Những bài học về tư cách người cách mạng

Năm 1927, tại Quảng Châu, cuốn “Đường Kách mệnh” của Nguyễn Ái Quốc được xuất bản. Trong tác phẩm, bên cạnh những vấn đề về lý luận và phương pháp cách mạng, Người dành một phần quan trọng để nói về tư cách của người cách mạng.

Đối với Nguyễn Ái Quốc, muốn làm cách mạng trước hết phải rèn luyện chính mình. Một người có lòng yêu nước nhưng thiếu kỷ luật, thiếu ý chí hoặc đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích chung thì khó có thể trở thành người cách mạng đúng nghĩa.

Người đặt câu hỏi rất giản dị: Người cách mạng phải là người như thế nào?

Theo Nguyễn Ái Quốc, trước hết người cách mạng phải có lòng yêu nước và tinh thần hy sinh. Khi đã lựa chọn con đường đấu tranh vì dân tộc, người cán bộ phải biết đặt lợi ích của Tổ quốc và nhân dân lên trên lợi ích riêng của bản thân.

Người cũng nhấn mạnh đến đạo đức và lối sống. Người cách mạng phải sống giản dị, trong sạch, không tham danh, tham lợi; phải biết tự phê bình và sửa chữa khuyết điểm.

Một bài học quan trọng khác là nói đi đôi với làm.

Nguyễn Ái Quốc cho rằng người cán bộ không thể chỉ nói những điều hay mà phải biến lời nói thành hành động. Muốn vận động quần chúng, trước hết bản thân người cán bộ phải làm gương. Khi cán bộ sống và làm việc nghiêm túc, nhân dân mới có thể tin tưởng.

Người cách mạng cũng phải gần gũi quần chúng.

Nguyễn Ái Quốc không muốn cán bộ đứng xa nhân dân để ra lệnh. Người phải biết lắng nghe, hiểu hoàn cảnh và nguyện vọng của nhân dân. Khi làm việc phải dựa vào nhân dân, vận động nhân dân và học hỏi từ nhân dân.

Một người cách mạng còn phải có tinh thần đoàn kết và ý thức tổ chức.

Người nhấn mạnh rằng cách mạng là công việc của nhiều người, không phải của một cá nhân. Vì vậy, mỗi cán bộ phải biết phục tùng tổ chức, giữ gìn đoàn kết và đặt lợi ích chung lên trên những bất đồng cá nhân.

Bên cạnh đó, Nguyễn Ái Quốc đặc biệt coi trọng việc học tập.

Theo Người, người cách mạng không được tự cho mình đã biết đủ. Thế giới luôn thay đổi, thực tiễn luôn đặt ra những vấn đề mới. Vì vậy, cán bộ phải không ngừng học lý luận, học kinh nghiệm, học trong sách và quan trọng hơn là học từ thực tế cuộc sống.

Người cũng nhắc nhở cán bộ phải biết tự kiểm điểm. Mỗi người cần thường xuyên nhìn lại việc mình đã làm, nhận ra ưu điểm để phát huy và khuyết điểm để sửa chữa.

Những bài học ấy nghe có vẻ giản dị, nhưng đối với Nguyễn Ái Quốc, đó là nền tảng để xây dựng một đội ngũ cán bộ có trách nhiệm với dân tộc và nhân dân.

Điều đáng chú ý là Nguyễn Ái Quốc không chỉ nói về những phẩm chất cao đẹp. Người còn cảnh báo những căn bệnh có thể làm người cách mạng suy yếu: chủ nghĩa cá nhân, kiêu ngạo, ham danh lợi, thiếu kỷ luật, xa rời quần chúng và ngại khó khăn.

Người hiểu rằng một cuộc cách mạng muốn thành công không chỉ cần một đường lối đúng mà còn cần những con người đủ bản lĩnh để thực hiện đường lối ấy.

Những bài học trong “Đường Kách mệnh” vì thế đã trở thành một nội dung quan trọng trong quá trình đào tạo lớp cán bộ cách mạng đầu tiên.

Từ những lớp học ở Quảng Châu, những bài học ấy được truyền đến nhiều thanh niên Việt Nam. Họ được nhắc nhở rằng làm cách mạng không chỉ là đấu tranh với những thế lực bên ngoài, mà còn là quá trình tự rèn luyện, tự thay đổi và vượt qua những hạn chế của chính mình.

Có thể nói, tư tưởng về tư cách người cách mạng của Nguyễn Ái Quốc bắt đầu từ những điều rất gần gũi: trung thành với lý tưởng, hết lòng vì nhân dân, sống trong sạch, đoàn kết, có kỷ luật, không ngừng học tập và nói đi đôi với làm.

Đó không chỉ là những bài học dành cho một thế hệ thanh niên ở Quảng Châu năm xưa, mà còn thể hiện quan niệm của Nguyễn Ái Quốc về phẩm chất của người cán bộ: muốn dẫn dắt người khác, trước hết phải biết tự rèn luyện bản thân và sống xứng đáng với niềm tin của nhân dân.