Nhật ký của chàng sinh viên lên đường nhập ngũ

Nguyễn Văn Thạc

Nguyễn Văn Thạc (1952–1972) là liệt sĩ của Quân đội Nhân dân Việt Nam và là tác giả cuốn nhật ký nổi tiếng Mãi mãi tuổi hai mươi. Cuộc đời ngắn ngủi cùng những trang viết chân thực về lý tưởng, tình yêu, chiến tranh và tuổi trẻ đã khiến ông trở thành một trong những biểu tượng văn học ký sự chiến tranh được nhiều thế hệ độc giả Việt Nam biết đến.

Cuộc đời

Nguyễn Văn Thạc sinh ngày 14 tháng 10 năm 1952 tại làng Bưởi (Hà Nội), trong một gia đình thợ thủ công đông con. Từ nhỏ ông nổi tiếng học giỏi, đặc biệt có năng khiếu văn học; nhiều bài thơ và truyện ngắn đã được đăng báo từ khi còn là học sinh. Sau khi đỗ vào Khoa Toán – Cơ của Đại học Tổng hợp Hà Nội, ông tình nguyện nhập ngũ ngày 6 tháng 9 năm 1971 khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt. Ông hy sinh tại chiến trường Quảng Trị ngày 30 tháng 7 năm 1972, khi chưa tròn 20 tuổi.

Tác phẩm để lại

Trong thời gian huấn luyện và hành quân, Nguyễn Văn Thạc ghi chép đều đặn một cuốn nhật ký với tên ban đầu "Chuyện đời". Sau nhiều năm được gia đình lưu giữ, bản thảo được biên tập và xuất bản với nhan đề Mãi mãi tuổi hai mươi, nhanh chóng trở thành một hiện tượng xuất bản tại Việt Nam. Cuốn sách phản ánh đời sống nội tâm của một thanh niên trí thức trước chiến tranh: những suy tư về trách nhiệm, tình bạn, tình yêu, cái chết và khát vọng cống hiến.

Giá trị và ảnh hưởng

Điểm nổi bật của nhật ký không nằm ở việc ghi chép các sự kiện quân sự mà ở giọng văn chân thành, giàu chất trữ tình và tự vấn. Những trang viết giúp người đọc hiểu rõ hơn tâm tư của lớp thanh niên Việt Nam trong thời chiến, đồng thời trở thành một tư liệu văn học và lịch sử có giá trị. Tác phẩm hiện được giảng dạy, giới thiệu trong nhiều hoạt động giáo dục và văn hóa về lịch sử hiện đại Việt Nam.