NHỮNG BÓNG HOA LỬA TRONG HẦM BỆNH NA LAY
Câu chuyện hồi tưởng về vai trò thầm lặng của thanh niên xung phong trong việc chăm sóc, cứu chữa thương binh và bệnh binh ngay tại các hầm bệnh dã chiến ở vùng Na Lay trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1966-1970), dựa trên sự kiện lịch sử thực tế về mạng lưới y tế hậu phương Tây Bắc do thanh niên xung phong và nhân dân địa phương xây dựng, đối mặt bom Mỹ, thiếu thốn thuốc men và bệnh tật lan tràn, với giọng văn chân thực, xúc động, khắc họa tình đồng chí đồng bào sâu sắc, lòng nhân ái và ý ch
Tôi vẫn hay trở về Bản Chi Luông mỗi khi trời mưa lất phất, ngồi bên lối vào hầm cũ mà lòng chợt dâng trào ký ức về những đêm thức trắng trong hầm bệnh, nơi tuổi trẻ chúng tôi đã dùng đôi tay và trái tim để giữ lấy mạng sống cho đồng đội giữa khói lửa Tây Bắc. Sinh năm 1945, ở vùng đất Na Lay - Mường Lay ngày ấy, tôi lớn lên giữa những bản làng ven sông, nghe tiếng suối reo và tiếng gọi Tổ quốc từ những buổi họp bản. Năm 1966, khi giặc Mỹ leo thang đánh phá, tôi tình nguyện gia nhập Đại đội C177 Thanh niên xung phong. Lúc đó tôi 21 tuổi, tay quen cầm cuốc nhưng lòng đã sẵn sàng cầm băng gạc cứu người.
Những hầm bệnh dã chiến ở Na Lay mà chúng tôi xây dựng không chỉ là nơi trú ẩn, mà còn là bệnh viện tiền tuyến giữa núi rừng. Chúng tôi đào hầm sâu, lót lá rừng làm giường, dùng vải dù làm rèm ngăn, biến hang đá thành phòng cấp cứu. Ban ngày bom rơi, ban đêm chúng tôi chăm sóc thương binh: rửa vết thương bằng nước suối đun sôi, băng bó bằng vải rách, chia nhau từng viên thuốc quinua ít ỏi. Tôi nhớ rõ một đêm năm 1968, sau trận bom B-52 rải thảm gần đồi Chi Luông, hàng chục thương binh được đưa về hầm. Máu thấm đỏ đất, tiếng rên đau vang vọng trong bóng tối. Chúng tôi thức trắng, dùng tay không nặn mủ, đốt lửa sưởi ấm, hát khẽ bài “Bác Hồ có đó” để họ yên lòng. Có đồng đội mất đi trong tay chúng tôi, nước mắt rơi nhưng chúng tôi vẫn tiếp tục, vì biết rằng mỗi mạng sống giữ được là thêm một sức mạnh cho miền Nam.
Thiếu thốn thuốc men, thiếu bác sĩ, chất độc da cam khiến vết thương lâu lành, nhiều anh em sốt cao mê sảng, nhưng chúng tôi không bỏ cuộc. Chúng tôi dùng lá rừng đắp vết thương, dùng lời động viên làm thuốc bổ, chia nhau từng bát cháo loãng nấu từ gạo cứu đói. Chúng tôi động viên nhau: “Hầm bệnh còn sáng, đồng đội còn sống, miền Nam còn hy vọng”. Những thương binh chúng tôi cứu đã trở lại chiến trường, tiếp tục chiến đấu vì ngày thống nhất.
Đến năm 1970, khi tôi xuất ngũ, mang theo kỷ niệm chương và những vết sẹo chiến tranh, tôi trở về Bản Chi Luông, thấy hầm cũ vẫn còn đó, núi rừng vẫn xanh, nhưng biết bao đồng đội đã nằm lại trong những hầm bệnh chúng tôi từng chăm sóc. Giờ đây, ở tuổi già, ngồi bên lối vào hầm cũ nghe tiếng gió thổi qua rừng, tôi kể lại cho con cháu nghe về những đêm thức trắng ấy. Chúng tôi chỉ là những thanh niên vùng cao bình thường, nhưng đã dùng đôi tay và lòng nhân ái để cứu người giữa khói lửa. Lực lượng Thanh niên xung phong – những bóng hoa lửa thầm lặng trong hầm bệnh Na Lay – mãi là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam. Tôi mong các cháu sẽ giữ gìn hòa bình hôm nay, noi gương cha anh, để Bản Chi Luông mãi xanh, non sông mãi vững vàng, trường tồn.
