Nhạy bén và linh hoạt

Tình hình đó mở ra một tình thế thuận lợi mới cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của quân và dân Việt Nam. Chúng ta có điều kiện để đẩy mạnh đấu tranh kết hợp ba mũi giáp công: quân sự-chính trị-ngoại giao một cách hiệu quả hơn, tiếp tục phát huy quyền chủ động tiến công giành thắng lợi mới có ý nghĩa chiến lược lớn hơn trong năm 1972.

Nhạy bén trước sự biến chuyển nhanh chóng của tình hình và trước những thời cơ mới mở ra, Trung ương Đảng ta nhận thấy trên mặt trận quân sự cần phải có những đòn tiến công mạnh, tiêu diệt lớn để làm chuyển biến cục diện chiến tranh. Tháng 5/1971, Hội nghị Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng xác định: Kịp thời nắm lấy thời cơ lớn, trên cơ sở phương châm đánh lâu dài; đẩy mạnh tiến công quân sự, chính trị, ngoại giao, phát triển thế tiến công chiến lược mới trên toàn chiến trường miền nam và cả chiến trường Đông Dương... giành thắng lợi quyết định trong năm 1972.

Thấu triệt tinh thần đó, Hội nghị Quân ủy Trung ương (ngày 31/5-4/6/1971) chỉ rõ: "Tình hình đang chuyển biến mau lẹ, cần phải kịp thời nắm lấy thời cơ, hành động bất ngờ, giành lấy thắng lợi cao nhất, buộc Mỹ phải chấm dứt chiến tranh, rút hết quân Mỹ, đánh cho ngụy quân, ngụy quyền tan rã một bước quan trọng".

Vấn đề đặt ra lúc này là xác định hướng tiến công. Quân ủy Trung ương dự kiến tiến hành tiến công chiến lược trong năm 1972 trên các hướng: hướng chủ yếu số một là vùng giáp ranh biên giới miền Đông Nam Bộ, hướng chủ yếu thứ hai là Tây Nguyên và hướng phối hợp quan trọng là miền tây Trị-Thiên.

Trên cơ sở đề xuất của Thường trực Quân ủy, tháng 8/1971, Bộ Chính trị ra Nghị quyết mở cuộc tiến công chiến lược năm 1972 trên các hướng: miền Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và Trị-Thiên, trong đó xác định rõ: miền Đông Nam Bộ là hướng chủ yếu. Sở dĩ chọn chiến trường miền Đông Nam Bộ làm hướng tiến công chủ yếu vì đánh trúng vào đây sẽ tạo ra một sự tác động mạnh, làm rung chuyển cơ quan đầu não của địch tại Sài Gòn.

Kể từ sau khi có nghị quyết của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương về mở cuộc tiến công chiến lược năm 1972, các cơ quan chỉ đạo chiến lược tiếp tục theo dõi, bám sát mọi diễn biến trên chiến trường. Sau khi phân tích, đánh giá lại tình hình, so sánh tương quan lực lượng và cân nhắc mọi yếu tố, Thường trực Quân ủy đã đề xuất và được Bộ Chính trị đồng ý cho thay đổi hướng tiến công chủ yếu của cuộc tiến công chiến lược năm 1972 từ miền Đông Nam Bộ thành Trị-Thiên.

Ngày 11/3/1972, Thường vụ Quân ủy Trung ương ra nghị quyết về kế hoạch tiến công chiến lược năm 1972, quyết định: "Trị-Thiên từ vị trí là hướng phối hợp quan trọng, nay chuyển thành hướng chiến lược chủ yếu nhằm tiêu diệt lực lượng lớn quân địch và mở rộng vùng giải phóng, góp phần làm thay đổi so sánh lực lượng giữa ta và địch, thay đổi cục diện chiến tranh ở miền nam, đưa cuộc kháng chiến tiến lên một bước mới".