Nhớ (4)
Nguyễn Thế Huyện (Tư Huyện). Ông là người Cần Đước, thuộc gia đình nhạc lễ, em của Hai Phát, anh của Sáu Quý đàn tranh. Ông chơi đàn kìm, đàn tranh, xến, cò, violon và thổi ống tiêu. Lối đàn cò của ông là kéo cung dài tạo ra những âm thanh réo rắt lả lướt làm cho người nghe cảm thấy thấm thía. Mỗi nốt đàn của ông đều mang một đặc tính kín đáo rung động tâm linh. Về thổi ống tiêu luyến láy những ngón tay tạo ra âm thanh õng ẹo y hệt như tiếng đàn có nhấn nhá. Em của ông là Sáu Quý đàn tranh rất tươi mướt mịn mà nhõng nhẽo khêu gợi lẳng lơ.
Nghe ông độc tấu Vọng cổ nhịp 16 cho ca sĩ Ba Tuất (Sa Đéc) trong dĩa “Sao hôm lốm đốm điểm thưa rồi”, người nghe cảm thấy hồn lâng lâng tận mây xanh. Phải chăng cuộc đời trác táng bệnh hoạn truân chuyên đã đưa cho ông gởi gắm tâm sự qua tiếng đàn tìm kiếm một cuộc đời đoản mạng? Ông mất vào khoảng trên dưới 40 tuổi. Ngày nay khi nhắc đến đàn tranh, không ai quên nhắc đến tên ông.
Hà Văn Tân (Chín Trích) là thân phụ của nghệ sĩ Tú Trinh. Cái tên Chín Trích thì giới mộ điệu biết nhiều hơn cái tên Hà Văn Tân. Tại sao là Chín Trích? Ông học đàn cò với thầy là ông cò Quốc, đi đâu ông cũng xách đàn tò tò đi theo nên người ta đặt tên ông là Trích. Quốc và Trích là hai con chim ở ruộng ăn lúa. Đàn cò kéo cung ngắn, câu đàn mẫu mực êm đềm thỉnh thoảng buông cung sầu thế hệ làm cho người nghe cảm thấy buồn đến rơi lệ. Ông chuyên đàn cho gánh hát cải lương, đài phát thanh và thu dĩa nhựa.
Năm Cơ chuyên về đàn kìm, xến và guitare. Khoảng những năm 1946-1950, ông và Sáu Lắc đầu quân cho nhà thuốc cao đơn hoàn tán Đại Từ Bi ở đường Phan Đình Phùng (bây giờ là Nguyễn Đình Chiểu). Nhiệm vụ của hai ông là đàn để quảng cáo bán thuốc, lối đàn của ông xôm và rộn rịp. Năm Cơ và Văn Vĩ là cặp bài trùng, nơi nào có Cơ là có Vĩ, hai người đàn rất ăn rơ với nhau, phải chăng là tiền định vì hai cái tên có cùng một nghĩa. Cơ tiếng Pháp là “queue” có nghĩa là cái đuôi, còn “Vĩ” chữ Hán dịch ra tiếng Việt cũng là cái đuôi. Xuyên qua đài phát thanh trong dĩa nhựa khi nghe hai người này cùng hòa đàn với nhau thì người nghe cảm thấy rất khoái trá và hồi hộp lo sợ không biết tay nào sẽ quật ngã tay nào vì cả hai đều chủ trương đàn mắc mỏ. Trong băng Nam Bình II Vọng cổ Thư về quê mẹ do Thành Được ca, Lan và Điệp do nữ ca sĩ Út Bạch Lan ca có thể ví như tấm thảm xanh đủ màu đủ vẻ với tiếng đàn xến sáng giá của Năm Cơ. Tiếng đàn tranh óng chuốt của Bảy Bá, tiếng đàn guitare sâu sắc, chín chữ và ngọt ngào của Văn
Vĩ khiến người nghe cảm thấy như bạn vàng gặp bạn vàng.
Ông Năm Cơ phục vụ nghệ thuật cho đến hơi thở cuối cùng, ngày hôm trước đàn cho đài phát thanh, hẹn 9 giờ sáng hôm sau trở lại đàn tiếp. Qua 9 giờ không thấy ông đến, đài phát thanh cho người đến tìm ông thì mới hay ông đã tắt thở trước 9 giờ.
