Những bài học lãnh đạo phong trào cách mạng Bình Định giai đoạn 1960 - 1964

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, phong trào cách mạng Bình Định đã trải qua nhiều chặng đường gian khổ nhưng rất đỗi hào hùng. Giai đoạn 1960 - 1964 là thời kỳ phong trào có bước phát triển mạnh mẽ, nhất là sau thắng lợi của “Đồng khởi Khu Đông” từ tháng 7 đến tháng 11/1964. Những thắng lợi ấy đã góp phần mở rộng vùng giải phóng, phá kẹp, phá ấp chiến lược và khẳng định sức mạnh to lớn của quân dân Bình Định.

Sau khi kiểm điểm tình hình phong trào trong nhiệm kỳ 1960 - 1964, Đại hội đã nêu bật những thắng lợi to lớn và toàn diện mà Đảng bộ, quân và dân Bình Định đã giành được. Đó là kết quả của quá trình bám dân, bám đất, phát động quần chúng, xây dựng lực lượng và kiên trì đấu tranh chống lại âm mưu bình định, kìm kẹp của Mỹ - ngụy.

Tuy nhiên, cùng với việc khẳng định thắng lợi, Đại hội cũng thẳng thắn chỉ ra những khuyết điểm, nhược điểm trong lãnh đạo và chỉ đạo phong trào cách mạng địa phương. Đây là điểm rất đáng quý, thể hiện tinh thần tự phê bình, nhìn thẳng vào sự thật để rút kinh nghiệm, tiếp tục đưa phong trào phát triển mạnh hơn.

Một trong những hạn chế được chỉ ra là có lúc ta đánh giá tương quan lực lượng chưa thật sát, thường đánh giá địch quá cao, trong khi chưa thấy hết vai trò và khả năng cách mạng của quần chúng. Vì vậy, sau những biến động lớn như các cuộc đảo chính tháng 11/1963 và 9/1964, ta đã bỏ lỡ một số thời cơ có thể giành thắng lợi lớn hơn.

Trong công tác lãnh đạo, có lúc chưa đánh giá đúng âm mưu, thủ đoạn nguy hiểm của địch, làm cho phong trào gặp khó khăn và tổn thất, nhất là vào đầu năm 1964. Việc chỉ đạo phong trào ở 3 vùng cũng còn hạn chế; có lúc xem nhẹ miền núi, giao khoán cho Ban cán sự miền Tây nhưng thiếu kiểm tra, đôn đốc thường xuyên.

Ở đồng bằng, tư tưởng chỉ đạo có nơi chưa thật sự kiên định phương châm phát huy sức mạnh quần chúng, mà còn thiên về dùng quân sự để giành dân, giữ đất. Trong khi đó, thực tiễn đã chứng minh rằng muốn phá kẹp, phá ấp chiến lược và giành quyền làm chủ bền vững thì phải dựa vào dân, tin dân, phát động dân và tổ chức quần chúng đứng lên đấu tranh.

Công tác ở thị xã, thị trấn cũng còn đặt nhẹ. Nhận thức về tầm quan trọng chiến lược của đô thị chưa đầy đủ, cả trước mắt và lâu dài. Đây là bài học quan trọng, bởi phong trào cách mạng muốn phát triển toàn diện phải kết hợp được nông thôn, miền núi, đồng bằng và đô thị; kết hợp đấu tranh vũ trang, đấu tranh chính trị và binh vận.

Bên cạnh đó, việc xây dựng và chỉ đạo lực lượng vũ trang địa phương cũng còn những hạn chế. Xây dựng lực lượng còn chậm, nhất là lực lượng du kích xã, thôn. Phong trào chiến tranh du kích phát triển chưa đều. Trình độ tác chiến của bộ đội tỉnh, huyện chưa đủ mạnh để diệt gọn từng đại đội bảo an hoặc cộng hòa của địch, từ đó chưa hỗ trợ thật mạnh mẽ cho quần chúng nổi dậy mở mảng lớn.

Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, việc tổng kết phong trào giai đoạn 1960 - 1964 không chỉ là nhìn lại những chiến công, mà còn là quá trình rút ra những bài học sâu sắc về lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức lực lượng. Đó là bài học về đánh giá đúng tình hình, nắm chắc thời cơ, tin dân, dựa vào dân, phát huy sức mạnh quần chúng và xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh từ cơ sở.

Chính từ những bài học ấy, Đảng bộ và quân dân Bình Định tiếp tục trưởng thành, khắc phục hạn chế, phát huy thắng lợi, tạo nền tảng để bước vào những chặng đường đấu tranh quyết liệt hơn, góp phần viết nên truyền thống cách mạng kiên cường của quê hương Bình Định trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.