Anh hùng Lực lượng vũ trang

Nhật Ký Của Một Chiến Sĩ – Ánh Sáng Bất Diệt Từ Quá Khứ

Cần Thơ18/12/2025Lê Minh Khôi (Trường Đại học Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ)3 lượt xem0 lượt chia sẻ
Nhật Ký Của Một Chiến Sĩ – Ánh Sáng Bất Diệt Từ Quá Khứ

Năm 1970, tại chiến trường Quảng Ngãi, người con gái đã vĩnh viễn ngã xuống ở độ tuổi 27. Người lính trẻ không vũ khí, không quân trang chỉ để lại cuốn nhật ký nơi cô cất giữ cả bầu trời lý tưởng, những khát vọng, ước mơ nắm lấy hòa bình và đó chính Đặng Thùy Trâm. Cuốn nhật ký của cô không đơn thuần là tài liệu lịch sử, đó còn là một ánh sáng diệu kỳ đầy nhân văn, là “Ngọn lửa” hun đúc nên tình yêu Tổ quốc qua nhiều thế hệ.

Nhật ký của Đặng Thùy Trâm là tấm gương phản chiếu tâm hồn của một nữ bác sĩ, một trí thức trẻ đã dùng máu và lý tưởng để thắp lên ánh sáng vĩnh cửu. Cuốn sổ nhỏ đã được Trung sĩ quân đội Mỹ Frederic Whitehurst giữ lại bất chấp lệnh tiêu hủy. “Đừng đốt! Trong đó đã có lửa rồi”Lời cảnh báo của người thông dịch viên, cùng với những dòng tâm tư đầy lý tưởng, nhân văn của Thùy Trâm đã cứu cuốn nhật ký thoát khỏi ngọn lửa chiến tranh, trở thành một huyền thoại trong sử Việt, người lính Mỹ đã giữ linh hồn bất diệt ấy suốt 35 năm, như một minh chứng cho sự thật lòng và dũng cảm, năm 2005, cuốn nhật ký đã được chuyển giao cho gia đình của Đặng Thùy Trâm tại Hà Nội.Đặng Thùy Trâm sinh năm 1942, trong một gia đình tri thức, cả cha mẹ đều là bác sĩ. Chị tốt nghiệp đại học y khoa Hà Nội vào năm 1966, mở ra nhiều cánh cổng an nhàn hơn trong tương lai, nhưng với tình yêu nước nồng nàn chị quyết định xếp bút nghiên chọn con đường gian truân nhất, xung phong vào chiến trường miền nam cùng tham gia vào kháng chiến. Những trang đầu trong nhật kí của chị là minh chứng cho sự quyết tâm, tự nguyện, dành trọn thanh xuân, tri thức của mình cho tổ quốc“Mình không thể sống cuộc đời hẹp hòi, không thể sống an nhàn khi đất nước còn chìm trong đau khổ. Đã là bác sĩ thì phải đến nơi nào đồng bào cần nhất”Đặng Thùy Trâm chính là gương mặt đại diện tiêu biểu cho lớp thanh niên tri thức trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (Chiến tranh Đông Dương lần thứ hai), thuộc thế hệ “Ba Sẵn Sàng” sẵn sàng nhập ngũ, sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng đi bất cứ nơi đâu Tổ quốc cần. Là một chiến sĩ dùng dao mổ và kiến thức để chiến đấu. Trong những năm tháng công tác tại miền Nam, bệnh xá Đức Phổ, Quảng Ngãi chị phải đối mặt với sự tương phản gay gắt giữa những kiến thức y học hiện đại từng được học và điều kiện thiếu thốn ở chiến trường Đức Phổ. Thiếu thuốc, dụng cụ, phải phẫu thuật dưới ánh đèn dầu. Vật vã từng ngày với những khó khăn, trách nhiệm đè nặng lên vai, chịu đựng những cơn sốt rét, nhưng nỗi đau âm ĩ hơn cả chính là sự cô đơn khi phải xa gia đình, xa người mình yêu. Thế nhưng với ý chí kiên cường, tình yêu Tổ quốc sâu sắc những khó khăn, trăn trở đều kết thúc bằng lời trấn an “Phải sống xứng đáng với cái tên người cộng sản cao quý.” Chị đã chép lại tỉ mỉ những ca mổ khó khăn, sự kiệt quệ về cả thể xác lẫn tinh thần khi phải làm việc liên tục trong môi trường khắc nghiệt nhưng kèm theo đó là niềm hạnh phúc khi nhìn thấy thương binh thoát khỏi lằn ranh sinh tử trong những trang nhật ký.“Hạnh phúc lớn nhất của người thầy thuốc là cứu sống được một người bệnh, dù đó chỉ là một chiến sĩ vô danh”Ngoài hoàn thành tốt công việc của một bác sĩ chị còn tham gia tổ chức văn nghệ, đọc sách, chị khiến bệnh xá dã chiến trở thành một ngôi nhà hy vọng nơi chứa đầy tình thương, nơi giúp các chiến sĩ phục hồi về cả thể trạng lẫn tâm hồn. Chị không làm việc vì trách nhiệm chị làm với sự tận tâm, với cả tấm lòng của một bác sĩ trong bom đạn. Cô gái Hà Nội tuy mang ý chí mạnh mẽ, không ngại khó khăn nhưng làm sao Thùy Trâm có thể thoát khỏi những khoảng lặng tâm hồn, nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương, nhớ gia đình và nhớ người thương.