NHỚ MÃI MẸ VNAH HÀ THỊ KẾ

Về xã Hòa Nghĩa lần này, đến ấp Bình An tuy không xa lắm nhưng sau nhiều năm không có dịp đến, chúng tôi đã thấy làng quê có nhiều thay đổi. Thay đổi từ mái nhà, con lộ, cây cầu đến những mảnh vườn cây tạp cổ xưa nay được thay vào là những liếp chanh, nhãn, sầu riêng... ngút ngàn. Đến nhà cô Mười Phiên chúng tôi hỏi thăm và tìm hiểu về cuộc đời của mẹ Việt Nam anh hùng Hà Thị Kế.

Mẹ Hà Thị Kế có một người con độc nhất hy sinh trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước. Do hồ sơ liệt sĩ của con Mẹ chậm được xác nhận nên đến nay (tháng 1/2000) Mẹ mới được truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng. Đó là một thiếu sót rất lớn của những người có trách nhiệm. Tuy chậm nhưng không muộn. Khi hỏi về cuộc đời của Mẹ, cô Mười tuổi tuy đã gần 70 nhưng cũng không biết nhiều về Mẹ. Bởi cô là dâu và khi cô về sống với chồng thì cha – mẹ chồng đều đã mất từ lâu. Cha chồng cô mất từ khi chồng cô vừa mới sinh và mẹ chồng cô mất khi chồng cô mới được 4 – 5 tuổi đầu.

Tuy nhiên, cuộc đời của Mẹ cũng chẳng khác gì so với bao người phụ nữ Việt Nam khác. Mẹ cũng là một phụ nữ luôn yêu chồng, thương con, sẵn sàng chịu đựng mọi khó khăn gian khổ vì chồng, vì con. Chồng mất sớm, Mẹ ở vậy nuôi con, bao nhiêu tình thương Mẹ đều dành hết cho đứa con duy nhất của mình. Nhà nghèo, không có đất sản xuất, Mẹ phải đi làm thuê, làm mướn để nuôi con và hai Mẹ con luôn quấn quýt bên nhau. Từ cuộc sống khó khăn, Mẹ thường khuyên con sau này lớn lên phải chí thú làm ăn và sống sao cho có nghĩa, có tình với bà con hàng xóm. Riêng đối với Mẹ, lúc sinh thời, Mẹ sống rất nghĩa tình với bà con lối xóm nên được nhiều người thương yêu mến phục.

Năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, phong trào cách mạng khắp nơi phát triển, riêng ở Chợ Lách vẫn còn chậm, vì vậy Mẹ chưa biết làm cách mạng là thế nào. Mẹ chỉ biết quanh năm suốt tháng làm lụng cực nhọc mà chẳng đủ ăn. Mẹ chỉ thấy sự bất công và nỗi khổ cực cứ đè nặng trên đôi vai những người nghèo khó như Mẹ. Nhưng Mẹ chẳng biết phải làm gì và Mẹ cứ cam chịu cho đến khi chết.

Cha – mẹ mất sớm, con Mẹ: anh Phạm Văn Triều mồ côi nên phải đi làm thuê, làm mướn. Tuy tuổi còn nhỏ nhưng anh phải làm lụng quần quật suốt cả ngày để có cái ăn. Thấy vậy, người dì thứ tám mới đem anh về nuôi và xem như con ruột của mình. Rồi anh lớn lên, dì Tám cưới vợ cho anh và cũng có mái ấm gia đình riêng tư.

Tết Mậu Thân năm 1968, khi cuộc tổng tấn công và nổi dậy của quân và dân huyện Chợ Lách giành thắng lợi to lớn, hầu hết đồn bốt địch ở các ấp đều bị bứt hàng bứt rút, anh Triều tình nguyện tham gia lực lượng du kích xã nhà. Tài sản quý nhất của vợ chồng anh chẳng có gì ngoài đàn vịt tàu anh đang nuôi nhưng anh vẫn bán đi để lấy một phần làm hành trang lên đường tham gia cách mạng. Nhưng chỉ sau vài tháng, địch bung ra phản kích lấn chiếm, công cuộc kháng chiến của quân và dân Chợ Lách nói chung và xã Hòa Nghĩa nói riêng ngày càng khó khăn ác liệt. Ngày 28/11/1968, trong một trận phản kích lấn chiếm của địch ở vườn 100 công xã Tân Thiềng, anh Triều bị máy bay địch bắn trọng thương và hy sinh.

Anh Triều hy sinh tưởng chừng niềm hy vọng duy nhất của Mẹ không còn. Nhưng không, Mẹ vẫn còn hy vọng những đứa cháu đang vững vàng tiến bước trên con đường chính nghĩa đúng như niềm mong ước của Mẹ. Tổ quốc không quên công ơn Mẹ, Mẹ đã góp phần giáo dục một thế hệ con cháu. Mẹ đã hy sinh một phần lớn lao của cuộc đời mình cho quê hương đất nước.

*Mẹ Hà Thị Kế qua đời vào năm 1941.