Nhớ những ngày nghe dân nói

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hồ Thị Kim Thanh giữ nhiều chức vụ lãnh đạo khác nhau, dạn dày kinh nghiệm trong công tác vận động quần chúng. Sau ngày đất nước thống nhất, bà cũng có hơn 10 năm làm công tác vận động nhân dân thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. “Khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, nhất là những năm đầu thành phố Đà Nẵng “ra riêng”, có nhiều chủ trương mới, chính sách mới mở cửa, nhiều công trình, dự án được mở ra. “Tiếng nói, bàn tay dân vận” vì thế càng trở nên cần thiết để nói cho dân nghe, làm cho dân hiểu, “đầu có xuôi, đuôi mới lọt”, bà Hồ Thị Kim Thanh nhớ lại. Theo dòng hồi tưởng của bà, kỷ niệm sâu sắc mà bà thường nhắc đến khi đứng từ phía Hải Châu nhìn qua sông Hàn sang mạn Sơn Trà là việc vận động di dời xóm “nhà chồ” ven sông. Lúc mới trở thành đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng có chủ trương giải tỏa hàng trăm hộ dân sống tạm bợ trên dọc sông Hàn thuộc các phường An Hải Bắc, An Hải Tây và Nại Hiên Đông (Sơn Trà, Đà Nẵng) thường được gọi là “xóm nhà chồ”.

Đây là một việc rất khó vì bà con lâu nay sống quen với sông nước, có gia đình gắn bó mấy thế hệ dưới mái nhà chồ. Cán bộ xuống vận động, có người còn trả lời: “Tui ở đây quen rồi, lên trên cao nớ lấy chi mà ăn?”. Quyết tâm đưa thành phố có một diện mạo mới, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh trao đổi với bà: “Chị xuống, chị coi thử, nói dân họ đi để mình làm lại cái chỗ bến sông đó cho đẹp chứ thấy nhớp nháp quá”. Sau đó, bà Thanh cùng cán bộ Đảng, chính quyền địa phương xuống khảo sát, xóm “nhà chồ” quả thực rất mất vệ sinh. Muốn vào nhà, bà và tổ công tác phải đi qua mấy cái cầu gỗ được gác tạm bợ từ bờ sông ra mép nhà. “Nhiều nhà tôi thấy chỉ rộng khoảng trên 20m² mà có đến 5, 6 người ở. Ăn uống, vệ sinh cũng trên cái sàn đó, rồi tất cả đều cho hết xuống sông”, bà Thanh nhớ lại. Từ khi có chủ trương vận động giải tỏa, ngày nào bà cũng cùng với cán bộ địa phương xuống thăm các gia đình.

Lúc đầu, nghe bà vận động di dời về chỗ mới đàng hoàng hơn theo quy hoạch của thành phố thì nhiều gia đình đã đồng tình nhưng cũng có không ít gia đình không muốn đi. Đoàn công tác của bà kiên trì suốt khoảng một tháng “rỉ rả, nhỏ to” giúp bà con đã hiểu ra, vui vẻ di dời để nhường cho lại cho dự án phát triển thành phố. Đến năm 2005, dãy nhà lúp xúp bên sông Hàn đã được thay thế bằng một khu đô thị khang trang, hiện đại. Câu ca xưa: “Đứng bên ni Hàn ngó bên tê Hàn nước xanh như tàu lá. Đứng bên tê Hàn ngó bên ni Hàn phố xá thênh thang” đã trở thành dĩ vãng. Bà Hồ Thị Kim Thanh bồi hồi tâm sự: “Giờ đây nhìn lại bên kia sông Hàn, nơi xóm “nhà chồ” trước kia đã là khu vực phát triển sầm uất, nơi diễn ra lễ hội pháo hoa quốc tế bên bờ sông Hàn thơ mộng, tôi cảm thấy thanh thản hơn khi nơi đó mình đã từng có thời gian sẻ chia tình cảm để vận động bà con lên bờ về nơi ở mới”.