“Nhớ nhà quá, nhớ mẹ, nhớ cái mái nhà thân yêu quá! Đêm nay, ánh trăng quê nhà chắc đang rải vàng trên mái ngói rêu phong ấy...”Chị nhớ quê hương, nhớ gia đình nỗi nhớ dai dẳng ngày đêm, khao khát được sớm ngày đoàn tụ với người thân, sống một cuộc đời bình dị, được ăn cơm cùng với người thân, được mặc áo dài đi chơi, những mong muốn giản đơn, trong sáng bỗng chốc khó với tới khi đứng trên chiến trường sinh tử.“mẹ ơi, nếu như con có phải ngã xuống vì ngày mai thắng lợi thì mẹ hãy khóc ít thôi, mà hãy tự hào vì các con đã sống xứng đáng. Đời người ai cũng chết một lần”Chính là lời trăng trối của vị bác sĩ, một nữ Anh hùng cách mạng dành cho mẹ, chị thấu hiểu nỗi đau, nỗi xót xa, sự hy sinh của mẹ nơi hậu phương, chỉ mong mẹ sẽ vơi đi phần nào nước mắt, phải thật tự hào vì con mình đã sống một cuộc đời xứng đáng. Nỗi Nhớ về người yêu cũng chính là một trong những cảm xúc mạnh mẽ trong suốt 4 năm công tác tại tiền tuyến miền Nam. Đối với Thùy Trâm tình yêu không phải là sự yếu đuối, mà chính là nguồn động lực, hy vọng cho tương lai, niềm tin vào sự tái hợp sau khi Tổ quốc giành lại độc lập. Chị luôn giữ trọn lời thề rằng sẽ vượt qua mọi nguy hiểm để một ngày khi gặp lại sẽ trọn vẹn bên nhau, chính những dự định nhỏ nhoi ấy đã giúp chị chống chọi lại những thử thách, gian khổ nơi bom rơi đạn lạc.“Đã bao giờ anh nghĩ đến em chưa, người anh yêu thương? Em vẫn sống đây vẫn chiến đấu, vẫn giữ trọn lời thề của mình. Em tin vào ngày chiến thắng vào ngày mình sẽ được đoàn tụ.”Giữa chiến trường lạnh lẽo, khắc nghiệt nhưng những ước muốn, những giấc mơ về một tương lai tươi sáng hơn luôn len lỏi sâu bên trong chị, chính ý chí, cùng với tinh thần lạc quan đã kết tinh nên một nữ anh hùng của dân tộc. Ngày 22 tháng 6 năm 1970, tại khu dốc Cẩm Hai, thuộc xã Phổ Cường, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, chị phải khép lại hành trình nhiệt huyết của mình trong một trận phục kích, chị hy sinh khi cố gắng bảo toàn lực lượng và tài liệu khi tuổi đời còn rất trẻ. Chị đã dừng chân ở tuổi 27 nhưng câu chuyện, lý tưởng sống, những đóng góp của chị sẽ mãi là ngọn lửa hun đúc nhiều thế hệ sau này. Đặng Thùy Trâm nữ Anh Hùng Vũ trang Nhân dân ánh sáng bất diệt trong sử Việt.Thực hiện kế hoạch tổ chức các hoạt động tham gia lưu giữ và tuyên truyền các chuyện lịch sử với chủ đề “Câu chuyện thời hoa lửa”.Bài viết số 7 của đoàn viên Nguyễn Minh Tân, MSSV: KHMT2511037Trong dòng chảy hào hùng của lịch sử dân tộc Việt Nam, có biết bao người con ưu tú đã hi sinh tuổi xuân và cả cuộc đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do của Tổ quốc. Bên cạnh những người anh hùng nam giới, hình ảnh các nữ anh hùng liệt sĩ càng làm sáng ngời truyền thống yêu nước, bất khuất của phụ nữ Việt Nam. Nữ anh hùng liệt sĩ Mai Thị Nương là một trong những tấm gương tiêu biểu như thế — một người phụ nữ bình dị nhưng mang trong mình ý chí kiên cường, lòng yêu nước sâu sắc và tinh thần hi sinh cao cả, để lại dấu ấn không phai trong lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc. Mai Thị Nương (bí danh Mai Thị Hồng Hạnh, Mai Hồng Hạnh) sinh năm 1940 tại xã Thạnh Hòa, huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang. Mai Thị Nương sinh ra và lớnlên trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Nhà ba mẹ của Mai Thị Nương là nơi nuôi giấu cán bộ hoạt động cách mạng. Năm 14 tuổi, giấu cha mẹ anh, Mai Thị Nương tham gia hoạt động cách mạng và được đặt bí danh là Hồng Hạnh. Mai Thị Nương tham gia nhiệm vụ làm