Những bông hoa thép bên bờ biển Ngư Thủy

Bài viếtTrong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, lịch sử đã ghi dấu những con người bình dị nhưng làm nên kỳ tích phi thường. Tại Ngư Thủy, hình ảnh Đại đội nữ pháo binh đã trở thành biểu tượng tiêu biểu cho phẩm chất “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” của phụ nữ Việt Nam. Trong số đó, cô Ngô Thị Thắt là một nhân chứng sống, người đã dành trọn tuổi trẻ nơi trận địa bảo vệ quê hương.Được thành lập ngày 20/11/1967, Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy quy tụ 37 cô gái trẻ, phần lớn chỉ mới từ 16 đến 22 tuổi. Xuất thân từ những gia đình làm nông, làm biển, họ bước vào chiến trường với nghị lực phi thường. Những quả đạn pháo 85mm nặng hàng chục kilôgam phải được vận chuyển qua những triền cát nóng bỏng, lún sâu đến cổ chân – một thử thách vượt xa sức tưởng tượng. Thế nhưng, cô Thắt và đồng đội vẫn kiên cường vượt qua, bám trụ trận địa giữa nắng gió khắc nghiệt và làn bom dày đặc từ phía hải quân Mỹ ngoài Biển Đông.Không chỉ trực tiếp chiến đấu, họ còn tự tay đào công sự, ngụy trang trận địa, đồng thời thành thạo các kỹ thuật đo đạc, tính toán phần tử bắn. Trong điều kiện chiến đấu ác liệt, từng thao tác đều đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng sinh mạng.Trong suốt 10 năm hoạt động (1967–1977), Đại đội đã lập nhiều chiến công vang dội, trong đó nổi bật là việc bắn cháy và đánh chìm 5 tàu chiến Mỹ. Đỉnh cao là trận đánh ngày 7/2/1968, khi chỉ với 48 viên đạn, các nữ pháo thủ đã khiến tàu địch bốc cháy ngay trên vùng biển quê hương. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 25/8/1970, đơn vị được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân – trở thành đơn vị nữ dân quân đầu tiên nhận được vinh dự này. Hình ảnh các cô gái bên mâm pháo cũng đi vào nghệ thuật, tiêu biểu qua tác phẩm “Dân quân gái Ngư Thủy” hiện lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.Sau khi hòa bình lập lại, năm 1977, đơn vị giải thể. Mỗi người trở về với cuộc sống riêng, nhưng ký ức chiến trường vẫn còn nguyên vẹn. Cô Ngô Thị Thắt tiếp tục tham gia công tác địa phương, đồng thời giữ vai trò gắn kết đồng đội. Những buổi gặp mặt, những câu chuyện nhắc lại quãng thời gian “nếm mật nằm gai” trở thành sợi dây bền chặt nối họ với quá khứ hào hùng.Đến năm 2025, tại Ngư Thủy vẫn còn khoảng 72 cựu nữ pháo thủ sinh sống. Dù nhiều người phải đối mặt với bệnh tật và khó khăn do di chứng chiến tranh, họ vẫn nhận được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước. Nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, tỉnh Quảng Bình đã tổ chức nhiều hoạt động tri ân ý nghĩa: trao tặng quà và ảnh tư liệu lịch sử, hỗ trợ xây dựng nhà tình nghĩa, tổ chức các chuyến về nguồn cho nhiều đoàn công tác.Cô Ngô Thị Thắt cũng thường xuyên tham gia các buổi giao lưu, kể lại những trận đánh năm xưa cho thế hệ trẻ. Những câu chuyện ấy không chỉ tái hiện lịch sử mà còn nuôi dưỡng niềm tự hào và ý thức trách nhiệm đối với quê hương.Ngày nay, khi Ngư Thủy đang đổi thay từng ngày với các dự án phát triển mới, ký ức về những nữ pháo thủ năm xưa vẫn là điểm tựa tinh thần vững chắc. Câu chuyện của cô Ngô Thị Thắt và đồng đội không chỉ thuộc về quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của hòa bình – thành quả được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu của một thế hệ anh hùng.