Những Anh hùng chiến đấu bảo vệ Thành cổ

Trong dịp kỷ niệm 40 năm Ngày giải phóng Quảng Trị (1972-2012), tôi đã tìm gặp những người chỉ huy của các đơn vị tác chiến trên chiến trường bảo vệ Thành cổ năm 1972 để hiểu thêm về vai trò và những đóng góp có tính quyết định của họ vào chiến công chung và để hiểu sâu hơn về cội nguồn sức mạnh Việt Nam

Đó là Anh hùng LLVTND Vũ Trung Thướng - người chỉ huy chốt giữ ngã ba Long Hưng, bảo vệ vòng ngoài cho Thành cổ Quảng Trị

Vũ Trung Thướng nhập ngũ năm 1961 vào Sư đoàn Quân tiên phong, sau đó không lâu ông được đi học tại Trường Sĩ quan Pháo binh. Ra trường, ông về công tác tại Tiểu đoàn 13, Quân khu Hữu ngạn; năm 1966, về Đại đoàn Đồng bằng, tham gia chiến trường Quảng Trị. Trận chiến đấu kéo dài 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ năm 1972, Vũ Trung Thướng đang đảm nhiệm chức vụ Chính trị viên Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 48, Sư đoàn 320B. Ông kể lại: "Đại đội tôi được cấp trên giao phải chốt chặt tại ngã ba Long Hưng, một địa điểm cách Thành cổ gần 1km về phía nam. Chốt chặt có nghĩa là phải đánh địch từ xa, tạo điều kiện cho các đơn vị khác tiêu diệt địch. Đây là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn và nguy hiểm, nhưng phải bằng mọi cách để hoàn thành nhiệm vụ". Đảng ủy Trung đoàn 48 đã ra nghị quyết nêu cao quyết tâm sắt đá: "Quang Sơn còn, Quảng Trị còn" ("Quang Sơn" là phiên hiệu của Trung đoàn 48). Cụ thể hóa nghị quyết của Đảng ủy Trung đoàn 48, Thiếu úy Vũ Trung Thướng đã truyền đạt cho anh em đồng đội tư tưởng tiến công: "Còn người còn trận địa. Còn người còn tiến công. Quyết không cho địch bước qua ngã ba Long Hưng". "Nằm trong chốt thì không giữ nổi, phải tổ chức xuất kích đánh địch thì mới giữ được chốt. Phòng ngự là phòng ngự tiến công. Lúc địch lùi là mình tiến, bám thắt lưng địch mà đánh", ông hồi tưởng. Xét về tương quan lực lượng giữa Đại đội 5 với địch, phải nói là quá chênh lệch: theo quy chuẩn, một đại đội phải có trên 100 người nhưng do trải qua các trận đánh, từ ngày 18-7 đến 28-7-1972, Đại đội 5 chỉ còn có 17 tay súng, trong khi đó địch huy động cả tiểu đoàn cùng xe tăng tấn công ta. Thế nhưng, với quyết tâm chốt giữ bằng được ngã ba Long Hưng, Đại đội 5 đã đánh lui được một tiểu đoàn địch tăng cường. Đúng một ngày trước khi Hội nghị Pari về Việt Nam được mở lại, ngày 12-7-1972, địch tập trung đánh mạnh, Đại đội 5 đã tiêu diệt hơn 100 tên địch, diệt 5 xe tăng, 3 chiếc xe tăng khác phải bỏ chạy. Trong suốt quá trình chiến đấu từ đầu tháng 7-1972 đến ngày 18-7-1972, đại đội 5 đã diệt hơn 400 tên địch. Tiểu đoàn địch ở Long Hưng bị đánh bại, mất sức chiến đấu, địch phải thay thế tiểu đoàn khác… Và cũng trong trận chiến ác liệt này, Anh hùng LLVTND Vũ Trung Thướng đã bắn 6 quả B40 tiêu diệt một đại đội địch lên cắm cờ. Chiếc áo sơ mi được ông mặc trong suốt 81 ngày chiến đấu đang được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quân sự, là hiện vật giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.