Những “Ba Má Phong Trào” – Điểm Tựa Vững Chắc Giữa Lòng Đô Thị Sài Gòn

Nếu như ở chiến khu có hình ảnh những người mẹ đào hầm nuôi giấu chiến sĩ, thì ngay giữa lòng đô thị Sài Gòn – Gia Định sầm uất – nơi được coi là sào huyệt của kẻ thù – cũng có một lực lượng hậu phương thầm lặng nhưng kiên cường không kém. Đó chính là các Ba Má phong trào học sinh - sinh viên.

Họ là ai?

Theo tư liệu lịch sử từ các bài báo của Báo Tuổi Trẻ và VTV, "Ba Má phong trào" không phải là một chức danh chính thức trong bộ máy quân sự, mà là cách gọi trìu mến, đầy kính trọng của các thế hệ học sinh, sinh viên yêu nước dành cho những người dân lao động Sài Gòn. Họ có thể là những cô bác bán hàng xén ở chợ Bàn Cờ, những người mẹ mở tiệm tạp hóa ở Ngã Bảy, hay những gia đình trí thức, công chức nội thành có lòng yêu nước nồng nàn.

Dù không trực tiếp cầm súng ra chiến trường, nhưng nhà của các Ba Má chính là "trạm trung chuyển", là "mái nhà chung" che chở cho hàng ngàn học sinh, sinh viên tổ chức các phong trào bãi khóa, biểu tình, và các đêm nhạc "Hát cho đồng bào tôi nghe".

Những chiếc "nôi" nuôi giấu cách mạng giữa trùng vây

Hoạt động ngay trung tâm đô thị đồng nghĩa với việc các Ba Má phải đối mặt với hiểm nguy rình rập từng giây từng phút từ mạng lưới mật vụ dày đặc của địch. Thế nhưng, bất chấp dùi cui, lựu đạn cay và nhà tù, các Ba Má vẫn mở rộng cửa nhà để:

Nuôi giấu cán bộ, học sinh bị truy nã: Nhiều ngôi nhà có căn gác xép nhỏ hay mật thất ngụy trang là nơi trốn của các thủ lĩnh phong trào sinh viên sau các cuộc xuống đường biểu tình đòi quyền lợi giáo dục và hòa bình như sự kiện ngày 9/1/1950 gắn liền với anh hùng Trần Văn Ơn.

Làm kho hậu cần và in ấn tài liệu: Nhà của các má (như má Tô Kim Ngọc, má Thanh Chi...) từng là nơi cất giấu truyền đơn, xưởng may cờ giải phóng, băng tay và là nơi in ấn các bích chương khẩu hiệu để bí mật phân phát khắp nội đô theo thông tin từ báo điện tử VTV.

Tiếp tế và bảo vệ: Khi học sinh biểu tình bị đàn áp, các Ba Má sẵn sàng lao ra che chắn, giả nhận là con cháu ruột thịt để đưa các em thoát khỏi vòng vây của cảnh sát chính quyền Sài Gòn.

Sự tri ân của thế hệ hôm nay:

Năm tháng đi qua, những chàng trai, cô gái học sinh sinh viên ngày ấy nay đã thành đạt, còn các Ba Má phong trào hầu hết đều đã bước vào tuổi xưa nay hiếm hoặc đã về với đất mẹ. Nhằm gìn giữ và tiếp nối ngọn lửa truyền thống, Hội Sinh viên Việt Nam TP.HCM

đã triển khai công trình số hóa, xây dựng Cổng thông tin điện tử dữ liệu về Ba Má phong trào HSSV. Đây là nơi lưu trữ những thước phim, câu chuyện kể chân thực về lòng yêu nước sắt son của người dân miền Nam.

Hình tượng các Ba Má phong trào mãi mãi là một minh chứng rực rỡ cho tinh thần "nhân dân chính là chiến lũy" – một hậu phương vững chắc ngay trong lòng địch, góp phần làm nên ngày đại thắng thống nhất đất nước.