Nhật ký Đặng Thùy Trâm: Ngọn lửa thanh xuân giữa chiến trường Đức Phổ

Mùa hè năm 1966, tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, cô gái trẻ Đặng Thùy Trâm gác lại cuộc sống yên bình nơi hậu phương để xung phong vào chiến trường miền Nam. Điểm dừng chân của chị là bệnh xá huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi – một trong những vùng địa đầu chiến sự ác liệt nhất lúc bấy giờ.

Người bác sĩ giữa vùng đất lửa Đức Phổ

Ở tuổi 24, bác sĩ Đặng Thùy Trâm đảm nhận vai trò phụ trách một bệnh xá gian khổ giữa rừng sâu. Nơi đây, ranh giới giữa sự sống và cái chết vô cùng mong manh. Thiếu thốn vật tư y tế đến mức nhiều ca phẫu thuật gắp mảnh bom, cưa chân phải tiến hành trong điều kiện không có thuốc mê, chị vừa là người phẫu thuật chính, vừa là chỗ dựa tinh thần cho hàng trăm thương bệnh binh.

Trong từng dòng nhật ký, chị không chỉ ghi lại nỗi đau mất mát của chiến tranh, nỗi nhớ nhà quay quắt, mà còn thể hiện một khát vọng sống, khát vọng yêu thương và lý tưởng cống hiến quên mình: "Đời phải trải qua bão tố nhưng không được cúi đầu trước bão tố".

Trận đánh cuối cùng và sự hy sinh anh dũng

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, quân đội Mỹ mở đợt càn quét quy mô lớn vào khu căn cứ bệnh xá ở xã Phổ Cường. Trong tình thế nguy cấp, để đảm bảo an toàn cho các thương binh và đồng đội sơ tán vào rừng sâu, chị cùng một vài chiến sĩ đã chủ động ở lại cầm súng chiến đấu cản bước tiến của địch.

Bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã ngã xuống ngay trên mảnh đất Đức Phổ khi mới tròn 27 tuổi – độ tuổi đẹp nhất của thanh xuân và hoài bão.

"Đừng đốt, bản thân nó đã có lửa"

Sau trận đánh, một sĩ quan tình báo Mỹ tên Fred Whitehurst nhặt được hai cuốn sổ tay nhỏ. Khi ông định tiêu hủy, người phiên dịch Nguyễn Trung Hiếu đã cản lại bằng câu nói lịch sử: "Đừng đốt, Fred. Bản thân nó đã có lửa rồi".

Chính ngọn lửa ẩn chứa bên trong những dòng chữ ấy đã giữ cho cuốn nhật ký vẹn nguyên qua 35 năm lưu lạc nơi xứ người, trước khi trở về với gia đình chị vào năm 2005.

Câu chuyện về bác sĩ Đặng Thùy Trâm và cuốn nhật ký không chỉ là bằng chứng lịch sử về sự khốc liệt của chiến tranh, mà còn là ngọn đuốc soi sáng lý tưởng sống cho thế hệ trẻ: sống có trách nhiệm, biết yêu thương và sẵn sàng cống hiến cho quê hương, đất nước.