11/4/1972). Đặc biệt là cách bắt mục tiêu B-52 và đánh máy bay B-52, so sánh mục tiêu máy bay cường kích, B-52, EB-66..., cách bám sát nhiễu. Thảo luận, rút kinh nghiệm trận đánh ngày 25/3; trận 30/3; trận đánh ngày 2/4/1972; 3/4/1972... Cách bắt và đánh máy bay OV-10 có vẽ mục tiêu trên màn điều khiển; dạng nhiễu khi đánh B-52 các giai đoạn, có các dạng nhiễu ở các giai đoạn. Ngày 15/4/1972, phổ biến mật ngữ khi chiến đấu trước khi vào tuyến. Ngày 22/4/1972, thảo luận đánh B-52. Ngày 22-25/4/1972, đồng chí Khánh cùng kíp chiến đấu Tiểu đoàn 64 cơ động vượt sông Bến Hải chiến đấu tại trận địa An Thịnh. Đây là lần đầu tiên tên lửa ta tiến vào vùng giải phóng ở miền Nam và các cứ điểm của địch ở Đông Hà khoảng 7km. Ngày 27/4/1972, dưới sự Chỉ huy của Tiểu đoàn trưởng Phạm Trương Uy, sỹ quan điều khiển Lê Văn Khánh, các trắc thủ Xuân, Thi, Thạ đánh 2 trận vào đúng đối tượng máy bay B-52. Đồng chí Khánh đã ghi các tham số chiến đấu và kinh nghiệm bắt mục tiêu và đánh máy bay B-52. Ngày 29/4/1972, kíp chiến đấu Tiểu đoàn 64 gồm: Uy, Khánh (Đại đội trưởng Đại đội 1), sỹ quan điều khiển Lý, Xuân, Thi Thành bắn rơi 1 máy bay B-52. Ngày 20/8/1972, kíp chiến đấu Tiểu đoàn 64 gồm: Uy, Khánh (Đại đội trưởng Đại đội 1) sỹ quan điều khiển Lý và kíp trắc thủ Thi, Xuân, Thạ bắn rơi 1 máy bay B-52 tại Vĩnh Linh. Đây là chiếc máy bay thứ 1700 bị bắn rơi chiến chiến trường Quân khu 4. Sau trận đánh, máy bay B-52 hoạt động giảm trong chiến dịch. Ngoài những nội dung ghi chép về các trận đánh, mặt sau cuốn nhật ký còn được đồng chí Khánh ghi chép rất cẩn thận những nội dung như: Học chính trị: “Tính giai cấp tính tiền phong của Đảng và vai trò tiền phong gương mẫu đảng viên”; ngày 10/3/1972: “Nghị quyết Đảng ủy Trung đoàn”; ngày 14/5/1972: “Tăng cường bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng. Phát huy truyền thống chiến đấu rèn luyện, huấn luyện ý thức tổ chức kỷ luật; Đường lối cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam”. Trong Chiến dịch Trị Thiên, trên cương vị là sỹ quan điều khiển Kíp 1 Tiểu đoàn 64, đồng chí Lê Văn Khánh đã góp phần bắn rơi 10 máy bay trong đó có 2 máy bay chiến lược B-52, góp phần vào thắng lợi của Chiến dịch Trị Thiên năm 1972. Với thành tích đã đạt được trong chiến đấu, ngày 11/1/1973, Trung đoàn 236 được tuyên dương đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trong đó có sự góp công của Tiểu đoàn 64 đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngày 8/2/1973, đồng chí Lê Văn Khánh (được điều về công tác tại Trung đoàn 236) đã ghi chép tên các đồng chí trong trung đoàn và các tiểu đoàn tham gia các lớp học về loại tên lửa thế hệ mới của Trung đoàn tên lửa 236. Ngày tháng 12/2/1973, Trung đoàn 236 hành quân về bảo vệ Hà Nội, được huấn luyện chuyển loại tên lửa C-125 (SAM 3, Pê-trô-ra). Ngày 9/2/1973, trong sổ nhật ký chiến đấu ghi: “Nghị quyết thường vụ Trung đoàn 236 về việc học tập vũ khí mới”. Cuốn sổ nhật ký chiến đấu đã ghi chép và kể lại cuộc chiến đấu gian khổ ác liệt nhưng rất đỗi hào hùng của Bộ đội Tên lửa Tiểu đoàn 64 nói riêng và của Bộ đội Phòng không – Không quân nói chung góp phần vào chiến thắng của Chiến dịch Trị Thiên năm 1972./.Phương Linh - Bảo tàng PK-KQ