Nhật ký chiến sĩ đại đội Nguyễn Viết Xuân

những câu chuyện về người anh hùng này bây giờ mới được kể lại qua dòng nhậtký và ký ức của đồng đội từng một thời cùng anh vào sinh ra tử...Liệt sĩ Trần Đình Khang – tác giả cuốn nhật ký có nhiều đoạn viết về Nguyễn Viết XuânĐã 45 năm ngày hy sinh của Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân, có những câu chuyệnvề người anh hùng này bây giờ mới được kể lại qua dòng nhật ký và ký ức của đồng độitừng một thời cùng anh vào sinh ra tử.Trong nhật ký đồng độiMột lần đến Bảo tàng Phòng không - Không quân, tôi được Thượng tá Nguyễn Hữu Đạc- Giám đốc Bảo tàng cho xem quyển nhật ký của liệt sĩ Trần Đình Khang, quê ở xã ĐứcYên, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, là chiến sĩ đại đội do Nguyễn Viết Xuân làm Chính trịviên phó. Quyển nhật ký nhiều chỗ bị nhòe hoặc bị mục nát ở các góc, nhưng về cơ bảnvẫn còn nguyên vẹn nội dung. Ông Đinh Quang Huy (em rể của Trần Đình Khang) kể:Năm 1982, khi thu dọn đồ đạc để chuyển nhà từ Hà Tĩnh vào vùng kinh tế mới KonTum, ông phát hiện ra cuốn nhật ký. Cuối năm 2008, ông Huy đã vượt chặng đường1.200 cây số ra Hà Nội trao lại kỷ vật này cho Bảo tàng. Trong quyển nhật ký, có rấtnhiều đoạn nói về Anh hùng Nguyễn Viết Xuân.Nhật ký ngày 21-3-1964 ghi: Về đơn vị chính thức Đại đội 833 do đồng chí Lê Hữu Mailàm Đại đội trưởng, đồng chí Hồ Xuân Tân làm Chính trị viên trưởng, đồng chí NguyễnViết Xuân làm Chính trị viên phó.Ngày 18-11-1964, chứng kiến người Chính trị viên của mình bị bom đạn Mỹ giết hại, nénđau thương, đêm đó anh vẫn ghi vài dòng vào sổ nhật ký của mình: Hồi 11 giờ ngày 18tháng 11 năm 1964 giặc Mỹ đã cho máy bay đi bắn phá người dân lương thiện, chúng tabắt đầu chiến đấu với nó. Ta chiến thắng, giặc Mỹ thua. 3 chiếc máy bay phải đền tội rơicạnh trận địa. Trận thứ 3, hồi 2 giờ 5 phút chiều, viên đạn 20 ly đã nổ, làm cho đồng chíNguyễn Viết Xuân giập nát đôi chân. Tôi, Tình, Xuân ngồi trong một hầm mà chỉ đồngchí Xuân bị hy sinh. Khi ấy chúng tôi rất thương, quyết trả thù cho đồng chí, nghe nhữnglời Xuân nói: “Nhằm thẳng vào quân thù mà bắn!!!” thúc giục lòng căm thù càng cao.Ngày 7 tháng 4 năm 1966, Khang viết tiếp: Tối họp chi bộ lần thứ 20, có đồng chí Pháo -cấp bậc thiếu tá ở Tổng cục Chính trị về để phát hiện Anh hùng quân đội, đồng chí vềlàm việc với chi bộ để đề nghị Đảng và Chính phủ tuyên dương anh hùng cho đồng chíNguyễn Viết Xuân, anh đã giương cao ngọn cờ của Đảng, chiến đấu đến hơi thở cuốicùng cho Đảng mình, hy sinh cũng vinh dự. Đã biết bao nhiêu đồng chí đã hy sinh tôthắm cho ngọn cờ của Đảng như anh. Tiếp đến là mấy câu thơ: Nhìn lên ngọn núiHoàng Sơn/ Nhớ người cách mạng nhớ ai năm nào/ Anh Xuân đã mất đi rồi/ Hồn anhvẫn ở trong lòng chúng tôi...Sau này, chuẩn bị cho chi bộ kết nạp Đảng, Khang đã bày tỏ những suy nghĩ rất thậtcủa mình trước Đảng: Tháng 2 năm 1964 vào bộ đội, bước đầu còn suy nghĩ ngại khókhăn gian khổ, tư tưởng không an tâm, còn suy tính tiền đồ địa vị, lương bổng... Nhưngsau khi được sự bồi dưỡng giúp đỡ của chi bộ, đảng viên, chiến sĩ, một thời gian tôi đãxác định được nhiệm vụ của mình… Lần đầu tiên giáp mặt với phản lực Mỹ, bản thânlúng túng lo sợ khi đồng chí Xuân bị đứt chân chảy máu ra nhiều quá. Bản thân tôi lúcđó đã sợ hãi, hoang mang...Có một Nguyễn Viết Xuân như thếThiếu tướng Phan Thái, nguyên là Tiểu đoàn trưởng đầu tiên của Tiểu đoàn 396, Trungđoàn 367 nhớ lại những kỷ niệm về Nguyễn Viết Xuân: Sau khi nghe nói trong số chiếnsĩ được điều về Tiểu đoàn có người quê ở Vĩnh Tường - Vĩnh Phúc, tôi có ý định tìmgặp để hỏi về tình hình quê nhà, vì tôi xa nhà đã lâu. Nghiên cứu hồ sơ lý lịch, tôi thấyXuân ở Ngũ Kiên, một xã liền kề với xã Tuân Chính quê tôi. Đồng chí Chu DuyKính-Chính trị viên Đại đội 382, có nhận xét rất tốt về Xuân và ý định đưa Xuân vào diệncảm tình Đảng. Lần đầu gặp tôi, Xuân rất rụt rè và ít nói, hỏi đến đâu nói đến đó. Xuâncho biết: Quê hương vẫn rất kiên cường và đứng vững. Sau vài lần gặp, Xuân mạnhdạn và cởi mở hơn.Chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu, tôi về là