NHƯ HẠT NẮNG CƯỜI

Ánh nắng xiên khoai cuối mùa thu rọi bóng ông xuống con đường bê tông gắn nổi những ngôi nhà khuất sau những hàng rào được kết với nhau từ các loại cây như chè tàu, chè xanh. Cả ngày hôm nay, ông cùng đồng đội mình trong Hội cựu chiến binh xã Cam Nghĩa, huyện Cam Lộ tổ chức làm vệ sinh đoạn đường do hội đảm nhận để đặt chậu hoa cảnh hưởng ứng phong trào “Đường nông thôn mới kiểu mẫu” do huyện Cam Lộ phát động. Tuy mới trong giai đoạn chuẩn bị nhưng khắp những con đường làng quê Cam Nghĩa đã rất nhộn nhịp và trên khuôn mặt ai cũng rạng rỡ niềm vui khi nhìn thấy quê hương mình khang trang hơn, đẹp hơn bởi tất cả cùng nhau chung tay xây dựng nông thôn mới.

Con đường vào nhà ông đã được đổ bê tông khá chắc chắn và đủ rộng cho những chiếc xe ô tô tải hạng nhẹ lưu thông thuận lợi. Ngôi nhà của ông khá đơn sơ như cuộc đời người chiến sĩ bình dị. Ông tên là Trần Cao Quý, Bí thư Chi bộ, hội viên Chi hội Cựu chiến binh Bảng Sơn 2, Hội Cựu chiến binh xã Cam Nghĩa.

Tôi hỏi ông: Cháu nghe chú Phạm Công Trường, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã giới thiệu bác là hội viên tiêu biểu trong phong trào “Cựu chiến binh chung tay xây dựng nông thôn mới”

Ông nhìn tôi, nở nụ cười chân chất:

- Có mô cháu, cả thôn Bảng Sơn 2 có 112 hộ/464 nhân khẩu thì cùng từng ấy hộ, từng ấy nhân khẩu cùng chung tay xây dựng nông thôn mới chứ có riêng chi bác hay gia

đình bác mô?

- Nhưng cũng phải có người đi đầu, tích cực chứ bác. Tôi nói với ông như vậy

Ông đáp:

- Ở đâu hay làm việc chi cũng vậy cháu à, mình làm bằng trách nhiệm và tấm lòng chân thật thì sẽ thành công thôi.

Ông tiếp lời, câu chuyện xây dựng nông thôn mới ở xã Cam Nghĩa nói chung và thôn Bảng Sơn 2 nói riêng cũng gặp không ít khó khăn, phức tạp, nhất là về công tác tư tưởng của người dân. Cũng là công tác vận động nhân dân di dời mồ mả và hiến đất, hiến cây thôi nhưng lại không đơn giản chút nào. Năm 2010, thực hiện chủ trương của Đảng ủy xã về việc quy tập mồ mả chôn rải rác trong đất thổ cư, đất sản xuất về nơi tập trung để xã quy hoạch lại khu dân cư và “dồn điền, đổi thửa” để thực hiện đưa cơ giới vào sản xuất nông nghiệp. Nghị quyết đúng, chủ trương đúng nhưng người dân lại chẳng hề mặn mà, không phải là họ chống đối hay làm khó cho một chính sách rất hợp lý song họ lại rất ngại phong tục, tập quán đụng đến mồ mả của gia đình, của dòng họ và thôn, xóm. Các đảng viên tuy rất nhiệt tình, trách nhiệm, rất mong muốn sớm đưa nghị quyết của Đảng ủy vào cuộc sống, song họ cũng ngại ngần trước ý chí của các trưởng làng, trưởng họ.

- Chú ạ, một tháng họp chi bộ một lần là lại kiểm điểm, lại nhắc nhở, lại hỏi lẫn nhau rằng: Tại sao kết quả không như mong muốn? Tại sao chúng ta tuyên truyền mà người dân vẫn chưa thống nhất với ý Đảng, vẫn chưa đồng lòng, vẫn chưa quyết tâm thực hiện? Những câu hỏi đặt ra thì dễ nhưng để trả lời cho thấu đáo thì là cả một vấn đề không đơn giản.

- Cháu nghe bác kể sơ sơ mà cháu thấy việc triển khai một chính sách dẫu đúng vẫn gặp phải muôn vàn khó khăn mà khó khăn nhất vẫn là về tư tưởng con người. Tôi nói suy nghĩ của mình với ông.

- Đúng rứa cháu, cái chi cũng rứa thôi, ban đầu lúc mô mà không gặp khó khăn nhưng việc di dời mồ mả thì chẳng phải là ban đầu nữa mà trường kỳ luôn cháu ạ. Ông trả lời và tiếp tục bắt nhịp câu chuyện.

Nhưng như cha ông ta đã nói “Trong cái khó sẽ ló cái khôn”, chẳng cách này thì cách khác, cứ nghĩ, cứ bàn rồi ắt sẽ có được giải pháp tối ưu để triển khai thực hiện. Với thôn Bảng Sơn 2, đó là bắt đầu từ việc vận động các cụ cao niên, trưởng họ, trưởng làng, thời gian đầu cũng nan giải lắm, họ cứ lấy lý do đụng đến mồ mả là đụng đến “người âm”, đụng đến “hồn vía” của người đã khuất, nhất là mộ của người đầu tiên khai khẩn ra vùng đất mà bà con gọi là “mộ ngài” thì lại càng phức tạp hơn. Không ai biết ngôi “mộ ngài” được chôn từ thời gian nào nhưng chắc là rất lâu rồi bởi mỗi ngôi mộ của các “ngài” chiếm khoảng từ 400 đến 500m2, mỗi họ có một ngôi “mộ ngài”, thôn nào nhiều họ thì số “mộ ngài” cũng cứ vậy mà chiếm số diện tích đất nhiều hay ít. Như thôn Bảng Sơn của ông có 12 họ thì có 12 ngôi “mộ ngài”. Theo thời gian, con người dần đông đúc thêm, đất chật nên nhiều gia đình phải rời làng để đi khai phá nơi ở mới nhưng chẳng ai dám “bớt xén” một mét đất nào của “mộ ngài” để trồng thêm cây lúa, dây khoai, cây sắn cho nhà mình. Vì vậy tuy hiện ông ở thôn Bảng Sơn 2 nhưng “mộ ngài” của dòng họ ông lại chôn ở khu đất thuộc thôn Đồng Lai và cũng có diện tích 500m2 đất dùng cho sản xuất. Bên cạnh đó còn có khá nhiều ngôi mộ cái có chủ, cái vô chủ được chôn xen lẫn với khu đất thổ cư nên đã gây rất nhiều khó khăn cho công tác quy hoạch khu dân cư tập trung và vùng đất cho sản xuất.

- Vậy thì bác và các bác, các chú trong Chi hội Cựu chiến binh thôn đã làm cách nào để vận động các vị cao niên cũng như quy hoạch mồ mả về nơi tập trung?

Tôi hỏi.

Ông vẫn chậm rãi kể: Được chứ cháu. Tính kiên trì là hàng đầu cháu ạ. Bác đây đã cùng với các chú, các bác trong Chi hội Cựu chiến binh của thôn đi không biết bao nhiêu lần đến từng nhà dân trong thôn để vận động, ngồi nói chuyện, uống nước chè xanh, đánh cờ với các cụ để tranh thủ giải thích, tranh thủ lấy lòng, kiên trì, bền bỉ và cuối cùng kết quả đem lại là rất khả quan.