Nhớ về mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Mít

Cái duyên run rủi, 21 năm trước, lần đầu tiên tôi có dịp thăm mẹ Mít. Ấn tượng khắc sâu trong lòng người đến bắt đầu từ con đường vào. Giữa một biển lúa xanh ngát, nhà mẹ Mít hiện lên như một ốc đảo trong chuyện cổ tích. Năm ấy, mẹ vừa 100 tuổi tròn. Trong ngôi nhà nhỏ dột nát tranh sáng, tranh tối, mẹ vẫn ngồi, mắt dõi về miền xa xăm. Phải chăng, ấy là nỗi đau, niềm nhớ về người chồng, những người con, người cháu đã dâng hiến cuộc đời cho mùa xuân của đất nước.

Bà sống tốt lắm, thảo lắm!

21 năm, những hình dung trong tôi về con đường vào nhà mẹ Mít đã trở thành quá khứ. Cánh đồng lúa giờ đã thành nhà cửa san sát. Con đường lầy lội vào nhà mẹ năm xưa nay đổ bê tông thẳng tắp. Từ Quốc lộ 1A trên địa phận xã Hải Phú, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, hỏi thăm nhà mẹ Mít ai cũng biết. Mẹ đã trở thành niềm tự hào của người dân địa phương!

Nhà mẹ Mít cũng hoàn toàn khác trong trí nhớ của người từng một lần đến. Giữa khoảng vườn rộng, rợp bóng cây, hiện lên trước mắt chúng tôi là ngôi nhà ba gian khang trang, sạch sẽ. Thấy khách, chị Nhung, chắt nội của mẹ, sống ở ngôi nhà bên cạnh, lấy chìa khóa, mở cửa.

Dường như cảm được nỗi băn khoăn của khách, chị giải thích: “Hồi cố còn sống thì nhiều cơ quan, đoàn thể đến thăm hỏi. Từ ngày cố mất, hầu như không có ai qua lại nên những lúc nhà vắng người thì phải khóa cửa nhà lại.”

Mẹ Mít mất năm 2005, thọ 105 tuổi. Nhưng đến tận năm 2015, con cháu họp nhau đóng góp lại và được sự giúp đỡ của Bộ CHQS tỉnh Quảng Trị, Sở Lao động, Thương binh và Xã hội Quảng Trị, Đồn biên phòng cửa khẩu Quốc tế La Lay, mới sửa lại được nhà của mẹ như hiện tại.

Những nén nhang thắp lên trong niềm kính cẩn. Chợt lòng dâng cảm giác bâng khuâng. Cả đời mẹ hy sinh đã muôn vàn, khi thác xuống vẫn trong ngôi nhà dột nát. Giờ nhà mới khang trang, dẫu hơi muộn màng, âu cũng là chút lòng thành của các thế hệ sau tưởng nhớ đến mẹ.

Bà mẹ VNAH Trần Thị Mít có 12 người con. Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước, cùng với hàng triệu bà mẹ của dân tộc Việt Nam, mẹ đã hiến dâng cho đất nước chồng, sáu người con trai, một người con dâu và một cháu nội. Nhắc đến bà của mình, chị Luyến (cháu nội của mẹ Mít) kể: “Hàng xóm ai cũng quý mến bà vì bà sống tốt lắm, thảo lắm. Nhà nghèo nhưng có cái gì là bà lại cho các cháu với hàng xóm hết”.