Nhật ký trong tù khép lại khi được trả tự do

Tháng 9/1943, Đồng chí Hồ Chí Minh được trả tự do sau hơn một năm bị giam tại Quảng Tây. Giai đoạn này kết thúc hành trình qua 18 nhà lao thuộc 13 huyện, nhưng không xóa đi những ảnh hưởng của tù đày đối với sức khỏe và công việc. Tập Nhật ký trong tù cũng được hoàn thành trong chặng giam giữ ấy. Những bài thơ viết theo ngày ghi lại các lần áp giải, cảnh lao tù, thiên nhiên, người lao động và suy nghĩ của tác giả. Khi được thả, Đồng chí Hồ Chí Minh vẫn phải tiếp tục hoạt động trong hoàn cảnh chính trị phức tạp ở Trung Quốc. Công việc tìm đường trở lại phong trào Việt Nam chưa thể diễn ra ngay lập tức. Người tiếp tục liên hệ với các lực lượng cách mạng, nắm tình hình trong nước và chờ điều kiện phù hợp. Vì vậy, việc ra khỏi nhà lao là một mốc quan trọng nhưng không đồng nghĩa với việc lập tức trở về Cao Bằng. Nhật ký lưu lại quãng thời gian bị giam như một chứng tích độc lập, còn cuộc đời hoạt động của Đồng chí Hồ Chí Minh tiếp tục bước sang một giai đoạn khác. Nhiều năm sau, tập thơ được giới thiệu rộng rãi, giúp công chúng biết đến một trải nghiệm tù đày qua chính những câu chữ được sáng tác khi sự việc đang diễn ra. Tháng 9/1943, sau hơn một năm bị giam giữ, Đồng chí Hồ Chí Minh được trả tự do và tiếp tục hoạt động cách mạng. Điều chắc chắn là từ tháng 9/1943, Người không còn bị giam, song vẫn phải tiếp tục công việc chuẩn bị cho cách mạng Việt Nam.