Nhật ký Đặng Thùy Trâm

Năm 1966, khi mới ngoài 20 tuổi, Đặng Thùy Trâm rời Hà Nội, tình nguyện vào chiến trường Quảng Ngãi — một trong những nơi ác liệt nhất lúc bấy giờ. Chị không mang theo vũ khí, mà mang theo kiến thức y khoa và một trái tim đầy nhiệt huyết.

Tại đây, chị làm việc trong những trạm xá dã chiến đơn sơ, nằm sâu trong rừng. Không có đủ thuốc men, không có thiết bị hiện đại, thậm chí nhiều lúc phải mổ bằng đèn dầu hoặc ánh sáng yếu ớt. Nhưng ngày nào chị cũng cứu chữa thương binh — có khi là hàng chục người — trong tình trạng vô cùng nguy kịch.

Có những đêm, bom rơi rất gần. Đất rung chuyển, cây cối đổ ngã, nhưng chị vẫn cúi mình bên bàn mổ. Trong nhật ký, chị từng viết về những giây phút vừa sợ hãi vừa kiên cường — khi cái chết cận kề nhưng không thể bỏ mặc bệnh nhân.

Điều khiến câu chuyện của chị trở nên đặc biệt chính là cuốn nhật ký mà chị luôn mang theo bên mình.

Trong đó, chị viết:

Nỗi nhớ gia đình, Hà Nội, những ngày yên bình.

Sự đau xót khi không thể cứu được tất cả bệnh nhân.

Niềm tin mãnh liệt vào lý tưởng và tương lai.

Có lúc chị tự hỏi về nỗi sợ, về sự cô đơn — nhưng cuối cùng vẫn chọn ở lại, tiếp tục công việc. Một trong những suy nghĩ nổi bật của chị là: con người có thể yếu đuối, nhưng không được đầu hàng hoàn cảnh.

Năm 1970, trong một lần di chuyển giữa rừng, chị bị phục kích và hy sinh khi mới 27 tuổi. Cuốn nhật ký của chị rơi vào tay một người lính Mỹ.

Điều đặc biệt là người lính đó — dù được lệnh tiêu hủy tài liệu — đã quyết định giữ lại cuốn nhật ký, vì anh nhận ra trong đó không phải là “kẻ thù”, mà là một con người với cảm xúc, tình yêu và lý tưởng rất chân thành.

Nhiều năm sau chiến tranh, cuốn nhật ký được trao lại cho gia đình chị. Khi được xuất bản, nó đã khiến hàng triệu người xúc động.