Nhớ 15 tháng 5 năm 1981 - Bình độ 400 Thanh Lòa, Cao Lộc, Lạng Sơn (1)

uối tháng tư năm 1981, tiểu đội tôi được điều đi làm gạch ngói ở Xí nghiệp gạch ngói Hợp Thành (huyện Cao Lộc) cách thị xã Lạng Sơn chừng 3 cây số. Cũng vì chuyện điều bộ đội đi làm “kế hoạch 3” sai qui định này mà trung úy Nguyễn Văn Thành, người Thanh Hóa - sĩ quan trường Chính trị Bắc Ninh về thực tế làm Đại trưởng, bị kỉ luật…

Chiều 30/4 và ngày 1/5 chúng tôi cũng được nghỉ lễ như công nhân của Xí nghiệp, còn được xí nghiệp cho bữa ăn tươi nữa.

Sáng 6/5 chúng tôi ăn sáng chuẩn bị đi làm như thường lệ, thì thấy Kiên liên lạc đại đội hớt hải chạy đến báo: tiểu đội thu xếp về đơn vị ngay. Tôi hỏi có việc gì mà gấp thế? Kiên nói: em cũng không rõ nhưng nghe nói đêm qua quân TQ đã đánh chiếm bình độ 400 (xã Thanh Lòa, huyện Cao Lộc) của ta rồi.

Gần 10 giờ thì chúng tôi về đến đơn vị, được phổ biến tình hình chiến sự ở bình độ 400, cả sư đoàn vào báo động chiến đấu… Những ngày tiếp theo, không khí trong sư bộ và đơn vị có vẻ căng thẳng và khẩn trương hơn rất nhiều, xe ra vào bộ tư lệnh và sư đoàn liên tục. Chúng tôi chỉ đoán sắp đánh nhau to…

Liên tiếp những ngày sau tôi được phân công đi theo bảo vệ các thủ trưởng lên sở chỉ huy tiền phương, và có 1 lần tôi được đi bảo vệ cụ Hoàng Đan từ sư bộ Đồi chè lên sở chỉ huy tiền phương ở Thanh Lòa.

Ngày 10/5 ta tổ chức phản công lấy lại bình độ, nhưng vì nhiều lí do cuộc phản công không được như ý muốn, bộ đội ta hi sinh nhiều. Có tiểu đoàn nghe nói là đơn vị đầu tiên trong toàn quân được phát thẻ Đoàn, ra trận và thương vong hơn 3/4 quân số. Và rất nhiều người không lấy được xác… Tiếng súng, tiếng pháo ì ùng cả ngày, ở thị xã vẫn nghe rất rõ.

Chứng kiến những chiếc xe tải chở quan tài đi ngược lên phía bình độ, thương binh về đầy ở tiều đoàn Quân y và những thi thể không toàn thây của bộ đội ta vì pháo quân TQ mà đến tận bây giờ vẫn đau xót, uất nghẹn không nguôi.

Ngày 13/5 tiểu đội tôi được lệnh lên bảo vệ sở chỉ huy tiền phương thay cho tiểu đội trước về nghỉ ngơi.

Tối 15/5 ăn cơm chiều xong chúng tôi được phổ biến ai chưa đến ca gác thì tranh thủ ngủ nghỉ. Nằm nhưng không ai ngủ được ngay mà thì thầm nói vói nhau cuộc chiến đang xảy ra cách đó hơn 1 km đường chim bay.

Khoảng 2 giờ sáng ngày 16/5, đang ngon giấc thì tất cả giật mình choàng dậy vì tiếng pháo nổ rất gần, rất rõ. Tất cả ôm súng chạy ra hầm, thoạt đầu cũng không biết pháo của ta hay địch, nhưng sau nghe một sĩ quan nói: pháo ta đang bắn lên bình độ đó. Nhìn lên phía bình độ thấy ánh chớp loé lên sáng loà, kèm theo tiếng nổ liên tục như sấm rền, như liên thanh, cả bình độ như một quả cầu lửa khổng lồ. Sướng quá chúng tôi cùng hét lên: cho chết mẹ bọn bành trướng đi nha.

Pháo ta bắn cấp tập, bắn nhiều lắm, suốt từ 2 giờ sáng đến tận gần trưa mới thưa dần. Sau này nghe các cán bộ nói: lịch sử pháo binh Việt Nam chưa khi nào bắn nhiều, bắn lâu và dùng nhiều loại pháo, cối trong một trận đánh thế này. Sáng ra nhìn lên bình độ, không còn màu xanh, chỉ thấy một màu đất trắng xoá, ngọn đồi cũng như bằng phẳng hơn, thấp hơn, không cao nhọn như lúc đầu nữa…