đội viên quân báo thường xuyên nắm tình hình bọnđịch đi càn để báo cáo cho cán bộ và cơ sở cách mạng kịp thời đối phó. Ngoài ra, Mai Thị Nương cũng được giao nhiệm vụ canh gác cho cán bộ hội họp và công tác giao liên... Nhiệm vụ nào Mai Thị Nương cũng hoàn thành xuất sắc. Với thành tích xuất sắc và phẩm chất vững vàng, tháng 6/1958 chị được kết nạp vào Đảng Cộngsản Việt Nam. Từ đó, Mai Thị Nương được phân công nhiệm vụ tổ chức một đội vũ trang diệt ác bí mật ở đồn Cò Tuất. Thực hiện chủ trương của Đảng, chị đã tổ chức diệt những tên tề ác ôn dạy cho chúng bớt hung hăng, càn quấy, lộng hành.Đầu năm 1959, một hôm đang trên đường công tác từ ấp Thạnh Bình về kinh Cai Chương, Mai Thị Nương bị địch phục kích bắt được. Mai Thị Nương đã khéo léo một mực không khai gì và nói rằng bỏ nhà đi là do gia đình ép gả lấy chồng. Với thái độ cứng cỏi, bình tĩnh của Mai Thị Nương nên bọn địch phải thả về. Sau lần đó,Mai Thị Nương được rút về hoạt động bí mật. Chị được phân công trực tiếp phụ trách Đội vũ trang diệt ác với chức vụ Đội trưởng đội vũ trang kiêm Bí thư Chi đoàn xã Thạnh Hòa.Đầu tháng 9/1960, Mai Thị Nương đang cùng với đội vũ trang họp bàn kế hoạch tổ chức diệt ác thì bị đội biệt kích do trung úy Võ Văn Sang chỉ huy bao vây. Mai Thị Nương lệnh cho đội vũ trang rút lui, rồi chạy ra đồng đánh lạc hướng và bị bắt đưa về Chi khu Kiên Bình để khai thác. Sau gần 01 tháng, quân Ngụy dùng nhiều hình thức tra tấn tàn bạo từ đánh đập, cắt thịt xeo tai, treo lơ lửng vẫn không khai thác được gì ở Mai Thị Nương. Trước thái độ bình tĩnh, hiên ngang của Mai Thị Nương, bọn quân Ngụy biết sẽ không khai thác, không thể nào làm lay chuyển được tinh thần người cộng sản. Cuối cùng bọn chúng giết hại chị bằng cách vô cùng man rợ. Khi hay tin Mai Thị Nương bị giết chết dã man, nhân dân địa phương vô cùng căm phẫn , tổ chức biểu tình kéo đến Chi khu Kiên Bình đấu tranh đòi lại thi thể Mai Thị Nương về an táng. Nhưng vì lo sợ sự việc này sẽ kích động thêm lòng căm thù của nhân dân, quân Ngụy đã chặt thi thể của Mai Thị Nương, thả xuống sông cho mất tích. Mai Thị Nương anh dũng hy sinh trên mảnh đất quê hương Giồng Riềng, từ ấy ngọn lửa đấu tranh của hàng ngàn, hàng vạn đồng bào, của phụ nữ bùng lên mạnh mẽ chỉ trong thời gian ngắn. Sau đó, tên Võ Văn Sang cùng Đại đội bảo an địch phải đền tội trước mũi súng của nhân dân Giồng Riềng và Tiểu đoàn 207 của ta. Cũng từ đó, mở ra một khí thế cách mạng mới cho nhân dân cả vùng. Mai Thị Nương được truy tặng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân ngày 10/12/1994.Để tưởng nhớ chị, năm 2005 tại thị trấn Giồng Riềng đã dựng bia tưởng niệm ghi công. Năm 2006, Nhà bia tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ Mai Thị Nương được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh, có diện tích 559m2, trong đó phần xây dựng nhà bia là 162m2. Ở giữa nhà bia là bia tưởng niệm cao 1,8m, rộng 2,4m, ốpđá garnit, trên bia có tượng bán thân của Mai Thị Nương. Di tích lưu giữ di ảnh, trang phục và đồ dùng của chị, đồng thời là nơi tôn vinh sự hy sinh, tinh thần kiên trung, bất khuất của nữ anh hùng, là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng và lòng yêu nước cho thế hệ trẻ.Nữ anh hùng liệt sĩ Mai Thị Nương đã để lại tấm gương sáng về lòng yêu nước, tinh thần kiên trung và sự hy sinh cao cả. Cuộc đời và sự nghiệp của chị không chỉ là niềm tự hào của quê hương Giồng Riềng, mà còn là nguồn cảm hứng để thế hệ trẻ hôm nay tiếp tục học tập, rèn luyện và giữ gìn truyền thống cách mạng, ý chíquật cường của dân tộc. Tên tuổi của chị sẽ mãi sống trong lòng nhân dân, nhắc nhở mỗi chúng ta về giá trị của tự do, độc lập và sự dũng cảm.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn