NHỮNG BÀI HÁT DƯỚI BOM ĐẠN TRƯỜNG SƠN

Tôi vẫn hay ngân nga những giai điệu cũ mỗi khi chiều tà buông xuống phường Na Lay, tiếng hát ấy như đưa tôi trở về những đêm Trường Sơn năm xưa, nơi bom rơi đạn lạc mà lòng người vẫn rực lửa. Sinh năm 1945, ở Na Lay - Mường Lay ngày ấy, tôi lớn lên giữa núi rừng Tây Bắc, nghe bà kể chuyện Bác Hồ, nghe tiếng gọi Tổ quốc từ loa phát thanh bản làng. Năm 1966, khi giặc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, tôi tình nguyện rời quê, gia nhập Đại đội C177 Thanh niên xung phong. Lúc đó tôi 21 tuổi, ba lô nặng trĩu gạo khô và những bài hát cách mạng.

Trên những con đường Trường Sơn huyền thoại, chúng tôi không chỉ đào hầm, lấp hố bom, kéo pháo, vận chuyển hàng nghìn tấn vũ khí, lương thực cho miền Nam, mà còn dùng tiếng hát để giữ lửa tinh thần. Theo Chỉ thị 71/TTg-CN ngày 21/6/1965, lực lượng Thanh niên xung phong đã mở và bảo vệ hơn 4.130 km đường chiến lược, vận chuyển 10 vạn tấn hàng hóa. Nhưng giữa bom B-52 rải thảm, khói lửa mịt mù, chúng tôi vẫn hát. Những đêm nằm co ro trong hầm trú ẩn, bom nổ vang trời, đồng đội hy sinh bên cạnh, chúng tôi vẫn cất tiếng hát “Hà Nội - Điện Biên Phủ”, “Tiếng hát người nữ thanh niên xung phong”, “Bài ca hy vọng” để át đi nỗi đau, để nhắc nhau phải sống và chiến đấu.

Tôi nhớ rõ một đêm năm 1968, khi cả đội đang sửa đường sau trận bom, sương lạnh buốt xương, một anh đồng đội bị thương nặng nằm trên cáng. Chúng tôi quây quần quanh anh, hát khẽ “Người Hà Nội” để anh yên lòng ra đi. Tiếng hát ấy như ngọn lửa sưởi ấm cả đội, giúp chúng tôi đứng dậy tiếp tục lấp hố, kéo xe. Chất độc da cam rơi xuống, lá rừng úa vàng, nhiều người ho hen, da nổi mẩn, nhưng tiếng hát vẫn vang. Chúng tôi hát để quên cái đói, cái lạnh, cái chết rình rập; hát để nhớ miền Nam ruột thịt đang chờ ngày giải phóng.

Đến năm 1970, khi tôi xuất ngũ, mang theo kỷ niệm chương và những vết sẹo chiến tranh, tôi trở về Na Lay, thấy núi rừng vẫn xanh, sông suối vẫn chảy, nhưng biết bao người đã nằm lại dọc đường Trường Sơn. Giờ đây, ở tuổi già, ngồi bên Tổ 1 phường Na Lay nghe gió thổi qua rừng, tôi kể lại cho con cháu nghe về những bài hát ấy. Chúng tôi chỉ là những thanh niên vùng cao bình thường, nhưng đã dùng tiếng hát làm vũ khí tinh thần, góp phần vào chiến thắng vĩ đại của dân tộc. Lực lượng Thanh niên xung phong – những bóng hoa lửa rực rỡ giữa Trường Sơn – mãi là niềm tự hào của tuổi trẻ Việt Nam. Tôi mong các cháu sẽ giữ gìn hòa bình hôm nay, để tiếng hát cách mạng vẫn vang vọng, non sông mãi mãi vững vàng, trường tồn.