NHẬT KÝ VIẾT TIẾP TỪ MÀN HÌNH MÁY TÍNH: KHI TUỔI 20 KHÔNG CHỈ CÓ TRONG TRANG SÁCH

Đêm đã về khuya, khi tiếng xe cộ ngoài phố đã thưa dần, tôi vẫn ngồi một mình trước màn hình laptop. Ban đầu chỉ định lướt web tìm tài liệu cho bài thảo luận sắp tới, nhưng rồi một đường link dẫn lối, tôi tình cờ dừng lại trước những dòng nhật ký đã cũ của một người thanh niên: Nguyễn Văn Thạc. Cái tên ấy vốn dĩ tôi đã nghe qua trong những chương trình kỷ niệm, nhưng phải đến đêm nay, giữa không gian tĩnh lặng này, tôi mới thực sự dành thời gian để "đọc" về anh, về một người cũng từng có một tuổi đôi mươi rực rỡ như thế.

Tôi lặng người khi biết rằng, năm 1971, khi đang là sinh viên năm nhất khoa Toán – Cơ của trường Đại học Tổng hợp, anh Thạc đã gác lại bút nghiên để lên đường nhập ngũ. Đọc những dòng anh viết về ngày chia tay Hà Nội, về lời hứa trở về sau "bốn năm nữa", tôi chợt giật mình nhìn lại mình. Chúng ta bây giờ, ở tuổi 19, 20, đang loay hoay với những deadline, những kỳ thi hay những dự định đi làm thêm. Còn anh, ở tuổi ấy, hành trang mang theo chỉ là một cuốn sổ tay nhỏ và một lý tưởng lớn lao: Sẵn sàng dâng hiến thanh xuân cho màu xanh của hòa bình.

Trang web đưa tôi đến với mùa hè đỏ lửa năm 1972 tại Thành cổ Quảng Trị. Giữa những cơn mưa bom bão đạn "đất không còn màu đất, cỏ không còn màu cỏ", người thanh niên trí thức ấy đã sống và chiến đấu bằng tất cả sự lạc quan. Anh hy sinh khi chỉ mới 20 tuổi, khi bao dự định về ngày trở lại giảng đường vẫn còn dang dở trên trang giấy.

Dòng chữ cuối cùng của anh khiến tôi lặng đi: "Hạnh phúc là gì? Là được hy sinh cho lý tưởng mà mình đã chọn."

Gấp máy tính lại, tôi thấy lòng mình thật khác. Những áp lực về bài vở, những mệt mỏi của cuộc sống sinh viên xa nhà mà đôi khi tôi vẫn thường than thở, bỗng chốc trở nên thật nhỏ bé. Những gì chúng ta đang có hôm nay – một giảng đường yên bình, một tương lai rộng mở – thực chất đã được đánh đổi bằng những "tuổi đôi mươi" mãi mãi dừng lại ở chiến trường của thế hệ đi trước.

Sự hy sinh của anh hùng Nguyễn Văn Thạc và bao người trẻ năm ấy là một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu sắc rằng: Chúng ta không chỉ sống cho riêng mình.

Dấn thân hôm nay không nhất thiết phải là ra nơi hòn tên mũi đạn. Với những người đang ngồi trên ghế nhà trường như chúng ta, dấn thân chính là việc học tập hết mình, là sự dũng cảm đối mặt với những khó khăn của cuộc sống hiện đại để không phụ lòng những người đã nằm xuống. Mỗi trang tư liệu tôi đọc đêm nay không chỉ là kiến thức, mà là một ngọn lửa nhỏ thắp sáng lòng biết ơn và ý chí để viết tiếp bản hùng ca của dân tộc bằng chính nỗ lực của thế hệ hôm nay.