Nhớ về cuộc vượt ngục “thần kỳ” tháng 3/1945 (phần 3)
Cuộc vượt ngục tháng 3/1945 thành công một cách thần kỳ nhờ "ba cái có" của anh em tù chính trị là: “có lòng dũng cảm, có mưu trí, sáng tạo và còn có cả máu mạo hiểm!" đó là lời đúc kết thú vị của đồng chí Nguyễn Huy Hòa, Phó Giám đốc thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, nhân chứng tham gia trực tiếp cuộc vượt ngục.
Cuộc vượt ngục tháng 3/1945 thành công một cách thần kỳ nhờ "ba cái có" của anh em tù chính trị là: “có lòng dũng cảm, có mưu trí, sáng tạo và còn có cả máu mạo hiểm!" đó là lời đúc kết thú vị của đồng chí Nguyễn Huy Hòa, Phó Giám đốc thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, nhân chứng tham gia trực tiếp cuộc vượt ngục.
Trưa ngày 11/3/1945, bọn Nhật đưa 2 người tù ở Sơn La về giam tạm trong trại J (Trại giam trẻ em) đợi ngày cho ra. Trong lúc nhốn nháo, ba đồng chí Vân, Hòa, Cử đã lẻn vào theo để tìm chỗ trốn. Vào đây, các đồng chí nhìn thấy một nắp cống: “Anh em đã suy nghĩ về phương án chui cống với phỏng đoán: nước thải phải chảy xuôi, thoát ra một hồ lớn hay ra sông Hồng; vậy cứ theo đường nước thải là có thể thoát… Phải chuẩn bị một bao diêm và một thanh sắt để mỗi khi đến chỗ giao nhau của đường cống thì bật diêm nhìn dòng nước chảy mà đi, còn gặp rào cản thì dùng thanh sắt mà phá. Khi bật nắp cống lên thì phải dùng đến xà beng. Xà beng là thanh sắt dày 3cm, dài 40cm, nhờ giao dịch với cánh thường phạm mà có.Đúng dự kiến, từ cống cái, tôi và anh Hòa gặp đoạn cống nhỏ, ngập đầy phân, phải trườn bằng cùi tay và đẩy bằng gót chân. May nhất là không gặp rào cản… Khi chui lên khỏi cống, một số tù nhân nhìn thấy, xô lại hỏi nhưng cả hai lắc đầu: “Gay go lắm. Tắc. Chả ăn thua”. Chờ mọi người tản ra, chúng tôi mới nháy mắt báo Vân: “Đi được rồi! Thấy cả xe đạp trên đường…” (trích hồi ký đồng chí Trần Văn Cử, nguyên Phó chủ nhiệm Uỷ ban Bảo vệ bà mẹ, trẻ em).
Các đồng chí khẩn trương báo tin này cho đồng chí Trần Tử Bình để bàn tính kế hoạch cụ thể. Đồng chí Trần Tử Bình cũng xác định rằng đường chui cống là tốt, có thể ra được, nhưng đi đông quá dễ bị lộ, nên số người đi đợt đầu chỉ chọn 30 người, trong đó có các đồng chí bị án nặng. Số còn lại sẽ tiếp tục đi các đợt sau. Danh sách các nhóm đi sau được đồng chí Trần Tử Bình Bình bàn giao lại cho đồng chí Nguyễn Lam.
“ …Khi bật nắp cống chui lên mới thấy phía bên kia là vườn hoa Mê Linh, từ đây thấy rõ hai tháp canh ở hai góc nhà tù có lính Nhật đứng gác, sau lưng là bức tường cao cắm đầy mảnh chai của nhà tù nằm dọc đường Quán Sứ” (trích hồi ký của đồng chí Nguyễn Huy Hòa).
https://hoalo.vn/Articles/15/3386/nho-ve-cuoc-vuot-nguc-than-ky-thang-3-1945-phan-3.html
