Nhật ký Thùy Trâm: Trái tim không bao giờ tắt

Đêm rừng Đức Phổ, Quảng Ngãi năm 1968, ánh đèn măng-sông tù mù chiếu xuống bàn mổ dã chiến. Mùi máu hòa lẫn mùi khói bom nồng sặc. Nữ bác sĩ trẻ Đặng Thùy Trâm nhẹ nhàng lau mồ hining trên trán cho một chiến sĩ vừa trải qua ca phẫu thuật gắp mảnh đạn không có thuốc mê. Khi người bệnh thiếp đi, Thùy Trâm mới quay về góc lán nhỏ, mở cuốn sổ tay bọc vải gấm, cẩn thận ghi lại từng dòng cảm xúc.

Sinh ra trong một gia đình tri thức Hà Nội, Thùy Trâm vừa rời ghế Đại học Y đã xung phong ngay vào miền Nam. Giữa mảnh đất Quảng Ngãi gian khổ và thiếu thốn đủ đường, cô gái tuổi đôi mươi vừa là người chữa lành vết thương cho hàng trăm đồng đội, vừa như một người chị, người mẹ hiền nhai từng miếng cơm, chăm từng giấc ngủ cho thương binh. Những đêm dài không ngủ vì tiếng pháo kích, Thùy Trâm trút vào nhật ký lý tưởng sống rực lửa: "Đời người phải trải qua sóng gió nhưng không được dập dìu theo sóng gió."

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, một trận càn lớn của quân đội Mỹ ập xuống Bệnh xá Đức Phổ. Để bảo vệ các thương binh và đồng đội rút lui an toàn vào rừng sâu, Thùy Trâm một mình cầm súng ở lại chặn địch. Tiếng súng nổ vang giữa đại ngàn rồi im bạt. Người bác sĩ trẻ ngã xuống khi mới tròn 27 tuổi.

Trận càn qua đi, Fred Whitehurst – một sĩ quan tình báo Mỹ – nhặt được cuốn sổ tay nhỏ nằm bên thi thể cô gái. Khi ông định ném vào đống lửa, người phiên dịch Nguyễn Trung Hiếu đã vội giữ tay lại và nói một câu làm biến đổi tất cả: "Đừng đốt, bản thân nó đã có lửa!"

Chính "ngọn lửa" ấy đã khiến Fred không thể tiêu hủy cuốn sổ. Ông cất giữ hai tập nhật ký suốt 35 năm, quay quắt trong những ký ức dằn dặt về chiến tranh. Năm 2005, Fred lặn lội trở lại Việt Nam, trao trả cuốn nhật ký cho người mẹ già của Thùy Trâm tại Hà Nội.

Dòng chữ viết vội giữa chiến trường năm xưa khi bước ra ánh sáng đã chạm đến hàng triệu trái tim. Cuộc đời và cuốn nhật ký của Đặng Thùy Trâm trở thành tượng đài bất tử về lòng nhân ái, sự kiên trung và ước mơ hòa bình của một thế hệ thanh niên Việt Nam.