NHỮNG BÁNH XE ĐI VÀO LỊCH SỬ

NHỮNG BÁNH XE ĐI VÀO LỊCH SỬ

Điện Biên Phủ, mùa xuân năm 1954. Con đường lên Tây Bắc ngày ấy không giống một con đường mà chúng ta biết hôm nay. Không có những chuyến xe bon bon trên đường nhựa, không có ánh đèn thành phố phía xa. Chỉ có những con dốc dựng đứng, những cánh rừng hun hút và những cung đường luôn có thể bị bom đạn cày nát bất cứ lúc nào.

Trên những con đường ấy, từng đoàn người lặng lẽ hướng về Điện Biên. Có bộ đội, có thanh niên xung phong, có dân công hỏa tuyến và có những người dân bình dị mang theo lương thực, đạn dược bằng đôi vai, đôi chân cùng những chiếc xe đạp tưởng như rất đỗi mong manh.

Họ đi trong đêm. Ban ngày, nhiều đoạn đường phải tìm cách tránh máy bay địch. Khi trời tối, từng đoàn người lại nối nhau vượt núi. Một chiếc xe đạp có thể chở một khối lượng hàng hóa rất lớn so với sức người thời đó. Người đi trước soi đường, người đi sau giữ hàng, người khác lại sửa đường, phá đá, san lấp những đoạn đường bị bom đánh phá.

Mỗi vòng quay của bánh xe là một phần lương thực đến với người lính ngoài mặt trận. Mỗi bước chân là một lời nhắn gửi: hậu phương vẫn ở đây, nhân dân vẫn ở đây, các anh không chiến đấu một mình.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, lực lượng dân công được huy động với quy mô rất lớn. Hàng trăm nghìn lượt người đã tham gia phục vụ chiến dịch, cùng hàng chục nghìn xe đạp thồ và hàng triệu ngày công. Đằng sau những con số ấy là những con người cụ thể, những gia đình cụ thể và những người trẻ đã gửi lại tuổi xuân của mình cho đất nước.

Có thể họ không biết ngày nào chiến tranh sẽ kết thúc. Có thể họ không biết chuyến hàng hôm nay có đến được nơi cần đến hay không. Nhưng họ vẫn đi, bởi phía trước là Điện Biên Phủ.

Ngày 13 tháng 3 năm 1954, quân ta nổ súng mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ. Trận đánh bắt đầu từ Him Lam, sau đó lần lượt diễn ra những trận chiến vô cùng ác liệt trên các cứ điểm của địch. Cuộc chiến kéo dài 56 ngày đêm.

Trong những ngày ấy, phía sau chiến hào không chỉ có những người lính cầm súng. Có những người mẹ ở quê nhà chắt chiu từng hạt gạo. Có những người vợ tiễn chồng ra trận. Có những cô gái thanh niên xung phong tuổi đời còn rất trẻ, ngày ngày mở đường dưới bom đạn. Có những người dân gánh từng bao gạo, đẩy từng chiếc xe, vượt từng con dốc. Tất cả đã tạo thành một hậu phương rộng lớn nối dài tới chiến trường.

Vì thế, khi nhắc đến Điện Biên Phủ, chúng ta không chỉ nhớ đến những khẩu pháo, những trận đánh hay lá cờ chiến thắng trên nóc hầm De Castries. Chúng ta cũng cần nhớ đến những bàn chân trên đường núi, những đôi vai oằn xuống vì hàng hóa, những chiếc xe đạp cũ kỹ nhưng đã trở thành phương tiện vận chuyển quan trọng và những người trẻ tuổi đã đem cả tuổi xuân của mình đặt lên con đường ra trận.

Đằng sau thắng lợi Điện Biên Phủ còn có một quyết định lịch sử vô cùng khó khăn. Ban đầu, phương châm tác chiến được xác định là “đánh nhanh, giải quyết nhanh”. Nhưng sau khi trực tiếp xem xét tình hình, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận thấy tập đoàn cứ điểm của Pháp đã được củng cố mạnh, trong khi sự chuẩn bị của ta chưa bảo đảm chắc chắn cho một trận đánh nhanh. Phương châm được thay đổi thành “đánh chắc, tiến chắc”.

Từ đó, cuộc chiến trở thành một thử thách kéo dài hàng chục ngày đêm. Nhưng phía sau những người lính vẫn là hậu phương, vẫn là những đoàn dân công, vẫn là những chiếc xe đạp, vẫn là những con đường xuyên núi và vẫn là niềm tin rằng nếu mỗi người góp một phần sức lực, cả dân tộc sẽ tạo thành một sức mạnh đủ lớn để làm nên điều tưởng như không thể.

Chiều ngày 7 tháng 5 năm 1954, sau 56 ngày đêm chiến đấu, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị tiêu diệt. Quân ta tiến vào trung tâm Mường Thanh và bắt sống tướng De Castries. Chiến dịch kết thúc thắng lợi.

Tin chiến thắng lan đi. Có lẽ ở những ngôi làng xa xôi, những người mẹ đã chờ tin con suốt nhiều tháng. Có lẽ có những người vợ lặng người khi nghe tin chiến thắng, vừa vui vì đất nước thắng trận, vừa đau đáu không biết người thân của mình còn trở về hay đã nằm lại nơi núi rừng Tây Bắc.

Chiến thắng có tiếng reo vui, nhưng chiến thắng cũng có những khoảng lặng. Bởi lịch sử được viết nên không chỉ bằng những ngày khải hoàn, mà còn bằng những người đã không thể trở về.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua. Những con đường hôm nay đã rộng hơn. Những chiếc xe ngày nay có thể đi hàng trăm cây số chỉ trong vài giờ. Thế hệ trẻ được học tập trong những ngôi trường bình yên, có cơ hội lựa chọn nghề nghiệp, theo đuổi ước mơ và sống một cuộc đời mà những người trẻ năm xưa không có cơ hội được sống trọn vẹn.

Bởi vậy, khi nhìn lại những chiếc xe đạp thồ năm nào, điều chúng ta nhìn thấy không chỉ là một phương tiện vận chuyển thô sơ. Đó là biểu tượng của ý chí. Một chiếc xe có thể cũ, một con đường có thể lầy lội, một con người có thể nhỏ bé, nhưng khi hàng vạn, hàng trăm nghìn con người cùng chung một mục tiêu, những điều nhỏ bé ấy có thể tạo nên một sức mạnh lớn lao.

Điện Biên Phủ vì thế không chỉ là câu chuyện của năm 1954. Đó còn là câu chuyện để thế hệ hôm nay tự hỏi: nếu những người trẻ tuổi năm ấy có thể trao cả tuổi xuân cho Tổ quốc, thì chúng ta sẽ làm gì để xứng đáng với hòa bình mà mình đang có?

Có thể câu trả lời không cần phải là điều gì quá lớn lao. Là học tập nghiêm túc, làm việc có trách nhiệm, sống tử tế, biết trân trọng lịch sử, không quên những người đã hy sinh và biết giữ gìn những giá trị của hòa bình.

Hòa bình chưa bao giờ là món quà tự nhiên mà có. Hòa bình được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt, tuổi trẻ và cả máu của biết bao thế hệ.

Ngày hôm nay, những bánh xe năm xưa đã dừng lại. Nhưng câu chuyện của chúng vẫn tiếp tục lăn qua thời gian. Từ Điện Biên của năm 1954 đến Việt Nam của hôm nay, một dân tộc đã đi qua chiến tranh để biết trân trọng hòa bình, đi qua gian khổ để hiểu giá trị của tuổi trẻ và đi qua mất mát để càng biết yêu thương đất nước mình.