NHỚ VỀ “ NGƯỜI ANH CẢ TRƯỜNG SƠN
Đó là những lời xuất phát từ trái tim của Bộ đội Trường Sơn khi nói về Ông - Người chỉ huy cao nhất. Nhưng cũng là người bình dị, gần gũi nhất, đối với tất cả mọi người, đặc biệt là tình cảm thân thương của ông dành cho thương bệnh binh, giống như người cha, người anh thân thiết trong gia đình. Hết thẩy lính Trường Sơn chúng tôi từ anh lính binh nhất đến các sỹ quan chỉ huy các cấp trong Binh đoàn Trường Sơn này đều dành cho ông với tên gọi thân thương “Người anh cả Trường Sơn”.
Là Bác sỹ quân y đội Trưởng Đội điều trị 14, binh trạm 12, Bộ đội Trường Sơn, ngày đó đều như ngày náo chúng tôi cũng nhận được ý kiến chỉ đạo hoặc là công lệnh, nhiệm vụ của Tư lệnh đối với công tác điều trị, chăm sóc thương binh bệnh binh trên các mặt trận chuyển về. Tôi còn nhớ như in trong một hội nghị quân chính, Ông nói có một câu đại ý:...
“Đế quốc Mỹ định dùng bom đạn, biến chúng ta thành những con người mông muội, ăn lông ở lỗ như những người ở thời kỳ đồ đá. Vì vậy: chúng ta phải có chỗ làm việc, chỗ ản, chỗ ở, chỗ vui chơi dù ở trong rừng sâu, hay trong hang đá cũng phải cho thật đàng hoàng...".
Thấm thìa lời nói ấy của ông, mà Đội điều trị 14, binh trạm 12 chúng tôi dù ở trong thung lũng, hay ở các nhà âm, hầm chữ A hoặc trong hang đá, chúng tôi luôn cố gắng tạo chỗ ăn, chỗ ở tốt, cho thương bệnh binh và nhân viên, có chỗ làm việc thuận tiện, có chỗ vui chơi thoải mái. Khi Hiệp định Pa-ri được ký kết, Mỹ phải rút hết quân khỏi miền Nam, Bệnh viện 59 được chuyển vào xã Vĩnh Mốc gần đầu cầu Hiền Lương tỉnh Quảng Trị mới được ít ngày, thì ông đã đến thăm thương bệnh binh, ân cần hỏi han cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên, rồi đi ngay vào nội dung xây dựng bệnh viện mới.
Mọi người đều chuẩn bị tư thế để nghe “người anh Cả Trường Sơn” của mình nói về chủ trương, phương án xây dựng cụ thể. Ông đứng lên bằng giọng khúc thiết nhưng mạch lạc thân tình: "Mời các đồng chí cùng đi quan sát thực địa với tôi". Rồi ông đi một mạch đến vị trí trung tâm có 3 quả đồi thoai thoải nhìn về phía đông bắc là sông Hiền Lương, theo đường ven sông đi vào Trường Sơn đều là đồi thoai thoải, phong thủy đẹp, sát với đường số 9 Nam Lào, phía trong bệnh viện là đưòng số 1. Ai cũng trầm trồ tấm tắc, quây quần xung quanh ông, nói lên nhiều suy nghĩ khác nhau; cuối cùng ông kết luận: Chúng ta sẽ xây dựng ở đây một bệnh viện có thêm chức năng điều dưỡng, tương lai sau này sẽ trỏ thành một khu du lịch "an dưỡng chữa bệnh". Phương án xây dựng cụ thể thì cơ quan tham mưu kế hoạch của Đoàn sẽ trao đổi với các đồng chí, về kỹ thuật chuyên ngành thì Viện chuẩn bị.
Ông nói thêm: Nhân dân ở đây nghèo lắm, thương bộ đội lắm, có gì khó khăn cứ hỏi nhân dân. Làm việc với chúng tôi trong vòng một giờ, ông lại cùng đoàn đi theo đường ven sông vào sâu hơn nữa để duyệt vị trí xây dựng Nghĩa trang Quốc gia Trường Sơn. Đoạn đường tuy chỉ dài khoảng 5, 6 cây số, nhưng khu vực này theo nhân dân địa phương cho biết cũng còn nhiều bom mìn chưa gỡ hết. Để đảm bảo an toàn cho đoàn, Viện trưởng Nguyễn Thế Trang và Chính ủy Nguyễn Du, phân công tôi lấy xe hồng thập tự hai cầu (bằng cỡ xe của ông) để dẫn đường, cũng là để tiễn đoàn, nhưng thực ra nếu có xảy ra sự cố gì cũng là để báo vệ an toàn cho xe sau. Quy ước mỗi xe chạy cách nhau 500 mét, xe sau chạy đúng vệt xe chạy trước, đường có chỗ hơi bị lầy lội, càng đi, cảnh đẹp càng cuốn hút, đến khu vực dự định xây dựng nghĩa trang Quốc gia, ông xuống xe ân cần cảm ơn Viện 59, và bảo tôi về ngay để kịp phục vụ thương bệnh binh.
