Nhật ký Đặng Thùy Trâm và biểu tượng bất tử của lòng dũng cảm nơi chiến trường Đức Phổ
Bài viết khắc họa hành trình tình nguyện vào chiến trường Quảng Ngãi của bác sĩ Đặng Thùy Trâm, sự hy sinh anh dũng của chị khi một mình chống trả 120 lính Mỹ để bảo vệ thương binh, cùng sức lan tỏa vượt thời gian của cuốn nhật ký được sĩ quan Mỹ lưu giữ hơn 30 năm.
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ, miền đất Đức Phổ, Quảng Ngãi từng là một trong những chiến trường ác liệt nhất. Giữa bom đạn mù mịt và thiếu thốn trăm bề, hình ảnh bác sĩ Đặng Thùy Trâm – một cô gái Hà Nội tuổi đời còn rất trẻ nhưng đã kiên cường bám trụ, cứu chữa cho hàng trăm thương binh – đã trở thành biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước và tình thương yêu con người.
Đặng Thùy Trâm sinh ra trong một gia đình trí thức tại Hà Nội: cha là bác sĩ có tiếng, mẹ là giảng viên Đại học Dược. Tốt nghiệp loại giỏi tại Đại học Y khoa Hà Nội, chị hoàn toàn có thể chọn ở lại làm giảng viên hoặc công tác tại các bệnh viện lớn ở thành phố. Thế nhưng, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, năm 1967, sau 3 tháng rồng rã hành quân xuyên dãy Trường Sơn, chị đã đặt chân đến chiến trường Quảng Ngãi và được phân công làm bác sĩ tại Bệnh viện Đức Phổ. Giữa những căn lều tạm bợ và hầm ngầm ẩm thấp, chị đã tận tụy giành giật sự sống cho từng chiến sĩ, coi mỗi ngày cứu chữa thương binh là một trận chiến với cái chết.
Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trong một trận càn quét dữ dội của quân đội Mỹ vào căn cứ bệnh xá, bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã anh dũng ngã xuống khi mới tròn 27 tuổi. Một mình chị đã dũng cảm chiến đấu giữa vòng quay của 120 lính Mỹ nhằm bảo vệ an toàn cho các thương binh và đồng đội rút lui.
Cuốn nhật ký của chị – hành trang mang theo từ Hà Nội – được sĩ quan cựu binh Mỹ Frederic Whitehurst nhặt được trên chiến trường. Cảm phục trước khí tiết và lòng dũng cảm của người nữ bác sĩ đối phương, ông đã gìn giữ cuốn nhật ký suốt hơn 30 năm trước khi trao trả lại cho gia đình chị và mẹ Doãn Ngọc Trâm. Trong thư gửi mẹ chị, vị cựu binh Mỹ đã nghẹn ngào viết: "Thưa bà, con gái bà đã một mình giữa vòng vây của 120 lính Mỹ để bảo vệ các bạn của mình. Ở bất cứ đất nước nào, điều đó đều được gọi là anh hùng. Cả thế giới này phải được biết về sự dũng cảm của con gái bà...".
Sự hy sinh kiên cường cùng những dòng nhật ký chân thật, giàu cảm xúc của Đặng Thùy Trâm không chỉ làm rung động hàng triệu trái tim Việt Nam mà còn lan tỏa thông điệp hòa bình, tình yêu thương đến toàn thế giới. Chị đã sống và hy sinh như một đóa hoa rực rỡ, tỏa ngát hương thơm bất tử trong lòng dân tộc.
