Nhật Ký Người Lính Trinh Sát

Trong chiếc hòm gỗ cũ đặt cạnh giường ngủ, ông Bùi Đức Mạnh vẫn giữ cuốn sổ nhỏ đã bạc màu theo năm tháng. Đó là cuốn nhật ký ông mang theo suốt những năm chiến đấu tại mặt trận Vị Xuyên — nơi tuổi trẻ của ông gắn liền với những cuộc hành quân giữa núi đá và mưa pháo biên giới.

Năm 1983, ông Mạnh lên đường nhập ngũ khi vừa tròn hai mươi mốt tuổi. Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế vào đơn vị trinh sát thuộc mặt trận Hà Giang.

Ông kể rằng nhiệm vụ của lính trinh sát vô cùng nguy hiểm. Họ thường phải bí mật tiếp cận gần khu vực đối phương để nắm tình hình rồi báo về đơn vị.

“Người lính trinh sát phải đi trong im lặng giữa rừng núi tối đen. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể không trở về,” ông Mạnh nhớ lại.

Đơn vị của ông hoạt động gần khu vực cao điểm 1509 — nơi thường xuyên diễn ra giao tranh ác liệt. Những chuyến đi trinh sát thường kéo dài nhiều giờ xuyên qua núi đá hiểm trở và luôn đối mặt với pháo kích bất ngờ.

Một đêm tháng 7 năm 1985, ông Mạnh cùng tổ trinh sát gồm bốn người nhận nhiệm vụ theo dõi hướng tiến công của đối phương gần chân cao điểm.

Trời tối đen, sương phủ kín lối đi. Cả tổ men theo khe đá, di chuyển từng bước thật chậm để tránh bị phát hiện.

Sau nhiều giờ quan sát, khi chuẩn bị rút về báo cáo thì pháo địch bất ngờ bắn cấp tập xuống khu vực xung quanh. Tiếng nổ vang dội làm đất đá rung chuyển cả sườn núi.

Trong lúc tìm đường lui, chiến sĩ trẻ Hoàng Văn Tâm bị mảnh pháo găm vào chân và không thể tiếp tục di chuyển.

Ông Mạnh xúc động kể:

“Tâm đau lắm nhưng vẫn giục anh em rút trước để kịp báo tin cho đơn vị. Nhưng chúng tôi không ai bỏ đồng đội lại.”

Giữa màn đêm và tiếng pháo nổ liên hồi, cả tổ thay nhau cõng Tâm vượt qua những triền núi đá trơn trượt để trở về trận địa.

Dù được đưa tới quân y kịp thời, nhưng do mất máu quá nhiều, chiến sĩ Hoàng Văn Tâm đã hy sinh trước lúc trời sáng.

Đêm ấy, ông Mạnh ngồi trong căn hầm đá nhỏ, lặng lẽ viết vài dòng vào cuốn nhật ký đã sờn góc:

“Đồng đội tôi đã nằm lại nơi biên giới. Chúng tôi càng phải sống và chiến đấu xứng đáng với sự hy sinh ấy.”

Những năm tháng ở Vị Xuyên đã để lại trong ông nhiều ký ức đau thương nhưng đầy tự hào. Ông nhớ những lần hành quân xuyên rừng trong mưa rét, nhớ ánh mắt đồng đội trước giờ xuất phát và nhớ tình đồng chí thiêng liêng giữa chiến trường khốc liệt.

Năm 1987, ông xuất ngũ trở về quê hương với vết thương ở chân phải do mảnh pháo để lại. Dẫu chiến tranh đã lùi xa, nhưng cuốn nhật ký năm nào vẫn luôn được ông gìn giữ như một phần ký ức không thể nào quên của tuổi trẻ.

Giờ đây, mỗi lần kể chuyện cho thế hệ trẻ nghe, ông Mạnh thường mở cuốn sổ cũ rồi chậm rãi nói:

“Những trang nhật ký này được viết giữa bom đạn và nước mắt của người lính. Hòa bình hôm nay là điều vô giá mà các thế hệ sau phải biết trân trọng và gìn giữ.”