Nhật ký Đặng Thùy Trâm
Cuốn nhật ký ghi lại những ngày tháng chiến đấu và làm bác sĩ nơi chiến trường Quảng Ngãi trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam. Đây là một trong những tài liệu chân thực và xúc động nhất về cuộc sống, lý tưởng và mất mát của thế hệ trẻ thời chiến.
Đặng Thùy Trâm là một nữ bác sĩ trẻ, rời Hà Nội vào chiến trường miền Trung khi mới ngoài 20 tuổi. Tại vùng rừng núi Quảng Ngãi, chị vừa chữa bệnh, vừa phẫu thuật cho thương binh trong điều kiện thiếu thốn cực kỳ: không điện, không thuốc men đầy đủ, bom đạn thì luôn rình rập.
Trong nhật ký, chị ghi lại một ca mổ khiến nhiều người ám ảnh: một chiến sĩ bị thương nặng, cần phẫu thuật gấp nhưng không có thuốc gây mê. Chị và đồng đội phải giữ chặt bệnh nhân, còn người chiến sĩ ấy cắn răng chịu đau để chị hoàn thành ca mổ. Sau đó, chị viết rằng mình “đã khóc vì bất lực nhưng cũng tự hào vì ý chí của họ”.
Năm 1970, trên đường đi công tác, chị rơi vào trận phục kích và hy sinh. Hai cuốn nhật ký của chị bị một lính Mỹ thu giữ. Điều đặc biệt là người lính đó – Fred Whitehurst – đã không đốt đi như lệnh, vì ông cảm nhận được giá trị nhân văn trong từng trang viết. Sau chiến tranh, ông đã giữ gìn và tìm cách trao lại cho gia đình chị tại Việt Nam.
Câu chuyện của Đặng Thùy Trâm không chỉ là ký ức cá nhân, mà còn là biểu tượng cho một thế hệ sống, chiến đấu và hy sinh với lý tưởng mãnh liệt. Cuốn nhật ký sau đó được xuất bản, gây xúc động mạnh trong và ngoài nước.
