Nhìn lại “Thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại”
Sáng 7/1/2026, tại Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, trưng bày chuyên đề “Thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại” chính thức khai mạc, đưa công chúng trở về một giai đoạn khốc liệt nhưng rất đỗi anh hùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Với 109 hình ảnh, tư liệu và hiện vật, trưng bày không chỉ làm sống dậy vai trò chiến lược của tuyến đường 1C, mà còn khắc họa sâu sắc những hy sinh thầm lặng của lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) – những người đã hiến dâng trọn vẹn tuổi trẻ cho độc lậ
Nhìn lại “Thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại”
Sáng 7/1/2026, tại Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, trưng bày chuyên đề “Thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại” chính thức khai mạc, đưa công chúng trở về một giai đoạn khốc liệt nhưng rất đỗi anh hùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Với 109 hình ảnh, tư liệu và hiện vật, trưng bày không chỉ làm sống dậy vai trò chiến lược của tuyến đường 1C, mà còn khắc họa sâu sắc những hy sinh thầm lặng của lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) – những người đã hiến dâng trọn vẹn tuổi trẻ cho độc lập, thống nhất đất nước.
“Mạch máu ngầm” của chiến trường Tây Nam Bộ
Nếu đường Hồ Chí Minh trên biển là huyền thoại giữa trùng khơi, thì tuyến đường 1C được ví như một “mạch máu ngầm” bền bỉ, nối liền miền Đông Nam Bộ với chiến trường Tây Nam Bộ, kéo dài từ biên giới Tây Nam đến tận mũi Cà Mau. Ra đời sau khi tuyến vận tải trên biển bị phong tỏa gắt gao (sau sự kiện Vũng Rô), đường 1C trở thành tuyến chi viện chiến lược thứ hai, giữ vị trí sống còn cho miền Tây Nam Bộ trong những năm tháng cam go nhất.
Trưng bày được bố cục thành 4 phần nội dung:
Nơi huyền thoại bắt đầu – vai trò chiến lược và sự ra đời của tuyến đường 1C.
Trong vòng vây lửa đạn – sự đánh phá ác liệt của quân đội Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa.
Cuộc sống và chiến đấu của TNXP trên tuyến đường 1C.
Hồi ức – Tri ân – các hoạt động đền ơn đáp nghĩa và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.
Tuổi trẻ giữa mưa bom, bão đạn
Giữa rừng sâu, sình lầy, bom đạn và sốt rét rừng, tuyến đường 1C vẫn được giữ vững bằng ý chí và sự hy sinh thầm lặng của lực lượng TNXP. Những chàng trai, cô gái từ 15 đến ngoài 20 tuổi, trong đó hơn 2/3 là nữ, đã băng rừng, lội suối, vận chuyển vũ khí, lương thực, đưa đón cán bộ, bộ đội, thương binh suốt từ năm 1967 đến ngày đất nước thống nhất.
Không gian trưng bày lắng lại khi những nhân chứng lịch sử đối diện với ký ức của chính mình. Cô Hồ Thị Hoàng Em (74 tuổi), cựu TNXP từng phục vụ trên tuyến 1C (T3), xúc động chia sẻ: “Đi chiến trường khi mới 15 tuổi, nói không sợ là không đúng. Nhưng thấy đồng đội hy sinh nhiều quá, nỗi sợ nhường chỗ cho quyết tâm phải tiếp tục đi.”
Không trực tiếp cầm súng, nhưng với cô và đồng đội, mỗi chuyến tải đạn, mỗi gùi lương thực đều là một trận đánh sinh tử.
Tri ân quá khứ – truyền lửa hôm nay
Phát biểu tại lễ khai mạc, Lê Hồng Anh cùng nhiều đại biểu, cựu TNXP và bạn trẻ đã lắng nghe những câu chuyện đời thường mà vĩ đại. Đại diện bảo tàng khẳng định, trưng bày không chỉ cung cấp tri thức lịch sử, mà hướng tới đánh thức cảm xúc, để người xem hiểu lịch sử bằng cả lý trí và trái tim.
Điểm đặc biệt của tuyến đường 1C là do Liên đội I TNXP tổ chức, trực tiếp chỉ huy và chiến đấu từ đầu đến cuối. Chỉ với khoảng 800 người (trong đó hơn 600 nữ), lực lượng này đã:
Đưa đón hơn 30.000 lượt cán bộ, bộ đội, thương binh;
Vận chuyển hơn 13.000 tấn vũ khí cùng hàng ngàn tấn lương thực, thuốc men;
Góp phần quan trọng làm nên Đại thắng mùa Xuân 1975.
Những con đường không in trên bản đồ
“Thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại” không chỉ là một trưng bày lịch sử. Đó là lời nhắc nhở lặng lẽ nhưng sâu sắc về những con đường không còn hiện hữu trên bản đồ hôm nay, nhưng đã được mở ra bằng tuổi trẻ, xương máu và lý tưởng của một thế hệ.
Từ những hy sinh ấy, hòa bình trở thành giá trị mà mỗi người hôm nay cần trân trọng, gìn giữ và tiếp nối – để lịch sử không chỉ được nhớ, mà còn được sống cùng hiện tại.
