NHẬT KÝ ĐẶNG THÙY TRÂM

ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH THÀNH PHỐ CẦN THƠ

CHI ĐOÀN ẤP 6, XÃ VỊ THANH 1

NHẬT KÝ ĐẶNG THÙY TRÂM

Tác giả: Trần Chí Thanh– Bí thư Chi đoàn ấp 6

Những năm cuối thập niên 1960, chiến trường miền Nam đang trải qua những ngày tháng khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Quảng Ngãi – vùng đất “túi bom” của miền Trung – trở thành một trong những điểm nóng ác liệt. Bom đạn địch ngày đêm rải xuống rừng núi, làng mạc. Bệnh xá tiền phương Đức Phổ nằm sâu trong vùng giải phóng, nơi các thương binh từ các trận đánh được đưa về cứu chữa trong điều kiện thiếu thốn đủ bề.

Trong khung cảnh ấy, một nữ bác sĩ trẻ từ Thủ đô Hà Nội đã tình nguyện gác lại cuộc sống yên bình nơi hậu phương để bước vào chiến trường. Đó là Đặng Thùy Trâm, sinh ngày 26 tháng 11 năm 1942 tại Huế, lớn lên trong một gia đình trí thức Hà Nội. Cha là bác sĩ ngoại khoa Đặng Ngọc Khuê, mẹ là dược sĩ Doãn Ngọc Trâm. Năm 1966, sau khi tốt nghiệp Đại học Y khoa Hà Nội, chị xung phong vào miền Nam. Tháng 3 năm 1967, chị đến Quảng Ngãi và được phân công phụ trách Bệnh xá Đức Phổ – nơi chủ yếu điều trị thương bệnh binh trong điều kiện hết sức gian khổ.

Chiến trường Đức Phổ – Ba Tơ những năm ấy là nơi tiếng súng và tiếng bom gần như không bao giờ ngớt. Máy bay địch thường xuyên quần thảo, rocket và bom nổ chỉ cách nơi trú ẩn vài chục mét. Bệnh xá phải liên tục di chuyển, ẩn nấp dưới tán rừng, trong những căn hầm tạm bợ. Thuốc men thiếu thốn, dụng cụ y tế thô sơ, nhưng Đặng Thùy Trâm vẫn ngày đêm cứu chữa đồng đội bằng tất cả trí tuệ và trái tim của người thầy thuốc. Chị vừa phẫu thuật, vừa chăm sóc bệnh nhân, vừa dạy nghề cho các học viên y tế địa phương với tình thương của người chị đối với những đứa em.

Từ ngày 8 tháng 4 năm 1968 đến ngày 20 tháng 6 năm 1970 – chỉ hai ngày trước khi hy sinh – Đặng Thùy Trâm đã lặng lẽ ghi lại từng trang nhật ký. Trong những dòng chữ viết vội trên giấy đã ố vàng, người ta thấy hiện lên hình ảnh một người con gái Hà Nội vừa mạnh mẽ vừa dịu dàng. Chị viết về nỗi nhớ nhà, nhớ bố mẹ và các em; về khát vọng hòa bình; về tình yêu đất nước và lý tưởng cách mạng. Chị viết về những đêm thức trắng bên thương binh, về những lần thoát chết trong gang tấc dưới làn bom đạn. Những trang nhật ký ấy chứa đựng cả một tâm hồn trong sáng, một trái tim nhân ái và một ý chí sắt đá của tuổi trẻ Việt Nam thời hoa lửa.

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trên đường công tác từ vùng núi Ba Tơ về đồng bằng, Đặng Thùy Trâm bị địch phục kích. Chị đã anh dũng hy sinh khi chưa đầy 28 tuổi đời, mới 2 tuổi Đảng và 3 năm tuổi nghề. Theo lời kể của đồng đội, chị đã báo động để mọi người chạy thoát, rồi ở lại yểm trợ đến hơi thở cuối cùng. Một vết đạn xuyên thẳng giữa trán – dấu ấn của sự hy sinh kiên cường. Nhân dân địa phương đã mai táng chị ngay tại nơi ngã xuống và hương khói tưởng nhớ. Sau này, hài cốt chị được đưa về Nghĩa trang liệt sĩ rồi về Hà Nội.

Hai cuốn nhật ký của chị suýt bị tiêu hủy sau trận càn, nhưng một sĩ quan tình báo Mỹ tên Frederic Whitehurst đã giữ lại với câu nói nổi tiếng: “Đừng đốt. Bản thân nó đã có lửa rồi.” Sau 35 năm lưu lạc, nhật ký được trao trả về gia đình năm 2005. Cuốn sách “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” nhanh chóng trở thành hiện tượng văn học, được dịch ra nhiều thứ tiếng, lan tỏa khắp thế giới. Những trang viết ấy không chỉ là di sản của một cá nhân mà còn là tiếng nói chân thực của cả một thế hệ đã dâng hiến tuổi xuân cho độc lập, tự do của dân tộc.

Hôm nay, hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ngọn lửa trong nhật ký của Đặng Thùy Trâm vẫn cháy sáng. Đó là ngọn lửa của lòng yêu nước, của tinh thần sẵn sàng hy sinh vì đồng bào, đồng đội. Thế hệ đoàn viên, thanh niên chúng ta hôm nay đọc lại những dòng chữ ấy như được tiếp thêm sức mạnh để sống có ích, có trách nhiệm hơn với quê hương, đất nước. Chúng ta nguyện viết tiếp những trang nhật ký của thời đại mới bằng hành động cụ thể, bằng trí tuệ và nhiệt huyết của tuổi trẻ.

Xin được nghiêng mình trước anh linh của liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm – người đã để lại cho đời sau không chỉ một tấm gương hy sinh mà còn cả một ngọn lửa không bao giờ tắt trong lòng dân tộc.